ترامپ: اگر لازم باشد باز هم حمله میکنیم
ترامپ: ایران خواهان توافق است، اما شرایطش قابلقبول نیست
قیمت یک کیسه ۱۰ کیلویی برنج پاکستانی به ۴ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان رسید
یک دولت جدید تورک در راه است؛ توافق با اوکراین انجام شد
متهم به طراحی حمله به پایگاه هوایی فرفورد بریتانیا وابسته به سپاه قدس است
آمریکا: جمهوری اسلامی برای خاموش کردن صدای معترضان به اعدام متوسل میشود
تهدید ایران در صورت هدف قرار گرفتن نفتکش ایرانی
پزشکیان: پولی نداریم و مردم اعتراض میکنند
آیین بزرگداشت نخستین سالگرد درگذشت استاد آشیق مسلم عسگری در زنجان برگزار شد
سفیر اسرائیل در آمریکا: در صورت لزم به تنهایی علیه ایران اقدام میکنیم
خطر قریبالوقوع اعدام میلاد آرمون و نوید نجاران؛ حکم به اجرای احکام ارسال شد
والاستریت ژورنال: رئیس موساد در سفر به واشنگتن خواستار حملات مشترک جدید به ایران شده است
سنای آمریکا بار دیگر طرح محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ علیه ایران را رد کرد
قزاقستان میراث تورکی را بر اسکناسهای ملی خود به نمایش گذاشت؛ پایان سلطه نمادهای بیگانه بر پول ملی
حوثیها به برج مرکز مالی ریاض حمله کردند
تجملگرایی دختر کیم جونگ اون در برابر فقر مردم کره شمالی؛ لباس اسکی او گرانتر از درآمد سالانه یک کارگر
ترکیه هواپیمای تشریفاتی اردوغان را به اندونزی واگذار میکند
دبیر شورای امنیت ارمنستان ماه آینده به آذربایجان سفر میکند
آمریکا و سه کشور اروپایی خواستار ازسرگیری کامل بازرسیهای هستهای ایران شدند
برگزاری کنفرانس بینالمللی درباره پیوندهای اجتماعی آذربایجان و تورکمنهای عراق
سنتکام: کشتیهای ناقض محاصره دریایی ایران توقیف میشوند
سفر رسمی الهام علیاف به ویتنام؛ توسعه همکاریهای راهبردی در دستور کار
اختلال اینترنت و تلفن در ایران
بیانیه سهجانبه واشینگتن، پکن و مسکو درباره امنیت جهانی
تصویب قطعنامه محکومیت نقض حقوق بشر توسط ایران در سازمان ملل؛ اشاره به تبعیض بر علیه ترکهای آذربایجان جنوبی
ترامپ: تفاهمنامه با ایران اتلاف وقت بود؛ بهزودی به هر شکلی کار با ایران را تمام میکنم
مقامات آمریکایی و اسرائیلی به نیویورک تایمز: ترامپ حملات گسترده به ایران را بررسی میکند
دیدار سهجانبۀ فرمانده سنتکام با رؤسای موساد و ارتش اسرائیل
مدیر اطلاعات ملی آمریکا: تهدیدهای ایران علیه آمریکاییها بهشدت افزایش یافته است
تیراندازی مرگبار در حیدرآباد تبریز؛ قاضی، همسر و پسر خردسالش به قتل رسیدند
پیشنهاد حشد شعبی برای کنترل جرفالصخر در عراق
شکاف اقتصادی ترکیه و ایران عمیقتر شد؛ اقتصاد ترکیه ۵.۸ برابر ایران
ورود قاآنی به بحران عراق؛ کتائب حزبالله در برابر دستور دولت مقاومت میکند
استقبال کمسابقه شی جینپینگ از ترامپ در چین؛ نشست سهجانبه با حضور پوتین در راه است
مخالفت AFC با تغییر محل میزبانی تراختور
بیانیه آذربایجان بهعنوان سند رسمی سازمان ملل متحد منتشر شد
اجرای بیسروصدای سهمیهبندی نان
هشدار تازه گروسی درباره ایران
بازداشت سه شهروند در پی اعتراضات ضدحکومتی در شهر آبدانان
طی هفت ماه گذشته؛ ۵۴۸ نفر در تصادفات آذربایجانشرقی کشته شدند
واینت: ارتش اسرائیل برای جنگ مجدد با ایران آماده میشود
عامل سپاه پاسداران در پرونده توطئه ترور ترامپ به ۲۷ سال و نیم زندان محکوم شد
مقدونیه شمالی از انهدام شبکه وابسته با ایران و مرتبط با زیندشتی برای انجام حمله تروریستی در یونان خبر داد
پروپاگاندا را معمولا به سختی میتوان تشخیص داد. اما با چند توصیه ما شاید کار آسانتر شود.
