گوناز تی وی: مقامات حکومت ایران میراث تاریخی آذربایجان را به بهانه های مختلف نابود میکنند.آثاری که از طرفی میراث ملی آذربایجان است و از طرفی پتانسیل گردشگری و جذب توریست را دارد از بین برده می شود.اینبار اخبار حاکی از تخریب نارین قالای اردبیل است.

خبر می‌رسد در حالی که اکثر بناهای اداری شهر اردبیل در شهرک اداری این شهر ساخته شده‌اند، ساختمان مرکز داده یا فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) مخابرات گودبرداری عظیم خود را در بافت تاریخی شهر ــ محله‌ی قالا قاباغی (جلو قلعه) یا همان محله باستانی نارین‌قلعه ــ به پایان رسانده است؛ جایی که به باور پژوهشگران تاریخ اردبیل قلعه‌ای بسیار کهن از دوران باستان در آن وجود دارد که حتی تا عهد قاجار نیز از بخش‌هایی از آن سازه‌ی مستحکم استفاده می‌شده است.

به گزارش گوناز تی وی از منابع محلی آذربایجان،نارین‌قالا که در دوره‌ی صفویه بازسازی شده و به عنوان جایگاهی برای امور دیوانی و مقام‌های محلی (ارک) مورد استفاده قرار می‌گیرد (چرا که خانقاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی ــ عالی‌قاپو"آلا قاپی" ــ از نظر حضور نمایندگان سرزمین‌های دیگر محدودیت‌هایی عقیدتی داشت)، در عهد قاجار تبدیل به زندان و در عصر پهلویِ اول پادگان می‌شود. 

حاجی باباصفری، شهردار فرهیخته شهر اردبیل در هنگام دولت دکتر مصدق، در کتاب ارزشمند «اردبیل در گذرگاه تاریخ» (رویه‌های 195 ـ 197) درباره‌ی نارین‌قلعه می‌نویسد:

«در عهد قاجاریان، به‌ویژه بعد از سلطنت فتحعلی‌شاه، اردبیل بیشتر به‌وسیله‌ی نارین‌قلعه شهرت داشت زیرا چنان‌که گفته‌ایم بر اثر استحکام خاصی که این قلعه داشته مطمئن‌ترین محبس براي نگاهداري زندانیان سیاسی کشور بوده و بیشتر بزرگان و شاهزادگان قاجار قسمت اعظمی از عمر خود را در آن دژ گذرانیده‌اند و برخی چشم‌ها و عده‌اي حتی جان خود را در آن از دست داده‌اند...

قلعه اردبیل قبل از قاجار نیز وجود داشت و به‌نام ارك خوانده می‌شد و حتی آقامحمدخان قاجار وقتی براي اولین بار بدین شهر آمد در آن ارك منزل کرد. ارك اردبیل در آن تاریخ بسیار کهنه و قدیمی بود و در کنار رودخانه بالخلو"بالیقلی چای" قرار داشت. برج و باروي آن نیز با توجه به‌ سلاح‌ها و تاکتیک‌هاي جنگی قدیم ساخته شده بود.

از این‌رو، وقتی افسران فرانسوي هیئت نظامی ژنرال گاردان، در عهد فتحعلی‌شاه، به اردبیل آمدند آن را با جنگ‌هاي آن ایام، که سلاح‌هاي گرم جانشین شمشیر و تیروکمان گشته بود، متناسب نیافتند و در دورادور آن از خارج باروي محکمی با برج‌هاي مستحکم به‌وجود آوردند و علاوه بر خندقی که قلعه سابق داشت و در داخل دیوارهاي جدید قرار گرفته بود در خارج آن نیز خندق عمیق و عریضی بر آن مشرف ساختند.

براي رفت‌وآمد دو در بزرگ و محکم در وسط ضلع شمالی و «شاه باغی» کندند و نهر آبی هم از محله جنوبی آن تعبیه کردند و به‌وسیله‌ی پل متحرك چوبی با آن طرف خندق ارتباط دادند. خندق را همواره پر از آب می‌کردند و شب‌ها نیز تخته‌پل‌ها را به‌کناري کشیده ساکنان دژ را در یک جزیره محکمی قرار می‌دادند. برها و سوراخ‌هایی براي تیراندازي سربازان به‌وجود آورده بودند. در مزقل بالاي برج‌ها توپ‌هاي بزرگی کار گذاشته و در دیوارها نیز.

داخل قلعه از نقاط دیدنی اردبیل بود زیرا خود شهر کوچکی در پشت دیوار قطور و خندق‌هاي عمیق آن به‌شمار می‌آمد و اگر امروز باقی می‌بود تماشاي حیاط‌ها، خیابان‌هاي متعدد، میدان‌هاي مشق، توپخانه، محوطه سواره‌نظام و پیاده‌نظام، حمام، مسجد، محبس، نانواخانه و بیوتات آن براي جهانگردان داخلی و خارجی و حتی نسل‌هاي آینده این سامان جالب و قابل توجه می‌نمود... این قلعه بسیار محکم است.

ابراهیم‌بیگ [مراغه‌ای] در سفرنامه‌ی خود از این قلعه تعریف کرده نوشته است: "هرچه تعریف کنم به‌جایی نخواهد رسید. در دم دروازه قلعه پیرمردي ایستاده بود گویا توپچی و قراول است.شمشیری در دست به دیوار تکیه داشت.قلعه دوخندق مترپیچی دارد که در روی هر یک پلی برای آمد و شد مردم بسته اند.از پل ها گذشتیم/قلعه بسیار وسیع و عمارت حاکم نشین در توی قلعه است.مسجد عالی و حمامی دارد."

لازم به توضیح است مقامات حکومت ایران که اداره آذربایجان جنوبی را در دست دارد نه تنها هیچ محافظتی از آثار تاریخی آذربایجان ندارند بلکه از دوران پهلوی تا کنون کمر به نابودی آثار معنوی و مادی تاریخی آذربایجان بسته اند.

گوناز تی وی

M.Y