مروری بر بیش از دوگونازتی وی

مروری بر بیش از دو ده فعالیت جمعیتها، انجمنها، گروهها و احزاب آذربایجانی و ارزیابی این فعالیتها  نتیجه رضایت بخشی نشان نمیدهد. نتیجه این است که حرکت چه در زمینه نظری و چه در عرصه سیاسی و تشکیلاتی موفقیت چشمگیری نداشته است. اگر موفقیتی نیز حاصل شده در حوزه محدودی از فعالین و با تشبث فردی بوده است. هنوز و علیرغم دو دهه فعالیت از تعریف مؤلفه های تئوریک و تدوین و تبیین مفاهیم هویتی جنبش ملی آذربایجان کماکان دور هستیم. هنوز در امر سازمانیابی دمکراتیک که ضرورت اساسی و عاجل هر جنبش ملی است فاصله ها داریم.

 اگر بیش از دو دهه فعالیت به این عاجلترین ضرورتها پاسخ شایسته ای نداده و گفتمان امروزی فعالین با گفتمان و "پلمیک"های پیشین شبیه هم است باید اذعان کرد که اولویتهای عملی وعاجل حرکت همچنان بجای خود باقی است. در توضیح این نارسائیها بویژه در عرصه سازمانیابی دمکراتیک   و در تلاش برای رفع آنها همواره به وجود مانعی ازلی و ابدی بنام  "اختلافات نظری" بمثابه دلیل موجه رجوع میشود و منظور از "اختلافات نظری" همان مباحثات مربوط به فدرالیسم و استقلال طلبی بوده است نه چیزی دیگر و بیش از آن. شاید طرح این سؤال که این اختلافات از چه صیغه ای اند و سبب ماندگاری آنها کدامند و تا چه اندازه موجهند چندان هم  بیجا نباشد.

اختلافات موجود بین صفوف فعالین ملی قبل از اینکه اختلافاتی موجه ومعقول با اساس منطقی از نقطه نظر عقلی و نظری باشد، نتیجه سطح نازل دانش نظری و تجربی حرکت ملی آذربایجان و تعبیر و تفسیرهای غیر علمی از مفاهیم سیاسی چون ملت،   دولت، دمکراسی، پلورالیسم، استراتژی، تاکتیک و سازمانیابی، سازماندهی و ... است. این بنوبه خود به دیگر دلایل دیر پا و بدوی اختلافات چون      نبود روحیه تعامل، فردگرائی، اختلاف سلیقه و ...  میدان عمل بیشتری میدهد. این کمبود تا به امروز حرکت ملی را در پراتیک خود بویژه در عرصه سیاسی و سازمانی با مشکلات جدی مواجه کرده است و کماکان انگل جدی حرکت ملی است.

هنوز پیشگامان فکری حرکت ملی مبانی تئوریک حرکت ملی را مدون نکرده اند. برخی تصور میکنند بیان صرف استقلال طلبی و یا فدرالیسم همان پرداختن به مسائل نظری حرکت ملی است حال آنکه چه استقلال طلبی و چه فدرالیسم بمثابه راه حل ربطی به مبانی نظری حرکت ملی به خودی خود ندارد. مبانی نظری حرکت ملی هویت و شناسنامه آن است که حرکت را با تمامی اجزا ولو متناقض ومتخالف آن در یک کل واحد وکونستراکتیو تعریف میکند. مفاهیم و ادبیات آنرا میافریند و آشتی درونی ملت را به کمک این مفاهیم و ادبیات فراهم میسازد. این تعریف تعریفی جامع و واحد از یک هویت واحد است ولو اینکه هویتی   با ویژه گی مرکب باشد. بازسازی بنای تاریخی ولی پروژه ای نوین برای آینده است.  بر مبنای چنین تعریفی، اهداف دراز مدت و کوتاه مدت، شیوه های مبارزه، نوع سازماندهی، تاکتیکها، موضوع اتحاد عمل و ائتلافها و نتیجتا اختلاف نظرها شفافیت و مقبولیت میابند. اینها ضروری است تا پراتیک حرکت میسر گردد.

