گوناز تی وی:بیش از یک سوم سایت‌های پربازدید جهان، در ایران از دسترس خارج شده‌اند.

نتایج کلی به‌دست‌آمده، نشان می‌دهد که دسترسی به ۳۵/۱ درصد از یک‌هزار وب‌سایت پربازدید جهان برای کاربران اینترنت در ایران ممکن نیست. این میزان از سانسور به شکل نگران‌کننده‌ای بالاست. .

از زمان روی کار آمدن سیستم فیلترینگ در اوایل دهه ۸۰ تا به امروز، مدیران و رهبران دستگاه‌های مختلف در رژیم ایران، بدون توقف در حال وسیع‌تر کردن فهرست سیاه سایت‌ها و برنامه‌های فیلترشده‌اند و این کشور در بین کشورهای جهان یکی از گسترده‌ترین و در عین حال، پیچیده‌ترین زیرساخت‌های سانسور اینترنت را در اختیار دارد.

نظام نظارتی اینترنت در رژیم ایران که ابتدا بیشتر سایت‌های پورنوگرافی را هدف قرار می‌داد، حالا آن‌قدر پا را فراتر گذاشته است که کوچک‌ترین ناخشنودی نسبت‌به ایدئولوژی‌های مورد نظر خود را برنمی‌تابد. این بخش منطقی و عقلانی ماجرا است. بخش غیرمنطقی این شیوه از نظارت، زمانی مشخص می‌شود که بدانیم در فهرست سایت‌های سانسورشده، نمونه‌هایی وجود دارند که به سختی می‌توان برایشان دلیل عقلانی آورد.

یکی از شیوه‌هایی که مجموعه‌های فعال در زمینه نظارت بر سانسورهای اینترنتی برای بررسی گسترده فیلترینگ انتخاب می‌کنند، تجزیه و تحلیل فهرست برترین سایت‌های جهان از نگاه «الکسا» است. الکسا شرکتی است که به‌واسطه سنجه‌های متنوع خود، سال‌هاست وب‌سایت‌های مختلف را از منظر بازدید و محبوبیت فهرست‌بندی می‌کند.

با نگاهی به دسته‌بندی‌های سایت‌های فیلترشده توسط رژیم ایران ، اولین نکته حائز اهمیت، در صدر قرار گرفتن وب‌سایت‌هایی در حوزه رسانه و خبر است.
وب‌سایت‌های در حوزه کامپیوتر و فناوری که شبکه‌های اجتماعی زیرمجموعه آن به حساب می‌آیند، در جایگاه دوم پرسانسورترین گروه در این فهرست قرار می‌گیرند و سایت‌های پورنوگرافی رتبه چهارم را در اختیار دارند.

از طرفی، بررسی کشور محل فعالیت ۳۵۱ سایت فیلترشده این فهرست، نشان می‌دهد ایالات متحده با ۱۳۷ مورد، پرسانسورترین کشور در سیستم فیلترینگ رژیم ایران به حساب می‌آید. پس از آمریکا، چین، هند، بریتانیا و ژاپن در جایگاه‌های دوم تا پنجم قرار دارند.

در زمان روی کار آمدن دولت اول حسن روحانی، بسیاری بر این باور بودند که رژیم ایران برخلاف رویه گذشته خود در زمینه سانسور اینترنت، گام‌های مثبتی خواهد برداشت. حالا رفته‌رفته این باور جای خود را به ناامیدی داده است. وزیر ارتباطات دولت دوم روحانی که با شعار جوانگرایی و تسهیل امور جوانان فعال در حوزه فناوری اطلاعات در ایران روی کار آمد، تا به این جا کارنامه غیر قابل قبولی از خود به جای گذاشته است.

فیلترینگ تلگرام، اختلال در عملکرد نرم‌افزارهای وی‌پی‌ان، قطع گسترده دسترسی کاربران به اینترنت در بازه مربوط به اعتراض‌های دی‌ماه ۱۳۹۶ و اخیرا آغاز شدن موج جدید سانسور اینترنت در کشور، از جمله بخش‌های تاریک فعالیت محمدجواد آذری جهرمی است. او در بزنگاه‌های مختلف تلاش کرده است تا مسئولیت سانسور اینترنت را به گردن دادستانی کشور و قوه قضاییه بیندازد. از نگاه او، این کمیته تعیین مصادیق مجرمانه است که باید در این رابطه پاسخگو باشد. هرچند نیمی از اعضای کمیته فیلترینگ را وزرای دولت تشکیل می‌دهند، اما آن‌طور که وزیر ارتباطات ایران تلاش دارد نشان دهد، تصمیم‌گیرنده نهایی، رییس این کمیته، یعنی دادستان کل کشور است.

ایالات متحده آمریکا در روزهای گذشته این کمیته را در کنار شورای عالی فضای مجازی رژیم ایران ، به فهرست تحریم‌های حقوق بشری خود اضافه کرده است؛ دو نهادی که وضعیت اینترنت ایران به‌طور مستقیم به سیاست‌ها و نظارت‌های آن‌ها وابستگی دارد.

رژیم ایران نشان داده است اغلب اقدامات خود در خصوص کنترل محتوای اینترنت را بر اساس انگیزه‌های سیاسی اتخاذ می‌کند؛ نه دلایل فرهنگی یا اجتماعی. ادامه پیدا کردن این رویه باعث شده است تا تیغ سانسور دست صاحب خود را هم ببرد. حالا دیگر کمتر شهروندی در جغرافیای ایران نام پیدا می‌شود که کاربر نرم‌افزارهای وی‌پی‌ان نباشد. رخ دادن چنین اتفاقی آن هم در ابعاد فعلی، نه تنها جلوی دسترسی افراد به اطلاعات را نگرفته، بلکه کمک کرده است تا ساختار بی‌حد و مرز سانسور اینترنت در این کشور، هرگز به کارآمدی مد نظر رهبران خود نرسد.

گوناز تی وی
M.Y