پروپاگاندای دولتی تنها مختص دیکتاتورها نیست. در دموکراسیها و دنیای غرب هم نمونههای از آن را میتوان یافت. مثال نزدیک آمریکاست و اینکه چگونه دولت آمریکا جنگ علیه عراق را در آن زمان به افکار عمومی در کشور "فروخت".
پروپاگاندا پدیدهی تازهای نیست. به تازگی اما ابعاد ویژهای پیدا کرده است. ناسیونال سوسیالیسم برای متقاعد کردن مردم به ایدئولوژی مورد نظر حاکمیت، ابزار تبلیغاتی را آشکارا به خدمت میگرفت. امروزه اما پروپاگاندا به طور عمده پنهان است و بیشتر از طریق رسانههای جدید مانند شبکههای اجتماعی به منظور دستکاری افکار عمومی و عملی همسو با اهداف مبلغ وارد عمل میشود.
چند مثال: متا (همان فیس بوک سابق) به تازگی اعلام کرد که یک کارزار اخبار جعلی گسترده هدایت شده از سوی مقامات نیکاراگوئه را حذف کرده است. افزون بر سه سال، دانیل اورتگا، رئیس جمهور نیکاراگوئه در شبکههای اجتماعی گوناگون و در این اکانتهای مختلف مورد ستایش قرار میگرفت و همزمان اپوزیسیون بیاعتبار میشد. مثال بعدی: در ماه سپتامبر دو کانال آلمانی "راشا تودی" در یوتیوب که اطلاعات نادرست درباره کرونا منتشر میکردند، مسدود شدند. از شبکه دولتی "راشا تودی" به طور معمول به عنوان ابزار و رسانه تبلیغاتی دولت روسیه یاد میشود. به گفته دو پژوهشگر دانشگاه آکسفورد برنامه اصلی این شبکه جا انداختن و تبلیغ این موضوع است که "رسانههای غربی دروغپردازی" میکنند.
شبکه دولتی "راشا تودی" بلندگوی پروپاگاندای روسیه؟
اما پروپاگاندا چیست؟ و چگونه میتوان آن را تشخیص داد؟ در این نوشته پاسخ این پرسش را دریافت میکنید. برای رسیدن به این پاسخها با چهار کارشناس گفتوگو کردیم.
پروپاگاندا چیست؟
سیاستمداران از پروپاگاندا بهطور هدفمند برای تأثیر گذاری بر افکار، عمل و احساسات مردم استفاده میکنند. پیرز رابینسون، کارشناس علوم سیاسی از سازمان مطالعات تبلیغاتی در تعریف پروپاگاندا میگوید: «انسانها را به گونهای جهتدار برای یک گرایش فکری یا موضع یا واکنشی خاص قانع میکند.»
در تحقیقی که از سوی پارلمان اروپا انجام شده است هم از پروپاگاندا به عنوان تهدیدی برای زمامداری مبتنی بر قانون (حاکمیت قانون)، دموکراسی و حقوق بنیادین سخن رفته است. افزون بر این، زولمن و رابینسون هر دو معتقدند که نباید فعالیتهای در حوزه روابط عمومی را دست کم گرفت.
تبلیغات سیاسی چه اهدافی را دنبال میکنند؟
پاول کوشکین، پژوهشگر مؤسسه مطالعات آمریکا-کانادا در آکادمی علوم روسیه و سردبیر پیشین پلتفرم آنلاین "راشا دایرکت" میگوید: «هدف اصلی ایجاد تصویری مثبت از سیاستمداران و دولت است.» به گفته او در روسیه از پروپاگاندای دولتی برای ارائه تصویری دموکراتیک از این کشور استفاده میشود.
