ارک قالاسی - هيئتي از كارشناسان محيط زيست روسيه پيش ازپايان سال جاري ميلادي به ايران مي‌آيند تا در مورد تحويل چند قلاده پلنگ آسيايي با مقامات ايراني گفتگو كنند. تقاضاي تحويل چند قلاده پلنگ آسيايي از ايران در حالي مطرح مي‌شود كه در حال حاضر تنها 700 تا 800 پلنگ آسيايي در نواحي مختلف ايران وجود دارند و پلنگ آسيايي جزو گونه هاي حفاظت شده محسوب مي‌شود.

خبرگزاري ميراث فرهنگي_ مصطفي قوانلو قاجار_ سازمان حفاظت محيط زيست ايران هنوز به تقاضاي روسيه واكنشي نشان نداده است. اما قرار است كه پس از مذاكره با مقامات روسيه نظر خود را اعلام كند.  

اين تقاضا چندي پيش در ديدار سيدمحمود رضا سجادي سفير جمهوري اسلامي ايران با يوري ترودنيف وزير محيط زيست و منابع طبيعي روسيه مطرح شد. در پايان اين ديدار قرار شد هياتي از كارشناسان محيط زيست روسي براي گفت وگو درباره راه‌هاي جلوگيري از انقراض نسل پلنگ‌هاي آسيايي، به ايران سفر كند.

دو كشور در حمايت از نسل رو به انقراض پلنگ هاي آسيايي با يكديگر همكاري كرده و راه‌هاي جلوگيري از انقراض كامل آن را مورد بررسي قرار دهند.

همچنين در يكي از برنامه هاي تلويزيوني ولاديمير پوتين نخست وزير روسيه در برنامه تلويزيوني از پلنگ‌هاي ايراني نام برد و از آنها به عنوان حيوانات نادر ياد كرد. به گزارش ايرنا وي در برنامه گفت وگوي تلويزيوني با مردم كشورش، با اشاره به علاقه مندي اش به حيوانات نادر در روسيه و جهان، گفت: پلنگ به عنوان يكي از حيوانات نادر در ايران وجود دارد.ژ

رابطه بازيهاي المپيك زمستاني 2014 و پلنگ ايراني

  زماني منطقه قفقاز كه شامل كشورهاي ايران، آذربايجان، تركيه، ارمنستان، گرجستان و روسيه است، جولانگاه پلنگ بود اما اكنون نژاد پلنگ آسيايي در منطقه قفقاز بطور كلي منقرض شده است.

پروژه احياي پلنگ با حمايت ولاديمير پوتين، نخست وزير روسيه، راه اندازي شده و هدف آن احياي جمعيت اين حيوان تا پيش از المپيک زمستاني 2014 در سوچي است. پارك ملي در سواحل شمال شرقي درياي سياه قرار دارد كه بازيهاي المپيك زمستاني در نزديكي اين پارك برگزار مي‌شود.

 در بيانيه‌اي كه وزارت منابع طبيعي روسيه منتشر كرده آمده است:اين پلنگ‌ها به منطقه سوچي، مكاني كه قرار است رقابت‌هاي المپيك زمستاني ? ????برگزار شود، فرستاده خواهند شد.در حال حاضر، دو ماده پلنگ اهدايي از جانب تركمنستان به پارك ملي سوچي فرستاده شده است.

معاون وزير منابع طبيعي روسيه نيز در اين‌باره گفته است: براي احياي نژاد پلنگ آسيايي در روسيه، دستكم دو جفت از اين نوع پلنگ مورد نياز است و به منظور تكميل جفت پلنگ‌هاي پارك ملي سوچي، اكنون با تركمنستان و ايران در حال مذاكره هستيم.

در ادامه بيانيه وزارت منابع طبيعي روسيه آمده است: مسئولان ايراني آمادگي خود را براي همكاري در اين مورد اعلام كرده اند.

ولاديمير پوتين نخست وزير روسيه به همراه هيئتي از كميته المپيك بين‌المللي ، در ماه سپتامبر گذشته شخصا از دو قلاده پلنگ اهدايي تركمنستان استقبال كرده بود و از رئيس جمهور تركمنستان براي اين هديه تشكر كرد.

در سايت بازيهاي المپيك 2014 سوچي نوشته شده كه وزارت منابع طبيعي روسيه شش هدف براي بازمعرفي اين حيوان در جريان رقابت هاي المپيك زمستاني در نظرگرفته است. هويت و شناسايي محدوده زيست بوم اين حيوان، اماده كردن شرايط براي سازگاري پلنگ با آب و هواي سوچي، رساندن جمعيت پلنگ به 30 قلاده كه بتوانند خود به بازتوليد نسلي بپردازند، آماده كردن سيستمي براي نظارت برجمعيت پلنگ، آموزش و اگاهي به ساكنين منطقه سوچي و جلب حمايت‌هاي جهاني و همكاري‌هاي بين المللي براي جلوگيري از انقراض نسل اين حيوان از جمله اقدامات وزارت مناطبع طبيعي روسيه است. 

