حسین امیرعبداللهیان؛ وزیر خارجه ایران عصر چهارشنبه (5 آبان) طی یک نشست خبری از پایان تنش رسانه ای با جمهوری آذربایجان و لزوم «حرکت در مسیر درست» سخن گفت.

 

عبداللهیان گفت: «جمهوری آزربایجان همسایه جمهوری اسلامی ایران است و علیرغم فراز و نشیب‌هایی که در چارچوب‌ تنش‌های رسانه‌ ای تماس‌های مستمری را با وزیر خارجه جمهوری آزربایجان داشتیم و فکر می‌کنم اکنون که صحبت می‌کنیم از تنش‌های رسانه‌ای عبور کردیم و رانندگان ترانزیت ما به کشور برگشتند و آخرین توافق ما در خصوص حرکت در مسیر درست همکاری‌ها بود که شاخص‌هایی را برای آن تعریف کردیم .»

 

او در اظهاراتش مدعی شد تنش های رسانه ای «عمدتا» از سوی آزربایجان شمالی بوده است. این در حالی است که مقامات رسمی جمهوری آزربایجان برخلاف مقامات رسمی و کشوری ایران، هرگز به تهدید و یا تخریبات علیه طرف مقابل نپرداختند.

 

وزیر خارجه ایران در ادامه اظهاراتش گفته است: «نگاه دولت سیزدهم به همسایگان همکاری جدی است که از آن جمله آزربایجان است که در چارچوب همین سیاست، همکاری‌های مثبت و سازنده دو کشور را مدیریت خواهیم کرد و بتوانیم از ظرفیت‌های موجود دو کشور استفاده کنیم و امیدوارم آنقدر سریع در این مسیر پیش برویم که در نشست ماه آینده سران اکو در عشق آباد، امکان دیدار روسای دو کشور و زمینه این دیدار فراهم شود.»

 

امیر عبداللیهان همچنین مدعی شده که «مقامی در آزربایجان اعلام کرده که این کشور رابطه ای با اسرائیل ندارد و این امری خوب است.» این درحالی است که روسای جمهور آزربایجان و ترکیه در سخنان اخیر خود بر همکاری دو جانبه میان باکو و اورشلیم و لزوم گسترش همکاری ها میان آزربایجان شمالی و اسرائیل تاکید کرده اند.

 

 

در همین زمینه رئیس جمهوری آزربایجان اخیرا تاکید داشت که این کشور خود تصمیم می‌گیرد که با کدام کشور ارتباط برقرار کرند و «هیچ کس اجازه ندارد در امور داخلی ما دخالت کند.»

 

رئیس جمهور ترکیه نیز در حین بازگشت از آزربایجان شمالی نسبت به «رفتار منطقی» و «سرعقل آمدن» مقامات جمهوری اسلامی درخصوص ایجاد تنش با جمهوری آزربایجان ابراز امیدواری کرد.

 

رئیس جمهور ترکیه با بیان این‌که تنش تهران و باکو یکی از محورهای گفت‌وگوی وی با همتای آزربایجانی خود بوده است، ابراز امیدواری کرد که «با رفتار منطقی ایران مشکلی در روابط دو کشور ایجاد نخواهد شد.»

 

اردوغان در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران مبنی بر «ایران اخیر به بهانه این که "اسرائیل را وارد منطقه کرده‌اید" جمهوری آذربایجان را تهدید می‌کند و از سوی دیگر با بررسی زمینه‌های همکاری جدید با ارمنستان برای توقف اقدامات شما و جناب علی‌اف تلاش می‌کند، این موضوع را چگونه ارزیابی می‌کنید؟»، گفت: «با جناب علی‌اف در این مورد به طور مفصل گفت‌وگو انجام دادیم. آقای علی‌اف تاکید دارد که به رویکرد قاطعانه خود ادامه می‌دهد و کوتاه نخواهد آمد.»

 

رئیس جمهور ترکیه ادامه داد: «آقای علی اف گفت ما هیچ امتیازی به اسرائیل نداده‌ایم که اکنون منصرف شویم. ما می‌توانیم وارد مسیر تبادل هرگونه کالا با اسرائیل شویم. همانگونه که کشورهای دیگر گام برداری می‌کنیم، با اسرائیل نیز در این راستا روابط داریم و بعد از این نیز خواهیم داشت.»

 

اردوغان همچنین تاکید داشت: «در این زمینه هیچ کشوری نباید به سازوکار‌های تصمیم‌گیری کشورهای دیگر تاثیری بگذارد و نمی‌تواند هم بگذارد. امیدواریم ایران با عقل سلیم در این باره رفتار کرده و مشکلی بین ایران و آذربایجان ایجاد نشود.»

 

پیشتر نیز رئیس جمهور ترکیه روز پنجشنبه (29 مهر) در یک کنفرانس مطبوعاتی به تنش تهران و باکو اشاره کرد. اردوغان در آن زمان در پاسخ به سوالی در خصوص برگزاری مانور نظامی ایران در مرز با جمهوری آزربایجان گفت: «من شخصاً اعتقاد دارم که بین ایران و آزربایجان درگیری نظامی رخ نخواهد داد. ایران نمی تواند به دلیل روابط دوجانبه آزربایجان با اسرائیل، جمهوری آزربایجان را هدف قرار دهد، زیرا امروز میلیون ها آزربایجانی در ایران زندگی می کنند و جمعیت آزربایجانی های ساکن در ایران برای همه مشخص و واضح است. معتقدم رئیس جمهور جدید ایران این راه اشتباه را ادامه نخواهد داد.»

 

رئیس جمهوری ترکیه درباره جمعیت آزربایجان جنوبی توضیح نداد اما گفت: «رقم جمعیتی آزربایجانی های ایران مقابل چشم است.» طبق آخرین برآوردها جمعیت تورکان آزربایجان جنوبی بیش از 30 میلیون و حدود 35 میلیون نفر تخمین زده می شود.

 

اشاره رئیس جمهور ترکیه به برگزاری مانور جمهوری اسلامی در حاشیه رود آراز و در نوار مرزی با جمهوری آزربایجان است. برگزاری این رزمایش اعتراض شهروندان آزربایجان جنوبی را به دنبال داشت. 

 

پیش از این پرزیدنت الهام علی‌اف نیز در آستانه مانور نظامی از جمهوری اسلامی به دلیل برگزاری این مانور در نزدیکی مرزهای این کشور و تردد غیرمجاز کامیون‌های ایرانی در قاراباغ انتقاد کرد.

 

گوناز تی وی

E.Y