با توجه به وجود چنین نقص مهم و نبود چشم انداز نزدیک در رفع آن، میدان برای عرض اندامهای غیر تئوریک و تعبیر و تفسیرهای طریقتی و ایدئولوژیک  فراهم میشود و این بنوبه خود به آنچه که اختلاف غیر موجه و غیر معقول است ختم میشود. اما این تمامی و پایان کار نیست بلکه سرآغاز تخریباتی میگردد که تن و روح حرکت را از درون میخورد و میفرساید.  طبیعی قلمداد کردن این نوع اختلافها و شیوه رایج  بیان آنها، چیزی نیست که از آن حرکت ملی باشد و یا حرکت ملی بدان محتاج بوده باشد بلکه میراث تاثرات عقب مانده محیطهای غیر ملی و تخریبات دشمنان حرکت ملی است.

در چنین وضعیتی که حرکت ملی بدلایل ضعف تئوریک در عرصه پراتیک سیاسی یعنی تعیین یک دورنما، انتخاب تاکتیک و شعار، شیوه مبارزه و امر سازمانیابی و سازماندهی می لنگد، فرصت گرانبهائی بدست دشمنان حرکت ملی میافتد تا با هدایت و تشدید اختلافات غیر موجه و غیر معقول موجود، ایجاد اختلافهای صنعی فرسایشی به نیاز زمان و با غلیظ کردن چاشنی "پولومیکی" آن، این اختلافات را ماندگار وحرکت ملی را در فرسایش دائمی نگه دارند. تراژدی اینجاست که عده ای خودی نیز بنام حرکت و فعال ملی آتش بیار معرکه میگردند.

ایجاد اختلافات آشتی ناپذیر در حرکت ملی آذربایجان هم استراتژی و هم تاکتیک رژیم نژادپرست جمهوری  اسلامی ایران بوده است. این رژیم که از بدو شکل گیری خود تجارب فراوانی در سرکوب مخالفین اندوخته دارد از تعمیم و اجرای این سیاست دولتی خود در قبال آذربایجان و ترکان کوتاهی نکرده است. درکنار سرکوب و کشتار، شکنجه و زندان، راه اندازی سایتهای اینترنتی و تشکلهای متنوع "ملی" در وزارتخانه های خارجه و اطلاعات نیز بخش کوچکی از اجرائیات ج  ا در قبال حرکت ملی آذربایجان بوده است.

نظری کوتاه به جریان انتخابات و حوادث بعدی نشان از آن دارد که رژیم نژادپرست ج ا با چه اشتهائی در پی ایجاد اختلاف و هدایت جریان تنش زا در حرکت ملی بوده است. با هدف به دام انداختن حرکت ملی و فعالین آن در اختلافات دائمی و آشتی ناپذیر و هدایت آن از راه دور، از سایتها، اتاقهای پالتاک، احزاب و انجمنهای خود ساخته بهره میگیرد.

 ساده لوحی است اگر تصور شود که در دنیای غیر قابل کنترل اینترنت، رژیم ج ا و عوامل آن حضور فعال نداشته باشند. رژیم از وجود اختلافات سیاسی، تاکتیکی و حتی شخصی، سلیقه ای و ... در بین فعالین ملی آذربایجان آگاه است و بدان دامن نیز میزند. تلاش دارد اختلافات در تاکتیک و مواضع سیاسی را به حوزه از پیش مین گذاری شده ای هدایت کند و هر آن که احساس کند فعالین حرکت ملی از این حوزه مین گذاری شده دور و به سمت همکاری و اتحاد عمل نزدیک میشوند بلافاصله مینی را زیر پای فعالین حرکت ملی منفجر میکند. تلاش دارد که اختلاف در مباحثات مربوط به استقلال طلبی و فدرالیسم، انتخاب پرچم آذربایجان جنوبی، اتحاد عمل و ائتلاف فعالین ملی، مباحثات مربوط به تاکتیکهای انتخابات و رویدادهای بعدی و هر موضوع مورد اختلاف احتمالی و ممکن در آینده،  نه در بستر تفاهم ملی بلکه تخاصم دائمی صورت گیرد. هدف دامن زدن به اختلافات غیر ضروری، غیر موجه و نامعقول اما همیشگی و روزانه است.

