در پي قيام انقلابي مردم ايران در سالهاي ۱۳۵۶-۱۳۵۷ هـ . ش بر عليه حکومت پهلوي, و سقوط اين خاندان که ظلم و ستم را بر کليه مردم ايران, و ناعدالتي, تحقير و توهين مضاعف را برغيرفارس زبانان, بخصوص بر ترکان تحميل کرده بود, آزادي نسبي زبان و فرهنگ مردم آذربايجان و ديگر غيرفارس زبانان فراهم گرديد و جوانان تحصيلکرده و روشنفکران آذربايجاني که در پي هويت گم شده خود بودند به مطالعه زبان, فرهنگ و تاريخ واقعي خود پرداختند.

با گذشت سالهاي متمادي از پيروزي انقلاب اسلامي, اجراي اصل15 و مسلم قانون اساسی و تحصیل به زبان مادری در مدارس  با بي توجهي روبرو شد تا اينکه حرکتي خودجوش و بر خاسته از ميان طبقات مختلف مردم آذربايجان پديد آمد که پيش قراولان آن, نويسندگان, شعرا, محققين, اديبان, روشنفکران, بخصوص دانشجويان بودند. اينان خواستار اجراي اصل 15و 19 و 48  قانون اساسي به دور از جار و جنجال بودند و اعتراض به انحصار طلبي و فزون خواهي عده اي داشتند که همة امکانات مادي و معنوي کشور را براي يک قوم و يک زبان و يک فرهنگ مي خواستند. آنها براي رساندن پيام مردم خويش به گوش مسئولين کشوري که بعضي از آنها مي گفتند ما حاضريم به زبان ترکي در مدارس و دانشگاهها تدريس شود ولي کسي از آن استقبال نمي کند,  اجتماع در روز تولد بابک خرمدين, در دومين جمعه تيرماه را روز مناسبي براي نشان دادن ارادة ملّي مردم آذربايجان در مورد خواسته هاي بحق و قانوني تشخيص دادند و از سال ۱۳۷۹ , صدها هزار نفر از اقشار مختلف مردم در پاي قلعه بابک واقع در نزديکي "کليبر" در آذربايجان شرقي گردآمده و با اجتماع عظيم خود علاوه بر اجراي برنامه¬هاي فرهنگي و هنري, خواستار به اجرا در آمدن اصول ۱۵, ۱۹ و ۴۸ قانون اساسي شدند.

در سال ۱۳۸۰ , اجتماع در اين قلعه را بيشتر از ۳۰۰ هزار نفر گفتند و در سال ۱۳۸۱ حضور مردم در پاي قلعه و در دومين جمعه تيرماه را بين ۴۰۰-۵۰۰ هزار نفر حدس زدند.

شرکت کنندگان در مراسم سال 1380 اعلاميه هايي را در زمينه لزوم اجرا شدن اصول ۱۵, ۱۹, ۴۸ قانون اساسي در ميان شرکت کنندگان پخش کرده و به ايراد سخنراني و شعرخواني پرداختند. آنها خواسته هايي را در ۱۴ ماده بر پارچة بلندي نوشته و در مکاني که به «قالا دره سي» مشهور است و محل برپايي چادرها بود آويزان کردند تا در مقابل ديد شرکت کنندگان در اين مراسم قرار گيرد.

 در سال ۱۳۸۱, خواسته هاي قانوني شرکت کنندگان و شعارهايشان روشمندتر شده بود و نوشته-هاي پلاکاردهاي پارچه اي بزرگ به دو زبان ترکي و انگليسي نشان از اين داشت که صداي خواسته-هاي مسالمت آميز مردم آذربايجان به گوش مسئولين کشور و دوستداران حق و عدالت در جهان رسانده شود.

 در سال ۸۲ هم که سختگيرهايي براي شرکت در مراسم قلعه بابک بعمل آمده بود, مردم آذربايجان منسجم تر از سالهاي گذشته در پاي قلعه حاضر شدند و خواستار حقوق قانوني خود در قالب ۱۲ ماده که به سه زبان ترکي, فارسي و انگليسي قرائت گرديد, شدند!

در پلاکاردهاي متعددي که شرکت¬کنندگان با خود حمل مي کردند و به دو زبان ترکي و انگليسي نوشته شده بود, خواسته هاي آنها در چارچوب قوانين کشوري و بين المللي به نمايش گذاشته شده بود.

از سال 1383 با جلوگیری از اجرای مراسم و دستگیری شدید شرکت کنندگان در روز تولد بابک، مراسم به حالت نیمه تعطیل در آمد و از سال 1384 دیگر هیچ کسی را در دومین پنجشنبه و جمعه تیر ماه (روز تولد بابک) به قلعه راه ندادند!

حسن راشدی  10 تیر ماه 1398