تنگه هرمز شاهرگ حیاتی کشورهای حوزه خلیج که عمدتا صادرکننده نفت هستند و کشورهایی که از این کشورها نفت وارد می کنند، می باشد. در کل یکی از ترانزیت اصلی نفت و گاز کشورهای حوزه خلیج به سرتاسر دنیا تنگه هرمز می باشد. تخمینا روزانه حدود 15 الی 19 میلیون بشکه نفت خام از این تنگه ترانزیت می شود که معادل 40 درصد نفت قابل حمل کشتی های نفتکش دنیاست و حدود 25 درصد کل نفت مصرفی دنیاست. بنابراین با استناد به آمار و ارقام این تنگه دومین تنگه پرتردد دنیا در حال حاضر می باشد.

بر اساس آمارهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، سال 2016، روزانه 18.5 میلیون بشکه نفت و محصولات نفتی از تنگه هرمز عبور کرده است. بخش عظیمی از نفت و معیانات گازی صادراتی خود ایران نیز از تنگه هرمز می‌گذرد.

به عقیده کارشناسان حوزه انرژی، بیش از 80 درصد نفتی که از تنگه هرمز می‌گذرد، راهی بازارهای آسیایی، خصوصاً چین و هند می‌شود که بزرگترین شرکای تجاری ایران هستند و بستن تنگه هرمز، بیش از همه، اقتصاد آنها را با تلاطم مواجه می‌کند.

 برخی مقامات رژیم در مصاحبه با رسانه ها و گفته های خود از بدو انقلاب ایران تا کنون همیشه با گزینه شرطی بستن تنگه هرمز را مطرح کرده اند و تا حالا توان چنین عملی را نداشته اند. این روزها هم این تهدیدها از سوی برخی مقامات لشکری و کشوری شدت گرفته است. عرض تنگه هرمز حدود 55-50 کیلومتراست با توجه به توان عملی وقدرت نظامی ایران تا حالا ثابت شده  که این ادعاها پوچ و بی اساس است. زیرا که ناوگان دریایی و نیروی نظامی قوی و پیشرفته کشورهای غربی در آنجا حضور داشته و در آماده باش کامل بسر می برند. بالطبع نه تنها این کشورها حتی کشور کوچک امارات متحده عربی نیروی هوایی و دریایی پیشرفته تری ازکشور جهان سومی ایران دارد.

در سال 1988 نیروی دریایی ایران در جنگ تانکرها از فرصت استفاده کرده در مسیر عبور کشتی ها مین هایی کاشته بود که با درایت نیروی دریایی آمریکا این عملیات خنثی شد و در عرض چند ساعت قسمت قابل توجهی از نیرویی دریایی ایران را از بین بردند. با توجه به توان نظامی پایین ایران هم از لحاظ کیفی و کمی برای این کار این تهدیدات و هشدارها بیشتر بلوف های سیاسی هستند که واکنش های غیرمنطقی در برابر تنبیه های بین المللی می باشند. همچنین در داخل ایران مشکلات سیاسی و اقتصادی، تشدید انفعال و انزوای حکومت ایران در جامعه بین الملل و بحران مشروعیت شدید هم در داخل جامعه و جامعه جهانی باعث سردرگمی سردمداران حکومت شده است. بسیاری از مقامات نظامی و حکومتی بر این باور هستند که با شعله ور کردن آتش جنگ بتوانند از فشار مضاعف اقتصادی و سیاسی بکاهند و مشکلات فزاینده داخلی را با درگیری نظامی پنهان سازند. آنان با اینکه جنگ را برای بقای خود ضروری می دانند ولی کارشناسان مسائل سیاسی و نظامی معتقدند که این جنگ در صورت وقوع خیلی ویرانگر خواهد بود و می تواند ضربات مهلکی بر بنیه نظامی، اقتصادی و سیاسی حاکمیت جمهوری اسلامی ایران وارد ساخته و در نهایت حکومت را از صحنه روزگار محو کند. 

