آناتولی: سخنگوی وزارت امور خارجه ترکیه مقامات چین را به احترام گذاشتن به اصول بنیادین حقوق بشری ترک‌های اویغور و بستن کمپ‌های جمع‌آوری فراخواند.

حامی آکسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه ترکیه در واکنش به نقض حقوق اساسی ترک‌های اویغور و همچنین مرگ عبدالرحیم هئییت، خواننده فولکلور اویغور در چین، این کشور را به رعایت اصول اساسی حقوق ترک‌های اویغور و بستن کمپ‌های جمع‌آوری دعوت کرد.

آکسوی همچنین سیاست اعمال آسیمیلاسیون علیه ترک‌های اویغور را مایه شرم دانست و اظهار داشت: "اعلان رسمی سیاست یکسان‌سازی زبانی و دینی در اکتبر 2017 نمونه جدیدی از اقدامات چین برای از بین بردن هویت اتنیکی و دینی ترک‌های اوغور و دیگر جوامع مسلمانان در این کشور است".

وی افزود: "دیگر بر کسانی پنهان نیست که بیش از یک میلیون ترک اویغور با دستگیری‌های خودسرانه و همچنین شکنجه و شستشوی مغزی در کمپ‌ها و زندان‌های چین مواجه هستند. اویغور‌های محبوس در این اردوگاه‌ها تحت فشار هستند. اویغورهای ساکن در خارج از چین از سرنوشت اعضای خانواده خود که در این ارودگاه‌ها هستند بی‌اطلاعند. هزاران کودک از والدین خود جدا مانده‌اند یا یتیم شده‌اند".

سخنگوی وزارت امور خارجه ترکیه با بیان اینکه مواضع کشور در خصوص این موضوع در همه سطوح به مقامات چین منتقل شده‌ است گفت: "در چنین فضایی از مرگ عبدالرحیم هییئت، خواننده مردمی اویغور در زندان که به خاطر خواندن یک قطعه به 8 سال حبس محکوم شده بود باخبر شدیم".

آکسوی ادامه داد: "این حادثه تاثر برانگیز واکنش افکار عمومی در ترکیه در قبال نقض حقوق بشر در منطقه سینجان را برانگیخته است. از مقامات چین انتظار داریم واکنش‌ افکار عمومی ترکیه در قبال نقض شدید حقوق بشر علیه ترک‌های اویغور را در نظر بگیرند".

- عبدالرحیم هئییت کیست؟

عبدالرحیم هئییت، که در ترانه‌های خود تاریخ و فرهنگ ترک‌های اویغور را منعکس می‌کرد در سال 1964 در شهر کاشغر واقع در ایالت خودمختار سینجان چین متولد شد. وی که در مرکز هنرهای زیبا در کاشغر تحصیل کرده بود در مدت کوتاهی با ترانه‌های خود که با همراهی دوتار می‌خواند به یک خواننده معروف و مردمی در سطح جهان بدل شد. هئییت همچنین به عنوان سازنده قطعه های فولکلوریک اویغوری نیز شناخته می‌شود.

وی در سال 2017 و بدون ارائه هیچگونه دلیل محکمه‌پسندی در اورومچی بازداشت و به 8 سال زندان محکوم شد و در دومین سال از مدت حبس خود دار فانی را وداع گفت.

هئییت پیش از سال 2017 نیز بارها به دلیل خواندن ترانه «آتیلار» (نیاکان) توسط دولت چین مورد تعقیب قضایی قرار گرفته بود.

- واکنش‌های جهانی به اقدامات چین

نهادهای حقوق بشری چین از مدت‌ها پیش تلاش ‌می‌کنند تا جامعه جهانی را متوجه حبس میلیون ها اویغور در کمپ‌های جمع‌آوری به بهانه «آموزش دوباره» کنند.

کنوانسيون بين‌المللی رفع هرگونه تبعیض نژادی نیز نشستی در ژنو در ارتباط با تبعیض علیه گروه‌های اقلیت در چین برگزار کرده بود. در این نشست نهادهای حقوق بشری چین گفته بودند که مقامات محلی در سینجان، افرادی را که از نظر آنها دارای «مواضع مشکل‌دار» بوده‌اند، به مراکز‌ «آموزش سیاسی» منتقل می‌کنند.

این نهادهای حقوق بشری همچنین اعلام کرده بودند که در حدود 3 میلیون نفر بدون هیچ‌گونه دلیل محکمه پسندی در این مراکز نگهداری می‌شوند.

دیده‌بان حقوق بشر (HRW) با انتشار گزارشی اعلام کرده بود که تعداد بسیار زیادی در ایالت خودمختار سینجان در چارچوب «اتخاذ تدابیر پیشگیرانه» بازداشت و به دلیل اینکه این افراد از نظر مقامات چین دارای مواضع خطرناک بوده‌اند به مراکز «آموزش سیاسی» منتقل شده‌اند.