گوناز تی وی: دریاچه مثلثی شکل وان، یکی از بزرگ‌ترین دریاچه‌های شور دنیا در شهر وان ترکیه و نزدیک مرز آذربایجان جنوبی است که در کنار چهار جزیره کوچک جنوبی اش آرمیده است. قلعه‌ای در زیر این دریاچه وجود دارد که افسانه ی هیولایی به باستان شناسان کمک کرد تا آن را بیابند!

مدت‌ها، افراد زیادی در میان موج‌های دریاچه‌ی وان، به دنبال یافتن هیولای معروف این دریاچه بودند. این هیولای معروف، همانند هیولای «لاک نس» است. بنا به افسانه‌ها، این هیولای 15 متری، در عمیق این دریاچه سکنی گزیده است؛ حتی عده‌ای هم هستند که این هیولا را به چشم دیده‌اند، ولی قادر به ثبت عکسی واضح از آن نبودند.

گاه حتی افسانه‌ای نیز کافی است تا مشتاقان سفر، کوله‌ی خود را آماده کرده و خود را به دست داستان‌ها و قصه‌ها بسپارند. اما افسانه‌ی هیولای دریاچه‌ی وان به قدری در دل ترکهای بومی منطقه ریشه کرده که بخشی از ادبیات منظوم آن‌ها نیز شده است.

یعنی گرچه هیولای دریاچه وان یک افسانه است؛ اما طی تحقیقاتی که برای یافتن این هیولای پرآوازه شد، قلعه‌ای گمشده و اسرار آمیز در برابر دیدگان باستان شناسان سینه سپر کرد و خود را نمایان ساخت که موجب حیرت محققان شد.

پس از دهه‌ها زمانی که صرف این اکتشافات شد، باستان شناسانِ دریایی در اعماق بزرگ‌ترین دریاچه‌ی ترکیه، قلعه‌ای با تاریخی 3000 ساله کشف کردند که در گذر روزگاران بسیاری در دل دریا، سالم مانده است.

گرچه افراد محلی، مدت‌های بسیاری از افسانه‌هایی درمورد خرابه‌هایی در دل دریاچه‌ی وان سخن می‌گفتند؛ اما غواصان، با تجسس بسیار در این پهنای آبی رنگ به دنبال ریشه‌ی این افسانه‌ها، باز هم چیزی نیافتند. گروه تحقیقاتی که این اثر تاریخی منحصر به فرد را کشف کرد در طی این سفر، موارد دیگری نیز کشف کردند که از میان آن‌ها می‌توان به یک کشتی روسی اشاره کرد. این کشتی، به زیرکی قلعه‌ی پنهان شده در این دریاچه نبود و احتمال می‌دهند در سال 1948 غرق شده است!

این قلعه از ابتدا در زیر دریاچه ساخته نشده، بلکه در عصر آهن برپا شده که سطح آب، بسیار پائین‌تر بود و به دلیل آب‌های قلیایی دریاچه‌ی وان، ظاهر خود را تا به امروز به خوبی حفظ کرده است که امکان تحقیقات بیشتر درمورد این قلعه و ترکهایی که در آن زندگی می‌کردند را می‌دهد.

به دلیل نوع برشی که در سنگ‌های این قلعه به کار رفته، باستان شناسان معتقدند این قلعه توسط اورارتوها (تمدنی که در حدود 13 قرن پیش از میلاد مسیح توسط ترکها بنیان نهاده شده است) ساخته شده است. آثارعلمی ارزشمندی پیرامون اجداد ترکها که در اطراف دریاچه‌ی وان و دریاچه‌ی اورمو این تمدن اسرارآمیز خلق کردند توسط دانشمندان و مورخین نامی آذربایجان همچون رئیس نیا، دکتر محمدزاده صدیق و پروفسور ذهتابی تدوین شده و در دسترس علاقه مندان به این برهه ارزشمند از تاریخ اورارتوهاست.

دیوارهای این قلعه، محیطی حدود یک کیلومتر مربع را می‌پوشانند و حدود 3 تا 4 متر از دیوار، در بالای دریاچه قابل مشاهده است. با این حال، عمق این دیوار هنوز مشخص نیست.

گوناز تی وی

A.Y