رادیو زمانه: پژوهشگران اقلیمی در تازه‌ترین تحقیقات خود متوجه شده‌اند که کره زمین تا پایان قرن سه یا چهار درجه سانتی‌گراد گرمتر می‌شود و این سریع‌تر از پیش‌بینی‌های انجام‌شده است.

پیامدهای این گرم شدن، وقوع بیشتر سیل‌ها، طوفان‌ها و آتش‌سوزی جنگل‌ها در سراسر جهان است. دبیرکل سازمان ملل نسبت به تلاش ناکافی دولت‌ها برای توقف گرمایش زمین هشدار داده است.

تحقیقات جدید درباره وضعیت اقلیمی جهان در مؤسسه پیامدهای اقلیمی پوتسدام در برلین انجام شده است. کاتیا فریلر از اعضای این مؤسسه می‌گوید با گرم شدن ۱,۵ درجه سانتیگرادی کره زمین، امواج گرما و خشکسالی منطقه دریای مدیترانه را تهدید می‌کند. حتی با حدود یک درجه گرمتر شدن کنونی عواقب آن بیش از پیش قابل ملاحظه است.

به‌گفته او با خشک شدن منطقه دریای مدیترانه، انتظار می‌رود بارش در شمال اروپا افزایش یابد.

در توافق‌نامه اقلیمی سال ۲۰۱۵ پاریس تمام کشور‌ها متعهد شدند تا در سطح ملی خود به هدف محدود ساختن گرمایش کره زمین به کمتر از ۱,۵ درجه سانتی‌گراد گام بردارند. با این حال توافق‌نامه پاریس که موفقیتی در زمینه پایان دادن به دوران سوخت فسیلی به‌شمار می‌رود هنوز در جزئیات مبهم است.

کاتیا فریلر با توجه به وضعیت کنونی جهان احتمال می‌دهد که «حتی هدف محدود ساختن گرمایش زمین برآورده نشود». او می‌گوید زمین با تمام عواقب آن تا پایان قرن به سوی گرمتر شدن سه یا چهار درجه پیش می‌رود.

هانس یواخیم شلنهوبر، مدیر قدیمی مؤسسه پیامدهای اقلیمی پوتسدام می‌گوید این امکان وجود دارد که کاملاً انتشار دی‌اکسید کربن، مهمترین گاز گلخانه‌ای طولانی‌مدت را کنار گذاشت. اما سئوال این است که آیا این اقدام برای جلوگیری از تغییرات اقلیمی به اندازه کافی سریع رخ خواهد داد.

به‌گفته فریلر از پنج فاجعه‌ی مرگبار طبیعی دهه گذشته در اروپا چهار مورد به امواج گرما مربوط بودند. از سال‌ ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۰ در مجموع ۱۲۵ هزار نفر به همین دلیل جان خود را از دست دادند.

او همچنین اشاره کرد که بسیاری از کشورهای مدیترانه‌ای برای کمبود آب – که روزبه‌روز بیشتر می‌شود -آمادگی لازم را ندارند و این می‌تواند چالش‌های موجود را تشدید کند.

پژوهشگران اقلیمی معتقدند که علاوه بر امواج گرما، انتظار می‌رود سیل، طوفان، آتش‌سوزی جنگل‌ها و تخریب صخره‌های مرجانی بیشتری در سراسر جهان رخ دهد. سال گذشته، حدود ۶۰ درصد از کل ۳۰ میلیون آواره در جهان به دلیل بلایای طبیعی از خانه‌های خود گریختند.

روز گذشته، چهارشنبه ۲۶ سپتامبر/۴ مهر، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل در مجمع عمومی این سازمان از فقدان رهبری در پیشبرد تدابیر لازم برای توقف گرمایش زمین انتقاد کرد و هشدار داد که هدف کلیدی توافق‌نامه اقلیمی پاریس در معرض خطر است.

گوترش در برابر سران دولت‌ها گفت که اگر تا سال ۲۰۲۰ انتشار گازهای گلخانه‌ای کاهش نیابد ممکن نیست بتوان گرمایش زمین را زیر ۱,۵ درجه سانتی‌گراد نگه داشت.

دبیرکل سازمان ملل گفت: «چرا تغییرات اقلیمی سریعتر از ما هستند؟ (…) تنها پاسخ احتمالی این است که ما هنوز به تصمیمات جسورانه نیاز داریم تا اقتصاد و جوامع ما را در مسیر کاهش دی‌اکسید کربن و مقاومت آب‌وهوایی قرار دهند.»

آنتونیو گوترش هزینه بلایای طبیعی سال گذشته در جهان را ۳۲۰ میلیارد دلار اعلام کرد، رقمی که احتمالاً با افزایش گرمایش زمین بیشتر نیز خواهد شد.

او به ۲۰ اقتصاد پیشرو و در حال ظهور جهان، معروف به کشورهای گروه ۲۰ اشاره کرد و گفت این کشورها ۸۰ درصد گازهای گلخانه‌ای جهان را تولید می‌کنند.

همزمان با سخنرانی دبیرکل سازمان ملل رهبران شرکت‌های بزرگ و مقامات دولتی اعلام کردند که طیف وسیعی از برنامه‌ها را برای پرداخت میلیاردها دلار در بودجه دولتی و خصوصی به آن‌چه به‌عنوان «اقتصاد سبز» نامیده می‌شود، اختصاص می‌دهند.

در میان آن‌ها بانک جهانی اعلام کرد که یک میلیارد دلار برای سیستم‌های ذخیره‌سازی باتری در اقتصادهای در حال توسعه و نوظهور سرمایه‌گذاری خواهد کرد.

نشست بعدی تغییرات آب‌وهوایی قرار است در ماه دسامبر سال جاری میلادی در شهر کاتوویتس لهستان برگزار شود. در این نشست وزیران کشورها درباره اصول پیاده‌سازی توافق اقلیمی ۲۰۱۵ در پاریس گفت‌وگو می‌کنند. با این حال گفته می‌شود که دولت‌ها آمادگی شرکت در این اجلاس را ندارند.