آگاهی از سیاستها و فعالیتهای رژیم شرط لازم در عدم در غلطیدن به دام آنهاست ولی شرط کافی نیست. شرط کافی آن است که فعالین و حامیان حرکت ملی با احترام به تنوع فکری، حس مسئولیت ملی و احترام متقابل، با به حداقل رساندن اصطکاک های بیمورد و دوری از حوزه های مین گذاری شده رژیم به اتحاد عمل بر سر مطالبات پایه ای ملی مبادرت ورزند. اتحاد عملی که اولویت عاجل و دست یافتنی حرکت ملی و فعالین آن در دو دهه اخیر بوده ولی متاسفانه و متاسفانه به دست خود کماکان دست نیافتنی مانده است. هیچ عاملی مانع دستیابی فعالین ملی به این هدف نبوده است مگر دلخوش بودن از وضع موجود و جدی نگرفتن ضرورت اتحاد عمل و طبعا  جدی نگرفتن رژیم نژادپرست ج ا و تخریبات آن.

 اینک در آستانه گردهمائی آمستردام و به پاس گرامیداشت شصت وچهارمین سالگرد خاطره 21 آذر  فرصتی فراهم است که با درس گیری از تجارب ناموفق گذشته یکبار برای همیشه خود را از دام و شر "اختلافات تزریقی" برهانیم و به جبران ضایعات و زمان از دست رفته بپردازیم. امید است که این گردهمائی به گسست و پالایش فعالین ملی از آلودگیهای ذهنی گذشته و آغاز فاز جدیدی از فعالیت که متضمن یکپارچگی و همکاری است، نائل آید. در اینجا باید از تلاش هموطنان در هلند و اروپا  که  فراخوان و تشبث برپائی این همایش را داشته اند و همچنین نقش رسانه ای گوناز تی وی تقدیر و حمایت کرد. آذربایجانیان  مقیم خارج باید از فراخوان و دعوت هموطنان خود در آمستردام استقبال کنند و با همایش گسترده خود آغاز نوینی را در همکاری و اتحاد عمل این عاجلترین پیش شرط و نیاز  به تعویق افتاده جنبش ملی بشارت دهند.

  دستیابی به مخرج مشترکی از مطالبات ملی که بیان مطالبات مشترک  تمام آحاد آذربایجان جنوبی و ترکان ایران بوده و قابل دفاع در هر مجمع و پلاتفرم داخلی و بین المللی باشد میتواند و باید حداقل دست آورد این گردهمائی باشد. هر نتیجه ای غیر آن تحت هر عنوان و بهانه ای غیر قابل پوزش است. در ذیل برخی از این مطالبات بصورت پیشنهاد آورده میشود و امید است مورد توجه قرار گیرد.

1- تامین حق تعیین سرنوشت و مقدرات ملی آذربایحان جنوبی و ترکان ایران

2- رسمیت زبان ترکی در سراسر ایران

3- گشایش رادیو و تلویزیون 24 ساعته سراسری بزبان ترکی

4- گشایش فرهنگستان زبان ترکی

5- آزادی مطبوعات و فعالیت رسانه ای

6- آزادی بی قید وشرط زندانیان سیاسی آذربایجان جنوبی

7- آزادی تحزب و فعالیت سیاسی   

8- ....

طبیعی است که خواسته ها و مطالبات ملی آذربایجان جنوبی و ترکان فراتر از موارد ذکر شده است. اینجا تنها به ذکر معدود  مطالباتی بسند میشود که در همایشها، تظاهرات ملی و نمایشهای انتخاباتی به صدا در آمده است وجنبه مطالبات عمومی یافته است.

هر تلاشی که بمنظور خدشه دار کردن گردهمائی آمستردام صورت میگیرد، چیزی جز دعوت به پراکندگی نیست. حال اگر برخی بنام فعال و حامی ملت آذربایجان بصورت فردی و یا گروهی در داخل و یا خارج با طرح مباحثات بی ربط و جنجال برانگیز و با افترا و شانتاژ کماکان به اختلافات دائمی در صفوف حرکت ملی دامن زده و اتحاد عمل را مضر بحال حرکت میدانند، باید در درجه آگاهیشان و گرنه تعلقشان به ملت آذربایجان و اهداف آن شک کرد.  

  2009-12-04