Contact Us

آخرین خبرها

امروز در آذربایجان «اود چرشنبه‌سی» نامیده می شود

۱۴۰۰.۰۷.۲۸, ۰۷:۳۶
امروز در آذربایجان «اود چرشنبه‌سی» نامیده می شود

Gunaz.tv

گوناز تی وی: در آذربایجان، اسفند ماه را «بایرام آیی» می‌نامند. در فرهنگ تُرکان، چهارشنبه‌های اسفند هر کدام نامی دارند و هریک منتسب به یکی از عناصر چهارگانه آب، باد، خاک و هوا هستند. هر یک از این عناصر چهارگانه در فرهنگ ملت تُرک آذربایجان، جایگاه ویژه‌ای دارد.

 

دومین چهارشنبه اسفند هر سال در فرهنگ تُرکان به عنوان «اود چرشنبه‌سی» ( چهارشنبه‌ی آتش) تعریف می‌شود. امروز سه شنبه (15 اسفند) در آذربایجان عید اود چرشنبه‌سی است (از شب قبل آغاز می‌شود). این عید در برخی از مناطق آذربایجان، اوجاق، اوسکو یا تونغال (Üskü-Ocaq-Tonqal) نیز نامیده می‌شود.

 

در حماسه تاریخی «دده قورقود» به عید اود چرشنبه‌سی اشاره شده است. این عید از اعتقاد سابق تُرکان به خورشید و آتش، سرچشمه می‌گیرد. آتش، پیش از اسلام در نزد تُرکان، عنصری مقدس بود. طبق سنت‌های کهن، تُرک‌ها در چنین روزی آتش روشن کرده و از روی آن می‌پریند تا آلودگی و سستی از انسان دور شود.

 

همچنین، روشن کردن آتش به عنوان نماد گرما، حکایت از نزدیک شدن به پایان زمستان و سرما دارد. از قدیمی‌ترین نشانه‌های نیایش آتش در دوران تاریخی آذربایجان، آتشکده‌ی «آذرگشنسب» در نزدیکی تیکان تپه (تکاپ) می‌باشد. تاریخ این آتشکده‌ی مربوط به دوره باستان است.

 

آتش در ادبیات شفاهی ملت تُرک‌ آذربایجان نیز مقدس شمرده می‌شود. این موضوع را می‌توان در بسیاری از اصطلاح‌ها و ضرب‌المثل‌ها مشاهده کرد.

 

 به عنوان مثال «اوجاق داغیدانین اوجاقی داغیلار!»، یعنی؛ کسی که اجاق را خراب کند، خاندانش فنا می‌شود. و یا «اودا پناه آپارانین اوجاقی سؤنمز!»، یعنی؛ کسی که به آتش پناه می‌برد، اجاقش کور نمی‌شود. همچنین، «اود چرشنبه سینده اوجاغی بوش قویمازلار!»، یعنی؛ در چهارشنبه آتش نباید اجاق را خالی از آتش گذاشت و ...

 

در فرهنگ تُرکان به جای لغت «چهارشنبه» برای هر چهارشنبه نام مخصوصی وجود دارد. در حال حاظر در برخی از مناطق آذربایجان جنوبی نام های هفته به صورت زیر است: ائل گونو (شنبه)، بازار (یکشنبه)، دوُزگونو (دوشنبه)، تک گوٌنو (سه شنبه)، اوْد گونو(چهارشنبه)، سوُ گونو(پنجشنبه) و جوُما-آدینا (جمعه).

 

در این میان «اود گونو» هنوز هم نام خود را حفظ کرده است اما، سه چهارشنبه دیگر به مرور زمان تغییر نام داده‌اند.

 

گوناز تی وی

الچین یوسفی

E.Y

 

Keywords :

اخبار منتخب

Most Read