عید سیاه تورکمن‌ها ؛ گزارش و نگاهی به بحران سیل در استان گلستان و مردم مصیب‌زده‌ تورکمن

طرح مسئله:

سال‌ها پیش یکی از شهروندان تورکمن آسیب‌دیده از سیل در استان گلستان مقابل وزارت کشور با پلاکاردی که بر روی آن نوشته‌بود: «طوفان کاترینا را بهتر می‌شناسید یا سیل‌های گلستان را؟» دست به اعتراض زد.

اعتراض او نه به یک پدیده‌ی طبیعی، بلکه به سیاست‌هایی است که باعث تداوم این پدیده گردیده و در پی آن‌‌ خسارت‌های جانی و مالی و عدم کنترل بحران همراه می‌شود.

چرا‌ که سیل‌های کشنده‌ی شمال، مخصوصا مناطق تورکمن‌نشین، خبر تازه‌ای نیست. همه ساله به جز آواره کردن و خسارت مالی چندین نفر را قربانی خود می‌کند، اما چون این منطقه دور از مراکز استان‌هاست نه در مطبوعات داخل و نه در رسانه‌های خارجی چندان به آن توجهی نمی‌شود.

اما سوال اساسی علت مسئله و این سیل‌های متداوم است!

علت اصلی این مسئله تخریب بی‌رویه جنگل‌ها و تبدیل آن برای زمین‌های زراعتی و ساخت ویلا برای آقا‌زاده‌هاست که از سال‌ها پیش فعالان محلی و محیط زیست راجع به این مسئله هشدار می‌دهند. اما در کشور چون گوش شنوایی (مخصوصا برای قومیت‌های غیر پارسی) وجود ندارد، هرگز این هشدارها جدی گرفته نمی‌شوند. علت نشنیدن هم نه فقط به خاطر کر بودن، بلکه منافع اقتصادی برخی مقام‌های محلی است. مافیای جنگل چندین سال است که در این مناطق فعال است. مسئولان در تهران و اداره‌های محلی نیز این را می‌دانند، اما چاره‌سازی‌های کارساز علیه آن نمی‌شود. چون خود مقام‌های محلی هم در جنگل زدایی ذی‌نفع هستند.

گزارش وضعیت:

اول اینکه بحران از آن‌که رسانه ملی و سایت‌های خبرگزاری اعلام می‌کنند، وخیم‌تر است. چرا که اولا امکانات خبرگزاری‌های محلی در حد پوشش سرتاسری نیست و نیز به دلیل دید و بازدید عید و عدم انتشار اخبار تلخ در این روزها، این اخبار توسط خبرگزاری‌ها یا بایکوت می‌شوند و یا به صورت کمرنگ منتشر می‌شوند، اما اخبار گردآوری شده از منابع مختلف محلی و سرتاسری حاکی از وخامت اوضاع دارد.

این فاجعه غیرقابل پیش‌بینی نبوده و ده روز پیش توسط کارشناسان هواشناسی اعلام شده‌بود، اما هیچ اقدامی از طرف مسئولین انجام نگرفته است. به جز اینکه دو روز بعد از سیل استاندار گلستان به محل حادثه رفته تا ببیند چه خبر است و فرماندار “گوموش تپه” به دلیل ادامه‌ی طغیان رودخانه‌ها و سر ریز شدن سدها به مردم اعلام کرده است: خانه‌هایشان را تخلیه کنند! اما به کجا و چگونه، الله و اعلم. انگار نه انگار که سازمان مدیریت بحرانی در این کشور وجود دارد و از جیب همین مردم تغذیه می‌کند تا این جور مواقع دست به کار شود.

به دلیل مسطح بودن زمین‌ها گستره سیل وسیع بوده و برق بسیاری از مناطق قطع شده است. تمام شهر گنبد زیر آب رفته و مسیرهای ارتباطی و زیرساخت‌ها قطع شده و حتی احتمال برق‌گرفتگی سرتاسری نیز وجود دارد.

جاده آق‌قلا به گنبد در استان گلستان پس از سیل به زیر آب رفت. مدیرکل مدیریت بحران گلستان می‌گوید بیشتر آبگرفتگی‌ها در روستاهای آق‌قلا است و ۶ روستا به طور کامل تخلیه شده‌، اما با این حال بسیاری از مسیرهای منتهی به روستاها بسته‌شده و بعضی از روستاها در حال رانش هستند.

هادی حیدری راد