پروپاگاندای سیاسی گاهی نه تنها این هدف را دنبال میکند که تصویر مثبتی از کشور خود ارائه دهد که هدف دیگرش همزمان ارائه تصویری منفی از کشورها، فرهنگها و ارزشهای دیگر است. برای نمونه مطالعهای که از سوی "بنیاد توسعه رسانهها" صورت گرفته نشان میدهد که تا چه حد تبلیغات ضدغربی در رسانههای گرجستان رواج دارد.
رابینسون، کارشناس امور ارتباطات اما تأکید میکند که این تنها کشورهایی چون روسیه، چین یا کره شمالی نیستند که از پروپاگاندا بهره میبرند. او ادامه میدهد: «فکر میکنم مشکلی که در کشورهای دموکراتیک با آن روبروییم این است که اینجا هم پروپاگاندای زیادی در جریان است اما ما نسبت به آن آگاه نیستیم.» زولمن، پژوهشگر دیگر هم اضافه میکند: «مسلما در آلمان و آمریکا هم پروپاگاندا وجود دارد.» بنا به گفته او، هم در کشورهای اقتدارگرا و هم کشورهای دموکراتیک، از پروپاگاندا برای رسیدن به اهداف استفاده میشود. به اعتقاد او اما بر خلاف دیکتاتوریها، دسترسی به اطلاعات آزاد و دیگر رسانهها در دموکراسیها آسانتر است.
نقش رسانهها در گسترش پروپاگاندای سیاسی چیست؟
به گفته میر، یکی از کارشناسان سازمان گزارشگران بدون مرز، رسانهها میتوانند از یک طرف پروپاگاندا را منتقل کنند و از سوی دیگر آن را تقویت کنند. برای مثال رسانه دولتی "راشا تودی" اغلب با این انتقاد روبروست که ابزار پروپاگاندای کرملین است. به نوشته مؤسسه مرکز آموزشهای سیاسی آلمان، تأمین هزینههای مالی این شبکه دولتی به عهده مسکوست و این رسانه در وهله اول دیدگاه رسمی دولت روسیه را بازتاب میدهد.
در این میان رسانهها میتوانند آگاهانه یا ناخودآگاه پروپاگاندا را به مخاطب خود منتقل کنند. به گفته رابینسون، برای افشای پروپاگاندا رسانهها باید همانند "واچداگ" عمل کنند. چرا که به اعتقاد او مردم هم از رسانهها همین انتظار را دارند و این مسئله یکی از وظایف اصلی خبرنگاری هم به شمار میرود.
میر از سازمان گزارشگران بدون مرز هم بر نقش خبرنگاران در برجسته کردن و تمیز دادن پروپاگاندای سیاسی و دولتی تأکید میکند. چگونه؟ برای مثال با طرح پرسشهای انتقادی در گفتوگو با سیاستمداران یا مصاحبه با کارشناسان مستقل درباره موضوعهای مختلف.
چگونه میتوان پروپاگاندای سیاسی را تشخیص داد؟
اگر چه پروپاگاندای سیاسی اغلب پوشیده و پنهان است اما تشخیص آن غیرممکن نیست. چند راه و توصیه برای تشخیص پروپاگاندای سیاسی / پروپاگاندای دولتی عبارت است از:
به منبع اطلاعات توجه کنید. آیا چندین صفحه ارائه/نمایش داده شده است؟
چه کسی، چه گروهی یا چه نهاد و سازمانی در پس منبع اطلاعاتی است؟ وبسایت یا رسانهای که پیش روی شماست به چه کسی وابسته/ متعلق است؟
اطلاعات پیشزمینه درباره یک موضوع را جستجو کنید و بخوانید. به این ترتیب میتوانید منبع اطلاعات را بهتر طبقهبندی کنید.
بین "فکت" (اطلاعات بر پایه سند و مدرک) و "نظر" تفاوت قائل شوید.
آیا در اطلاعاتی که در پیش روی شماست پیشداوری و تعصبی وجود دارد و به ترس و خشم مخاطب دامن میزند؟ این یکی از ابزارهای کلاسیک پروپاگانداست. به انتخاب واژهها و هدف از طرح موضوع توجه کنید.