از لحاظ قوانین بین المللی و دریاها ایران حدود 12 مایل از ساحل حق نظارت بر تنگه هرمز را داراست، برای قسمت های دیگراین تنگه ایران هیچ گونه حق تسلطی نمی تواند داشته باشد و بیشتر تردد کشتی ها و حمل کالا در طرف کشورعمان قرار دارد که از هر گونه دسترسی ایران خارج است و از لحاظ حقوق و قوانین دریاها و دریانوردی دولت ایران هیچگونه اختیاری برای کنترل و جلوگیری از تردد آنها را ندارد. بنابراین هر گونه اخلالی در حمل ونقل تنگه هرمز از طرف ایران به منزله اعلان جنگی برای کشورهای وارد کننده و صادرکننده نفت و کالا خواهد بود.

ناوگان پنجم آمریکا در حال حاضر فعالیت‌های ایران را در تنگه هرمز از نزدیک تحت نظر دارد و هر گونه فعالیت نیروی دریایی سپاه از نظر مین‌گذاری از چشم این ناوگان دور نخواهد ماند. آمریکا حضور گسترده و پر توانی در هفت پایگاه ریز و درشت در کشورهای جنوب خلیج دارد و به عقیده کارشناسان در یک رویارویی نظامی با ایران توان آن را دارد که صدمات سنگینی به ایران وارد کند.

حسن روحانی اخیرا در واکنش به تحریم های بین المللی نفتی علیه ایران، تاریخ 3 جولای 2018 میلادی گفته بود: آمریکایی ها مدعی شده اند که می خواهند به طور کامل جلوی صادرات نفت ایران را بگیرند. آنها معنی این حرف را نمی فهمند، چرا که این اصلا معنی ندارد که نفت ایران صادر نشود و آن وقت نفت منطقه صادر شود. اگر شما توانستید این کار را بکنید تا نتیجه اش را ببینید.

در راستای حمایت از روحانی اسماعیل کوثری، جانشین فرمانده قرارگاه ثارالله سپاه پاسداران، تهدید کرد که در صورت جلوگیری از صادرات نفت ایران، این کشور مانع از عبور کشتی‌های نفتی از تنگه هرمز خواهد شد.

همچنین قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران، در نامه‌ای از حسن روحانی به دلیل اظهارات اخیرش در تهدید به قطع فروش نفت منطقه و نامشروع خواندن اسرائیل تشکر کرده و گفته بود دستش را می بوسد.

بعد از اظهارات تهدید آمیز روحانی، محمد علی جعفری، فرمانده کل سپاه پاسداران، با تمجید از موضع حسن روحانی در برابر آمریکا  مدعی شد که نیرو‌های نظامی ایران آماده هستند تا در صورت لزوم، تنگه هرمز را ببندند.

در این میان، حسن روحانی با مواضع و اظهارات فرماندهان سپاه پاسداران که خواهان سوق دادن ایران به جنگ هستند، همنوا شده است. به عقیده کارشناسان مسائل نظامی، این فرماندهان که اغلب آنها به سبب نداشتن دانش نظامی لازم و تجزیه و تحلیل نادرست اطلاعات و یا به علل ایدئولوژیک با بزرگنمایی توان و ظرفیت سپاه، برداشتی نادرست و عوامانه از توانایی‌های آمریکا و یارگیری‌های نظامی- سیاسی بازیگران منطقه‌ای دارند و می‌توانند با القا اعتماد به نفس کاذب به مسئولین اجرایی کشور، فاجعه به بار آورند.

در واکنش به تهدیدات روحانی، بیل اوربن، یکی از سخنگویان مرکز فرماهندهی ارتش آمریکا روز چهارشنبه تاریخ 4 جولای 2018 میلادی به خبرگزاری آسوشیتد پرس گفت که ملوانان نیروی دریایی آمریکا و متحدان منطقه‌ این کشور برای تضمین باز ماندن راه عبور کشتی‌های تجاری طبق قوانین بین المللی آماده‌اند.

حسن روحانی همچنین در روز 31 تیر ماه در همایش روسای نمایندگی‌های ایران در خارج از کشور در تهران، آمریکا را متهم کرد که با اتخاذ سیاست تحریم علیه ایران به دنبال اهدافی فرای تحریم است و هشدار داد: دشمنان باید خوب بفهمند که جنگ با ایران مادر جنگ‌ها و صلح با ایران مادر صلح‌ها است و ما هیچ‌وقت از تهدید نترسیده و در برابر تهدید، تهدید خواهیم کرد.

