(جرس): آیت الله العظمی منتظری بلند پایه ترین عالم شیعی در تازه ترین اظهار نظر فقهی خود در پاسخ به پرسشهای مشروح شاگردش محسن کدیور "سرمایه گذاری، تولید، نگهداری و بکارگیری انرژى هسته اى در فناورى‏ ‏تسليحاتى و ساخت سلاح هاى كشتار جمعى" راممنوع اعلام کرد و اظهار امیدواری کرد که "بشريت رفته رفته به اين سمت و سو رود كه نه تنها اين گونه سلاح ها،‏ ‏بلكه حتى ديگر سلاح هايى را كه براى كشتن افراد به كار مى‎رود، در همه ‏ ‏جهان ممنوع نمايد."

 

به فتوای صریح آیت الله منتظری درباره سلاحهای کشتار جمعی "بکار گیری این سلاحها اگر تنها دربرابر نظامیان متجاوز نباشد و مردم بیگناه – هر چند از نسلهای آتی – را قربانی نماید عقلا و شرعا جائز نیست."

 

در عین حال ایشان پرهیز و ممانعت از این هرگونه اقدام در جهت این سلاحها را مرتبط به شرائطی دانسته که "عملا هیچ کشوری از چنین سلاحهائی بهره مند نباشد". آیت الله منتظری در پاسخ به این نکته که "دارندگان سلاحهای خطرناک کشتار جمعی (از قبیل بمب اتم و موشکهای با کلاهک هسته ای و مشابه آن) بالاخص دولت جنگ طلب اسرائیل "تهدید بالفعل" برای بشریت محسوب می شوند و می باید در نابودی این تسلیحات مرگبار پیشقدم شوند" تصریح کرده است: "در هر حال باید بشریت بویژه مسلمانان که پیرو شریعت خاتم و پیامبر رحمة للعالمین هستند، در راه ممنوعیت قانونی و اجرائی چنین سلاحهائی برای هر کشوری با تضمین سازمانهای معتبر و معتمد بین المللی پیشگام شوند."

 

کدیور با طرح این پرسش بین المللی که "معترضان سبز ایرانی درباره استفاده تسلیحاتی از انرژی هسته ای چگونه می اندیشند؟ و چه تفاوتی با رهبران ماجراجوی جمهوری اسلامی دارند؟" با ذکر مواردی از استاد خود پرسیده بود "آیا اصولا امکان استفاده عقلائی و مشروع از چنین اسلحه ای متصور است؟" آیت الله منتظری در این زمینه پاسخ داده است "با توجه به وسعت دامنه کشتار و تخریب سلاحهای هسته ای، مصداق اهمّ و مهم بودن در مورد سوال روشن نیست." رهبر معنوی جنبش سبز ملت ایران در دست نوشته موجز خود در حقیقت این پیام صلح طلبانه را به جهانیان داده است که ما به دنبال خاورمیانه بلکه جهانی عاری از سلاح هسته ای و اسلحه کشتار جمعی هستیم.

 

لازم به ذکر است که متنی که روز گذشته منتشر شده بود اشتباها تنها حاوی بخش آخر پاسخ آیت الله منتظری بود.

 

متن کامل این پرسش و پاسخ مهم چنین است:

متن نامه حجةالاسلام والمسلمين دکتر کديور :

‏باسمه تعالى

 

‏ ‏محضر مبارك فقيه متأله ، شيخنا الاستاد آيت الله العظمى منتظرى دام ظله

‏ ‏سلام عليكم ‏

‏سلامتى و توفيق روزافزون شما را از درگاه خداى بزرگ مسئلت دارم .‏ ‏مجاهدت هاى دلسوزانه شما در يافتن راه حلى خردمندانه براى برون رفت‏ ‏از تنگناهاى موجود كشور بارقه اميدى در اين ظلمتكده است .

‏ ‏بحرانى كه با سوء تدبير، ندانم كارى ، جهل مركب ، استبداد براى زير پا‏ ‏گذاشتن بسيارى از موازين دينى و اخلاقى و تجاوز به حقوق قانونى‏ ‏شهروندان آغاز شده است ، آتشى است كه به خرمن مصالح ملى ايران افتاده‏ ‏و دم به دم بر ابعاد و عمق آن افزوده مى‎شود و حل آن را دشوارتر مى‎سازد.‏ ‏بيم آن مى‎رود كه تن ندادن به مطالبات برحق اكثريت شهروندان و لجاجت بر‏ ‏سركوب صداى اعتراض ملى ، پس از تاراج آزادى و حراج اسلاميت ، به بر‏ ‏باد دادن استقلال ايران منجر شود.

