دکتر بایبوردی، در گفتگو با «آذرانجمن» در خصوص دلایل فرونشست ها در اطراف سواحل دریاچه گفت: «با برداشت بیش از حد آب‌های زیرزمینی و یا کاهش تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی در اثر خشکسالی، تنش مؤثر لایه‌های فوقانی افزایش می‌یابد که این عمل سبب تراکم رسوبات و فرونشست می‌شود.»

او افزود: «نرخ این فرونشست‌ها به بافت زمین‌شناسی منطقه بستگی دارد و در لایه‌های ریزدانه، مقدار فرونشست در زمان طولانی‌تری اثرات خود را نمایان می‌کند.»

بایبوردی گفت: «پایین رفتن سطح آب زیرزمینی و تخلیه سفره های آب زیرزمینی با گذر زمان منجر به خشک شدن چاه‌های نیمه عمیق و قنات شده و کاهش کیفیت آب‌ها و شور شدن آب چاه‌ها را در پی خواهد داشت.»

این کارشناس محیط زیست، با اشاره به لزوم پیشگیری از وقوع اثرات بعدی فرونشست در دریاچه اورمیه گفت: «ما نیاز به برنامه‌ریزی، انجام مطالعات راهبردی و مدیریت صحیح منابع آب در حوضه دریاچه اورمیه داریم. کاهش مقادیر پمپاژ، تغذیه مصنوعی منابع آب‌های زیرزمینی و استفاده بهینه از سیلاب‌های منطقه می‌تواند نرخ رو به رشد اثرات فرونشست را کاهش دهد و تا حدودی وضعیت را پایدارتر کند.»

او گفت: «آنچه امروز به نام فرونشست‌ها گریبان دریاچه در حال موت را گرفته محصول بی‌توجهی‌ها، بی‌تدبیری‌ها و کم کاری مدیران است. با این وصف و با گذشت زمان، راه نجاتی برای دریاچه اورمیه باقی نمی‌ماند. حق آبه دریاچه بعنوان یک تالاب مهم ، باید توسط استان های مجاور تامین می‌شد که نشده است و در حال حاضر با رها سازی آب سدها و بارش های محدود جبران نخواهد شد.»

دکتر بایبوردی تاکید کرد: «باید در این زمینه ستاد احیای دریاچه اورمیه، مجددا برنامه های مدون با بهره گیری از جوامع محلی انجام دهد و استفاده از آب و سفره های آبی باید به صورت مدیریت شده انجام شود.»

پیشتر در بهمن ماه ۱۴۰۰ دکتر علی بیت‌اللهی رئیس بخش زلزله‌شناسی مرکز تحقیقات وزارت راه و شهرسازی ایران از فرونشست زمین در منطقه ساحلی دریاچه اورمیه خبر داد و گفت: «تصور اینکه فرونشست در کنار سواحل، دریاچه‌ها و بنادر دیده شود، دور از انتظار است اما متأسفانه بر اساس تحقیقات میدانی که اخیرا انجام داده‌ایم، متوجه شدیم که در سواحل شرقی دریاچه اورمیه و در منطقه بین دیزج خلیل و بندر شرفخانه (شاراب‌خانا)، شکاف‌ها و حفره‌های فرونشستی در طول ۲ کیلومتری این مسیر مشاهده شد.»

فرونشست زمین به دنبال کاهش ۷۰ درصدی آب‌های زیرزمینی در استان آزربایجان غربی دیده شده و به دنبال کاهش تراز آبی دریاچه اورمیه، سواحل شرقی این دریاچه را نیز درگیر کرده است.

«احیا دریاچه اورمیه» مهمترین وعده حسن روحانی و اصلاح طلبان به مردم آزربایجان بود عمر هشت ساله دولت روحانی به پایان رسید اما وعده وی عملی نشد. دولت رئیسی نیز هیچ برنامه ای برای احیا دریاچه اورمیه ندارد این در حالی است که وضعیت دریاچه اورمیه هر روز بحرانی تر می شود.

در آبانماه ۱۴۰۰ «خانه توسعه آزربایجان» با صدور بیانیه ای پیرامون خشک شدن دریاچه اورمیه، اعلام کرد «کلمه رایج در محافل علمی برای بیان این مصیبت وارده، نه لفظ بحران، بلکه فاجعه تمام عیار زیست محیطی می‌باشد.»

این نهاد ضمن انتقاد از بی توجهی دولت به بحران دریاچه اورمیه، هشدار داد «در حال حاضر، هست و نیست ساکنین این منطقه که متجاوز از ۶ میلیون نفر می‌باشند، در معرض خطر جدی بوده همچنین با اثرات زیانبار تغییرات آب و هوایی و ریزگردهای حاصله از طوفان‌های ناشی از خشک شدن دریاچه مواجه است.»

گوناز تی وی

SH.A