دویچه وله
گوناز تی وی
E
گزارش فرانس ۲۴ از استقرار نیروهای لشکر فاطمیون وابسته به سپاه پاسداران در سیستانوبلوچستان
جروزالم پست: چگونه میتوان تغییر رژیم در ایران را محقق کرد؟ ـ دیدگاه
عقبنشینی پارلمان بلژیک از میزبانی رضا پهلوی؛ او نماینده تمامی مخالفان نیست
وصیتنامه خامنهای هم مثل جسدش ۷-۸ ساعت در آتش سوخت
بیانیه باشگاه «چایقوشان» تورکمنصحرا در محکومیت شعارهای نژادپرستانه هواداران ملوان بر علیه ملت تورک آذربایجان
اکونومیست: گروههای نیابتی ایران در خاورمیانه از تهران فاصله میگیرند
فورچون: حتی مجتبی خامنهای هم از بحران اقتصادی در وحشت است
جروزالم پست: یک جبهه متحد علیه ملاهای ایران و رژیم بیرحم آنها ایستاده است - دیدگاه
جروزالم نیوز: در موضوع مذاکرات ایران و آمریکا، به دوحه اعتماد نکنید - دیدگاه
اسرائیل سپر دفاعی یونان را میسازد
آمریکا به مواضع سپاه در جنوب ایران حمله کرد
آیا حمله زمینی روسیه به کییف نزدیک است؟
نتانیاهو: ایران قصد کشتن یکی از پسرانم را داشت
تلویزیون ایران به کشتن پسر ترامپ فراخوان داد
روسیه دیگر در مدیترانه حضور نظامی ندارد
گزارش تکاندهنده از تعرض جنسی به زنان در زندانهای ایران
واکنش معنادار رئیس پارلمان عراق به قالیباف: خلیج «خلیج العربی» است
از همکاری تا رویارویی؛ چرا اسرائیل و ترکیه مقابل هم ایستادهاند؟ | تحلیل
افشای پشت پرده یک کانال محرمانه میان ترامپ و سپاه
ناو هواپیمابر دیگری از ژاپن به خاورمیانه اعزام میشود
تیراندازی مرگبار در حیدرآباد تبریز؛ قاضی، همسر و پسر خردسالش به قتل رسیدند
جروزالم پست: چگونه میتوان تغییر رژیم در ایران را محقق کرد؟ ـ دیدگاه
حمله پهپادی به کشتی حامل ۱۳ شهروند جمهوری آذربایجان
عضو شورای شهر اورمیه: در کشور پانترک نداریم اما به وفور پانفارس و ایرانشهری وجود دارد
کرکوک بار دیگر به یک والی ترکمن سپرده میشود
تهدید احمد مجدزاده علیه پزشکیان: «قصد سرنگونی دولتت را دارم؛ آماده باش»
تلاش مجلس برای افزایش اختیارات مجتبی خامنهای در ساختار وزارت اطلاعات
کانال ۱۳: ارتش اسرائیل سه سناریو برای ازسرگیری جنگ با ایران آماده میکند
رویترز: ترامپ به یک شرط حملات به ایران را به تعویق میاندازد
شاعر فارس در تلویزیون ایران: مردم آذربایجان و مدافعان زبان تورکی تجزیهطلباند؛ همه باید مراقب زبان فارسی باشند!
اکسیوس: رئیس موساد به واشینگتن سفر میکند
آذربایجان غربی در رتبه هفتم کشور از نظر سهم هزینه مسکن در مخارج خانوارهای شهری
گزارش فرانس ۲۴ از استقرار نیروهای لشکر فاطمیون وابسته به سپاه پاسداران در سیستانوبلوچستان
دیدار تراختور و الوحده امارات، دومین بازی پرتماشاگر فصل رقابتهای باشگاهی آسیا شد
هشدار نارنجی هواشناسی برای بخشهایی از آذربایجانجنوبی
بنای تاریخی کنسولگری سابق آلمان در تبریز در آستانه نابودی
بازتاب گسترده ممنوعیت فعالیت همزمان روحانیون در مشاغل دولتی آذربایجان در شبکههای اجتماعی فارسیزبان
دهنکجی به مردم آذربایجان؛ محل سقوط بالگرد رئیسی در ورزقان «اثر ملی» شد