‏ ‏غرض از تصديع ، همانگونه كه مستحضريد يكى از موارد چالش برانگيز‏ ‏سياست خارجى جمهورى اسلامى با غرب مسئله "انرژى هسته اى " بوده‏ ‏است . محل نزاع ، استفاده نظامى و تسليحاتى از اين انرژى است . نگفته‏ ‏پيداست كه دغدغه اروپا و آمريكا بيش از آن كه رعايت دموكراسى و حقوق‏ ‏بشر در ايران يا خاورميانه ، حفظ امنيت اسرائيل در منطقه و منافع مادى‏ ‏خودشان است . حاكمان ايران هم دفاع از حقوق مردم فلسطين را ابزارى‏ ‏براى سرپوش گذاشتن بر ظلم و استبداد داخلى كرده اند. ‏

‏راه جنبش اعتراضى سبز مردم ايران در اين ميانه بسيار ظريف ، دشوار و‏ ‏حساس است . از يك سو به دولت مردان و حاكمان جمهورى اسلامى به‏ ‏دليل تجاوز نهادينه به حقوق شهروندان ايرانى معترض است ، از سوى ديگر‏ ‏سياست خارجى در پيش گرفته شده را در راستاى منافع ملى ايران ارزيابى‏ ‏نمى كند. اگر چه جنبش سبز همدرد با آرمان رهايى بخش مردم مظلوم‏ ‏فلسطين است و استقلال ، اعتلاى علمى و ارتقاى فن آورى ايران را آرزوى‏ ‏برحق هر ايرانى مى‎داند.

‏ ‏برخورد مزورانه و به دور از صداقت تصميم سازان و تصميم گيران نظام‏ ‏جمهورى اسلامى با شهروندان ايرانى و تبديل شدن شعار "دروغ ممنوع " به‏ ‏شعار ملى معترضان در وقايع پس از انتخابات باعث شده است كه‏ ‏بى اعتمادى به گفته هاى رهبران ايران به بى سابقه ترين سطح بى اعتمادى‏ ‏بين المللى افزايش يابد. نظامى كه به اين راحتى به شهروندان خود دروغ‏ ‏مى‎گويد به چه دليل در مناسبات بين المللى قابل اعتماد است ؟اگر رژيمى به‏ ‏سادگى همه ميثاق هاى ملى خود در رعايت حقوق پايه شهروندانش را زير پا‏ ‏گذاشته است ، چگونه مى‎توان باور كرد تعهدات و ميثاق هاى بين المللى را‏ ‏رعايت مى‎كند؟

 

‏اين بى اعتمادى فزاينده وقتى با ماجراجويى هاى فرماندهان نظامى ايران در‏ ‏كشورهاى همسايه و سخنان نسنجيده رئيس جمهور انتصابى در مجامع‏ ‏بين المللى ضميمه مى‎شود، مخاطراتى جدى را براى مردم ايران رقم‏ ‏مى‎زند. حضرتعالى براى نخستين بار پيام به مراجع عظام تقليد، علماء و‏ ‏حوزه هاى علميه مورخ 22 شهريور 88 خود از "ولايت نظامى " بر ايران خبر‏ ‏داديد. نظاميان هرگز سياستمداران خوبى نبوده اند و مى‎پندارند همه چيز با‏ ‏زور قابل حل شدن است . سيطره بلامنازع نظاميان پاسدار در اركان نظام‏ ‏جمهورى اسلامى غيرقابل انكار است . تا آنجا كه به وضوح مى‎توان از‏ ‏استقرار حكومت شبه نظامى از آغاز سال جديد شمسى در ايران خبر داد.

 

‏نهادهاى نظارتى و تصميم ساز از قبيل مجلس شوراى اسلامى و مجلس‏ ‏خبرگان رهبرى همگى به مجالسى فرمايشى و تشريفاتى و به غايت ضعيف‏ ‏و منفعل تبديل شده اند. بدنه كارشناسى قوه مجريه ضعيف ترين بدنه ‏ ‏كارشناسى در تاريخ ايران از زمان استقرار مشروطه است . رهبر جمهورى‏ ‏اسلامى با برخوردارى از اختيارات قانونى بى شمار با استبداد به رأى و سوء‏ ‏تدبير فزاينده خود به شدت از مصالح ملى ايران فاصله گرفته است و با‏ ‏ميدان دادن گسترده به نظاميان و شبه نظاميان در اركان نظام كه در آغاز براى‏ ‏برخورد با معترضان داخلى صورت گرفت اكنون مشخص نيست خود به چه‏ ‏ميزان در ناخدايى اين كشتى در بحران هاى فزاينده پيش رو واقعا نقش‏ ‏دارد.