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در واکنش به سخنان تهدید آمیز روحانی طی پیامی در توئیتر نوشت: خطاب به رئیس جمهور روحانی؛ هرگز و هیچ‌وقت دوباره آمریکا را تهدید نکن وگرنه از پیامدهایی رنج خواهید برد که نظیرش را کمتر کسی در تاریخ تجربه کرده است. ما دیگر کشوری نیستیم که سخنان دیوانه‌وار شما از خشونت و مرگ را تحمل کند. مراقب باش!

نظارت و کنترل کامل حکومت ایران بر این تنگه رویایی بیش نیست. ممکن است نیروی نظامی ایران بتواند مثل مورد قبل در این باره مشکلاتی ایجاد کند ولی این مشکلات تنها بعد از چند زمانی کوتاه حل خواهد شد. چون بر طبق آمار و اطلاعات موجود قدرت آتشباری تجهیزات نظامی ایران نتنها از آمریکا و کشورهای غربی بلکه از بیشتر کشورهای حوزه خلیج بخصوص امارات متحده و عربستان سعودی خیلی ضعیف است. بنابراین این موضع گیری ها و تهدیدها هم بیشتر جنبه تبلیغاتی داشته و از دنیایی غیر واقعی و بزرگنمایی کاذب جمهوری اسلامی ایران خبر می دهند که رویکرد غیر عقلانی و به دور از رئالیسم سیاسی حکومت ایران در برابر فشارهای های بین المللی در پیش گرفته است.

 باتوجه به توان نظامی نیروهای نظامی ایران بویژه سپاه پاسداران فعل چنین عملیاتی در حال حاضر برای حکومت ایران مشکل است. تبلیغات و تهدیدات سپاه برای بستن تنگه هرمز بیشتر  به منظور ایجاد جنگ روانی است که می خواهد با طرح چنین سناریویی افکار عمومی را علیه غرب و هم پیمانانش منحرف کند.  مقامات دولتی و نظامی ایران می خواهند چنین وانمود کنند که این کشورها خواهان جنگ با ایران بوده ما برای دفاع از خود دست به چنین اقدامی خواهیم زد.

تنگه هرمز بیشتر از همه کشورها برای ایران اهمیت حیاتی دارد. حکومت ایران الان هم جز صادر کنندگان نفت در جهان محسوب می شود و اقتصاد ایران درحال حاضر در وضعیت نابسامانی قرار دارد و ارزش ریال ایران روزبه روز در مقابل واحدهای پولی سایر کشورها بویژه دلار آمریکا، افت بی سابقه ای پیدا می کند. بیکاری، تورم، فساد اداری و دولتی، بزهکاری اجتماعی و… به بالاترین حد خود رسیده و با گذشت زمان در حال افزایش است. دولت ایران به شدت به در آمد ارزی این اقتصاد تک محصولی یعنی نفت وابسته است و اکثر نفت صادرتی ایران هم از این تنگه عبور می کند.

در نتیجه تلاش ایران برای ایجاد مشکل در این آبراه بین المللی برای این حکومت گران تمام خواهد شد و چنین اقدامی به منزله شروع جنگ در منطقه واعلان جنگ به جامعه جهانی از طرف ایران می باشد. اگر شرایط به این منوال ادامه پیدا بکند و تغییری در سیاست های خصمانه حکومت در برابر جامعه بین الملل ایجاد نشود، بازنده اصلی این بازی در آینده خود حکومت ایران خواهد بود.

مقامات نظامی و دولتی ایران از بدو تشکیل جمهوری اسلامی مدام گفته اند که تنگه هرمز را می بندند ولی این اظهارات از یک ادعای پوچ و تهدیدی توخالی فراتر نرفته است. برای اینکه خود آنها هم بهتر می دانند که بستن و ایجاد مشکل در این تنگه باعث اختلال در خطوط مواصلات و داد وستد دریایی و تردد نفتکش‌ها خواهد شد که به معنای قطع شاهرگ حیاتی ایران است که می تواند بطور کلی این کشور را از لحاظ اقتصادی فلج نماید و همچنین به نابودی بخش اعظم نیروهای نظامی این کشور توسط آمریکا و متحدانش منجر شود. در شرایطی این ادعاها توسط مقامات حاکمیت ایران مطرح می شود که این کشور در حال حاضر با بحران شدید اقتصادی و اجتماعی دست و پنجه نرم می کند و تحت فشارهای شدید بین المللی به دلیل سیاست های مداخله جویانه ایران در منطقه و حمایت این دولت از تروریسم قرار دارد.