فعالین ملی- مدنی آذربایجان مدنی ترین راه را برای رسیدن به حقوق انسانی خود که ابتدایی ترین آن تحصیل به زبان مادری  است انتخاب کرده اند ولی بخاطر فعالیت در راه رسیدن به همین حقوق ساده به زندانهای طویل المدت محکوم می شوند که آخرین آن محکومیت مبارز ملی- مدنی عباس لسانی از شهر اردبیل است که در دادگاه بدوی به 8 سال زندان محکوم شده بود ولی در دادگاه تجدید نظر که در 25 شهریور 1398 برگزار گردید به 15 سال زندان تعزیری محکوم گردید!

اصولا محکومیتهای دادگاههای بدوی در دادگاه های تجدید نظر ملایمتر شده و مدت زمان حبسها برای محکوم کمتر می شود، اما بر عکس آنچه انتظار می رفت مدت زمان محکومیت برای عباس لسانی در دادگاه تجدید نظر نزدیک به دو برابر شده است واین در حالی است که فعالیتها و مبارزات عباس لسانی در چارچوب قانون، مدنی و بدور از تحرکات رادیکال بوده است.

محکوم شدن فعالان ملی- مدنی آزربایجان به حبسهای طولانی مدت بخاطر رسیدن به ابتدایی ترین حقوق شناخت شده انسانی در حالی است که عقب مانده ترین کشورها چون افغانستان حق تحصیل به زبان مادری را به شهروندان خود به رسمیت شناخته و در این مورد می توان گفت افغانستان دموکراتیک‌ترین کشور در مقایسه با ایران در این زمینه است، چرا که در این کشور دو زبان پشتو و دری دو زبان رسمی سراسری است که این دو زبان در کلیه مقاطع تحصیلی تدریس می شوند و گویشوران این دو زبان که اکثریت جمعیت افغانستان را تشکیل میدهند حقوق مساوی در کلیه رسانه های دیداری و شنیداری، مطبوعات رسمی و اداری دارند و گویشوران بقیه زبانها چون ترکی ازبکی و دیگر زبانها در مناطقی که اکثریت جمعیت آنها به آن زبان سخن میگویند حق تحصیل به زبان خود دارند.

محکومیت طولانی مدت عباس لسانی که خواستار اجرای اصول مسلم قانون اساسی کشور بوده است در هیچ یک از رسانه های اوپوزیسیونهای داخل و خارج کشور منعکس نشده است در حالی که دستگیری یک دانشجو و یا محکومیت به دو سال حبس برای فرد دیگری که پایبند به قوانین اساسی جمهوری اسلامی ایران هم نیست  در این رسانها با آب و تاب فراوان منعکس می گردد!

اوپوزیسونهای طرفدار سلطنت و دیکتاتوری از نوع کراوتی در خارج از کشور دل پرخونی از فعالان حرکت ملی دارند، چرا که آنها معتقدند در اعتراضات دی ماه سال 1396 به علت شرکت نکردن ترکان در این اعتراضات که  به رهبری روح اله زم مدیرکانال تلگرامی «صدای مردم » صورت میگرفت، جمهوری اسلامی توانست اعتراضات را سرکوب و قدرت خودرا تثبیت کند.

اصلاح طلبان انحصار گرا و پان ایرانیستهای داخلی هم معتقدند باید با همکاری اوپوزیسیونهای خارج از کشور(مخالفین جمهوری اسلامی)  فعالین ترک ملی- مدنی را که در اصطلاح انها « پان ترک» نامیده می شوند باید سرکوب کرد!

اما هر دو این گروه  دچار اشتباه فاحش سیاسی شده اند چرا که ترکهای ایران هرگز در صف آنهایی که در دی ماه سال 1396 شعار «ایران که شاه نداره حساب کتاب نداره»، «رضاشاه روحت شاد»، «ما آریایی هستیم عرب نمی پرستیم» و شعارهایی از این قبیل سر میدادند و آنهایی که ایران را در موجودیت یک قوم و همه امکانات کشور را برای یک قوم می خواهند و بقیه را مهاجم و غیر خودی می پندارند سینه نخواهند زد، چه ترکان برای رسیدن به حقوق انسانی، راه خود را به درستی تشخیص داده‌اند و آن راه، راه ِمبارزه مدنی تا رسیدن به کلیه حقوق انسانی شناخته شده برای خود و همه ملل و اقوام کشور به نسبت کثرت جمعیت آنهاست حتی فعالیت در این راه قانونی، مجازاتش حبس طولانی مدت 15 ساله باشد!

حسن راشدی: 12 مهرماه 1398