‏ ‏اكنون افكار عمومى در جهان درباره توانايى توليد سلاحهاى كشتار جمعى‏ ‏اين "زنگى مست " پرسش جدى دارد و پاسخ هاى مقامات عالى رتبه ايرانى‏ ‏را كه حتى در كشور خودشان مشتهر به دروغ گويى اند را باور نمى كند.‏ ‏ترديدى هم نداريم كه رژيم نژادپرست اسرائيل و حاميان اروپايى و‏ ‏آمريكايى آن بالفعل از چنين اسلحه اى برخوردارند و واعظان غير متعظى در‏ ‏عرصه بين المللى بيش نيستند. ‏

‏حضرتعالى با توجه به پشتوانه دانش ، تقوا، سابقه ، محبوبيت و انصافى كه در‏ ‏مبارزات نيم قرنه خود با استبداد قبل و بعد از انقلاب كسب كرده ايد، به‏ ‏عنوان رهبر معنوى معترضان پرشمار ايرانى در جهان شناخته شده ايد.‏ ‏نامه هاى متعدد رهبران سياسى جنبش سبز به شما و پاسخ هاى راه گشاى‏ ‏شما (از قبيل پاسخ نامه هاى 6 مرداد، 4 و 31 شهريور 88) شاهدى بر اين‏ ‏مدعاست . اجازه مى‎خواهم پرسش هاى دشوارى كه در ذهن و ضمير‏ ‏بسيارى از ايرانيان بلكه بسيارى از معاصران اعم از مسلمان و غير مسلمان‏ ‏مطرح است ، صريحا با شما در ميان بگذارم . بى شك حضرتعالى در‏ ‏مناسبت هاى گذشته جسته و گريخته به برخى از ابعاد اين مسأله اشاره‏ ‏فرموده ايد; اما اهميت وافر مسأله مرا بر آن داشت كه بار ديگر به شكل‏ ‏متمركز اين پرسشها را در شرايط خطير فعلى مطرح كنم . پاسخ هاى مستدل ،‏ ‏مشروح و در عين حال روشن و شفاف شما در معرفى چهره رحمانى و‏ ‏صلح طلب اسلام مظلوم و بالاخص مذهب اهل بيت نقش بسزايى دارد.‏ ‏هرگونه كه صلاح مى‎دانيد ارشاد فرماييد. والامر اليكم .

 

سوال بين المللى به اجمال اين است : معترضان سبز ايرانى درباره استفاده ‏ ‏تسليحاتى از انرژى هسته اى چگونه مى‎انديشند؟ و چه تفاوتى با رهبران‏ ‏جنگ طلب و ماجراجوى جمهورى اسلامى دارند؟ اين پرسش كلى را‏ ‏مى‎توان به سه پرسش مشخص ذيل تجزيه كرد. ‏ ‏پرسش اول : سرمايه گذارى ، توليد، نگهدارى و به كارگيرى انرژى هسته اى در‏ ‏فناورى تسليحاتى و به شكل مشخص سلاح هاى كشتار جمعى چه حكمى‏ ‏دارد؟ با احتمال وقوعى استفاده نابجا از اين اسلحه خطرناك از سوى‏ ‏ماجراجويان بى خرد - كه شمارشان در هر سرزمينى در ميان نظاميان و‏ ‏سياستمداران كم نيست - اين پرسش جدى تر است . ‏ ‏پرسش دوم : آيا اصولا امكان استفاده عقلايى و مشروع از چنين اسلحه اى‏ ‏متصور است ؟ مثلا به عنوان اولا بازداشتن طرف مقابل ، ثانيا تهديد به‏ ‏استفاده متقابل كه البته نتيجه آن كشتار انسان هاى بى گناه فراوانى است ، ثالثا‏ ‏براى گريختن از ضرر بزرگتر در انتخاب بين دو مفسده و پذيرفتن اقل‏ ‏الضررين (به عنوان مثال آمريكايى ها در استفاده بمب اتم در هيروشيما و‏ ‏ناكازاكى ادعا مى‎كنند كه براى پيشگيرى از ضرر بزرگترى به نام گسترش و‏ ‏ادامه جنگ خانمانسوز بزرگترى توجيه كرد؟ آيا در اسلام بالاتر از حفظ جان‏ ‏هزاران انسان بى گناه چيزى متصور است ؟ آيا مى‎توان گفت اسلحه كشتار‏ ‏جمعى فى حد ذاته حرام و غير مشروعند و از طرق غيرمشروع نمى توان به‏ ‏هيچ هدف متعالى و مشروعى رسيد؟ ‏ ‏پرسش سوم : آيا مى‎توان گزاره هاى زير را با قاطعيت به جهانيان اعلام كرد‏ ‏كه : ‏ ‏1 - استفاده تسليحاتى از فناورى هسته اى و سلاحهاى كشتار جمعى مطلقا‏ ‏و بدون هيچ استثنايى خلاف موازين انسانيت ، اخلاق و اسلام است . ‏ ‏2 - سرمايه گذارى ، توليد، نگهدارى و به كارگيرى تسليحات كشتار جمعى و‏ ‏فناورى هسته اى در عرصه نظامى در هيچ شرايطى پذيرفته نيست . ‏ ‏3 - دارندگان سلاح هاى خطرناك كشتار جمعى (از قبيل بمب اتم و‏ ‏موشك هاى با كلاهك هسته اى و مشابه آن ) بالاخص دولت جنگ طلب‏ ‏اسرائيل "تهديد بالفعل " براى بشريت محسوب مى‎شوند و مى‎بايد در‏ ‏نابودى اين تسليحات مرگبار پيشقدم شوند. ‏ ‏4 - ما به دنبال خاورميانه بلكه جهانى عارى از سلاح هسته اى و اسلحه كشتار‏ ‏جمعى هستيم . ‏ ‏عزت عالى مستدام باد.