اسماعيل كهرم داراي دكتراي محيط زيست طبيعي از انگلستان اقدام روسيه براي گرفتن پلنگ از ايران را اقدامي نمايشي براي بازيهاي المپيك مي داند.

وي مي‌گويد: اگر روسيه پلنگ ايران را به سوچي ببرد و دستي به آن غذا بدهد، اين جانور را محيط طبيعي خود خارج كرده است. اين كمكي به حيات وحش نمي كند و تنها يك اقدام براي جذب گردشگر در بازيهاي المپيك 2014 است.

وي در مورد واكنش ايران به اين درخواست مي‌گويد: من اگر بودم موافقت نمي‌كردم. سوچي مكان مناسبي براي حيات پلنگ‌هايي كه در ايران زندگي مي‌كنند نيست. اگر محيط آنجا مناسب بود، نسل اين حيوان در منطقه قفقاز منقرض نمي‌شد.

جمعيت رو به كاهش پلنگ آسيايي در ايران

در حالي كه ولاديمير پوتين از پلنگ آسيايي به عنوان يك حيوان نادر نامبرده؛ دكتر اسماعيل كهرم مي‌گويد كه پلنگ در ايران حيوان نادري نيست و هرجا كه كوهستان باشد، احتمال حضور پلنگ وجود دارد. پلنگ در مقايسه با يوزپلنگ ايراني قلمرو وسيعتري دارد و تعداد آن نيز بيشتر است.

اين كارشناس محيط طبيعي مي افزايد:پارک ملي تندوره در خراسان يكي از زيستگاه هاي مهم پلنگ در ايران است. اين پارک در منطقه مرزي قرار دارد و با حساسيت بيشتري محافظت مي شود. به تندوره  پلنگستان ايران مي‌گويند. يعني هيچ جا به اندازه اين منطقه پلنگ ندارد.

وي در پاسخ به اين پرسش كه چه فرق ميان پلنگي كه در ايران زندگي مي كند و پلنگي كه در قفقاز نسل آن منقرض شده چيست، مي گويد:چيزي به نام پلنگ ايراني نداريم چرا كه اين پلنگ ايران همان پلنگي است که در آذربايجان، گرجستان، ارمنستان و ترکمنستان ديده مي شود. اين پلنگ آسيايي است و مثل آن در هندوستان وجود دارد، اما پلنگ از جانوراني است که اگر جمعيت آن در منطقه اي ايزوله بماند، تغييرات ظاهري پيدا مي کند. مثلاً روشن تر مي شود يا تيره تر و يا اينکه پشم اين حيوان نازکتر، متراکم تر مي شود. چنانکه پلنگهاي شمال پشم متراکم تري نسبت به پلنگهاي جنوب ايران دارند.

محمدنصرتي مسئول بخش پستانداران حيات وحش سازمان حفاظت محيط زيست مي گويد: جمعيت پلنگ آسيايي به نسبت گذشته كاهش پيدا كرده اما جمعيت آن در ايران در حد قابل قبولي است. چرا كه پلنگ جانوري گوشتخوار است و برخلاف يوز از مردار حيوانات نيز تغذيه مي كند. همين عامل باعث شده تا پلنگ در نواحي مختلفي از ايران ديده شود.

وي افزود با استفاده از دوربين‌هاي تله‌اي اطلاعات دقيقي از جمعيت پلنگ‌ها داريم و برآورد مي شود كه جمعيتي در حدود 700 تا 800 قلاده پلنگ در ايران وجود داشته باشد.

وي با اشاره  به افزايش كشته و تلف شدن پلنگ آسيايي مي گويد: انسانها در دهه هاي اخير وارد قلمرو پلنگ شده اند و اين جانور گوشتخوار در معرض تهديد و خطر قرار گرفته است. پلنگ به جانواران اهلي روستاها حمله مي‌كند و همين مسئله باعث شده تا روستاييان در مناطق كوهستاني ايران اين حيوان حفاظت شده را از بين ببرند.

به گفته مسئول بخش پستانداران حيات وحش سازمان حفاظت محيط زيست تصادفات جاده اي و تقابل با انسانها دو عامل از بين رفتن اين حيوان است. در سال گذشته سه قلاده پلنگ در جاده پارك ملي گلستان بر اثر تصادف با وسائل نقليه كشته شدند. همچنين روستاييان براي جلوگيري از حمله پلنگ از گوشت آغشته به سم استفاده مي كنند و اين حيوان را از بين مي برند.

محمدنصرتي معتقد كه روستاييان با بيمه كردن دامهاي خود مي‌توانند از ضرر و زيان وارد آمده جلوگيري كنند.

با وجود آنكه هنوز پلنگ در زمره حيوانات در خطر انقراض در ايران به شمار نمي‌رود، اما انقراض نسل اين حيوان در منطقه قفقاز و تقاضاي روسيه از ايران، زنگ خطر را براي حفاظت و توجه بيشتر به اين جانور زيباي خوش خط و خال به صدا در‌آورده است.