‏ ‏محسن كديور ‏ ‏6 مهر 1388، 8 شوال ، 27 اكتبر 2009 ‏ ‏  

‏پاسخ آيت الله العظمي منتظري :

 

‏باسمه تعالى ‏

‏جناب مستطاب حجة الاسلام والمسلمين آقاى دكتر محسن كديور دامت‏ ‏بركاته

‏ ‏پس از سلام و تحيت ;

‏ ‏ايميل جنابعالى در مورد سوال از حكم شرعى ساخت و نگهدارى و به‏ ‏كارگيرى سلاح هاى كشتار جمعى واصل و ملاحظه شد. لازم است‏ ‏سرمايه گذارى ، توليد، نگهدارى و به كارگيرى انرژى هسته اى در فناورى‏ ‏تسليحاتى و ساخت سلاح هاى كشتار جمعى از ناحيه همه كشورها ممنوع‏ ‏باشد و بشريت رفته رفته به اين سمت و سو رود كه نه تنها اين گونه سلاح ها،‏ ‏بلكه حتى ديگر سلاح هايى را كه براى كشتن افراد به كار مى‎رود، در همه ‏ ‏جهان ممنوع نمايد. ‏ ‏و در فرضى كه عملا هيچ كشورى از چنان سلاح هايى بهره مند نباشد، اگر‏ ‏كشورى خاص در جهت سرمايه گذارى ، توليد، نگهدارى و به كارگيرى انرژى‏ ‏هسته اى در فناورى تسليحاتى و ساخت سلاح هاى كشتار جمعى گام‏ ‏بردارد، نه تنها مرتكب اسراف در ذخائر ملى خود شده بلكه موجب تهديد‏ ‏براى كشورهاى ديگر و در نتيجه بى اعتمادى آنها گرديده و بسا موجب‏ ‏تيرگى روابط شود; و از اين جهت نيز آسيب هاى ديگرى را به كشور خود و‏ ‏نسل هاى آينده وارد نمايد. و در اين فرض عقلا و شرعا بايد خود‏ ‏سردمداران آن كشور از هرگونه اقدام در جهت آن سلاح ها پرهيز كنند; و اگر‏ ‏نكردند، مردم از حاكمان خود بخواهند كه از آن پرهيز كنند، و در صورت‏ ‏تخلف ، ديگر كشورها از آنان به هر شكل ممكن ممانعت نمايند. ‏ ‏به كارگيرى اين گونه سلاح ها اگر تنها در برابر نظاميان متجاوز نباشد و مردم‏ ‏بى گناه - هرچند از نسل هاى آتى - را قربانى نمايد، عقلا و شرعا جايز‏ ‏نيست . و با توجه به وسعت دامنه كشتار و تخريب سلاح هاى هسته اى ،‏ ‏مصداق اهم و مهم بودن در مورد سوال روشن نيست . ‏ ‏و در هر حال بايد بشريت به ويژه مسلمانان كه پيرو شريعت خاتم و پيامبر‏ ‏رحمة للعالمين هستند، در راه ممنوعيت قانونى و اجرايى چنين سلاح هايى‏ ‏براى هر كشورى با تضمين سازمانهاى معتبر و معتمد بين المللى پيشگام‏ ‏گردند.

‏ ‏ان شاء الله موفق باشيد. ‏

‏‏1388/7/22‏‏

‏حسينعلى منتظرى ‏