بر‌اساس آمار منتشر شده از سوی رسانه ها و خبرگزاری های حکومتی ایران، میانگین سن طلاق برای زنان در کل ایران حدود ۳۳ سال است.

 

اما به شکل جزئی‌تر؛

_ میانگین سن طلاق در متولدان دهه ۵۰ حدود ۳۱ سال

_ میانگین سن طلاق در متولدان دهه ۶۰ حدود ۳۰ سال

_ میانگین سن طلاق برای متولدان نیمه اول و دوم دهه ۷۰ به ترتیب ۲۲ سال و ۱۸

_ و میانگین سن طلاق برای نیمه اول دهه ۸۰ به حدود ۱۵ سال است.

 

بیشترین سهم طلاق برای دهه هفتاد و هشتادی‌ها است. آن‌طور که آمار و کارشناسان حقوقی و قضائی می‌گویند، مهم‌ترین دلیل در به سرانجام نرسیدن زندگی مشترک در این گروه‌های سنی، همین سن پایین آن‌ها و گاه اختلاف سنی زوجین (ازدواج دهه هشتاد با دهه شصت)، تحصیلات زوجین و مشکلات مالی و اقتصادی (عموما امکان تأمین معاش ندارند و وابسته به خانواده هستند) است؛ اما قطعا دلایل بسیار دیگری در این تصمیم تأثیر دارد.

 

‌براساس آمار سازمان ثبت احوال، ازدواج دختران کمتر از ١۵‌ساله در سال ٨٣، نزدیک به ٣٠‌هزار‌و ٣٠٠ مورد بوده است که این رقم در سال ٩٣ به ٤٠‌هزار‌و ٤٠٤ مورد افزایش یافته است.

 

همچنین هزار‌و ۵٧٢ مادر کمتر از ١۵‌ساله در سال ٨٣ به ثبت رسیده که در سال ٩٣ این رقم به هزار‌و ٧١٣ نفر افزایش یافته است.

 

‌براساس نتایج سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ و پیش‌بینی‌های جمعیتی متکی بر آن، تعداد رویداد ازدواج و طلاق در پاییز ۱۴۰۰ به ترتیب برابر ۱۴۴ هزارو ۶۷۹ و ۵۰ هزارو ۳۵۷ مورد بوده است که نسبت به فصل قبل به ترتیب ۷.۲ و ۱.۱ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل به ترتیب ۱۰.۲ و ۵.۱ درصد افزایش یافته است.

 

به طور کلی، میانگین سن در اولین ازدواج در مناطق شهری همواره بالاتر از مناطق روستایی بوده است.

 

در پاییز ۱۴۰۰، میانگین سن در اولین ازدواج در مردان ۲۷.۸ سال و در زنان ۲۳.۶ سال بوده است. همچنین میانگین سن در زمان ازدواج برای پاییز ۱۴۰۰ در مردان ۳۰.۳ سال و در زنان ۲۵.۲ سال بوده است.

 

‌در پاییز ۱۴۰۰ به ترتیب تعداد سه هزار و هشت‌هزارو ۲۳۵ مورد ازدواج پسر و دختر کمتر از ۱۵ سال سن ثبت شده است. بیشترین ازدواج مردان در بازه سنی ۲۰ تا ۲۹ سال برابر ۸۱ هزارو ۴۱۷ مورد بوده است. این رقم برای زنان نیز در بازه سنی ۲۰ تا ۲۹ سال برابر ۶۰ هزارو ۸۸۱ مورد بوده است.

 

‌به طور کلی روند رو به رشد میزان طلاق از نیمه دهه ۸۰ پیش‌رونده بوده است. به طور نمونه در‌حالی‌که آمار کلی طلاق در سال ۸۴، بیش از ۸۴‌هزار‌و ۲۴۱ مورد بوده است، تنها یک سال بعد در سال ۸۵ با ۱۰ هزار مورد افزایش به ۹۴‌هزار‌و ۳۹ مورد می‌رسد و به این روند افزایشی ادامه می‌دهد تا در سال ۸۶ به ۹۹‌هزار‌و ۸۵۲ مورد می‌رسد و در نهایت در سال ۸۷ مقاومت عدد صد هزار را هم می‌شکند و به ۱۱۰‌هزار‌و ۵۱۰ مورد می‌رسد.

 

بر‌اساس آمار ثبت احوال و مرکز آمار ایران، آمار طلاق در سال ۱۳۸۸ به عدد ۱۲۵‌هزار‌و ۷۴۷ مورد، در سال ۱۳۸۹ به ۱۳۷‌هزار‌و ۲۰۰ مورد و در سال ۱۳۹۰ به ۱۴۲‌هزار‌و ۸۴۱ مورد می‌رسد و این روند افزایشی تا امروز ادامه دارد. آمار طلاق که در دهه ۶۰ و تا نیمه دهه ۷۰ در میانگین عدد ۳۰ تا ۳۷ هزار مورد مانده بود، از حدود سال ۱۳۷۶ شتاب درخورتوجهی گرفت. اگر یک دهه ۷۰ – ۷۱ یا ۷۲ را در نظر بگیریم که در ۱۵‌سالگی ازدواج کرده و طلاق گرفته است، باید به آمار سال‌های ۸۵ به بعد نگاه کنیم و روند رشد این طلاق‌ها بررسی شود، سهم ازدواج‌های زودهنگام و ناکام این گروه‌های سنی به‌خوبی دیده می‌شود که متأسفانه همچنان هم ادامه دارد و به دهه هشتاد هم رسیده است.

 

مطلقه‌های زیر ۱۸ سال و تحت تکفل پدر

مراجع قضائی و خانواده همواره با زنانی مواجه بوده‌اند که برای طلاق اول یا دوم خود مراجعه کرده‌اند، اما همراه والدین خود هستند چراکه هنوز زیر ۱۸ سال هستند و حتی پس از طلاق و حداقل تا پایان ۱۸ سالگی باید تحت تکفل پدر باقی بمانند.

 

این عدد در گذشته رقم بیشتری داشته که اگرچه در چند سال اخیر روند کاهشی دارد، اما همچنان تعداد طلاق‌های زیر ۱۸ سال قابل توجه است. اگر حداقل پنج سال اخیر را مرور کنیم متوجه تغییر آمار می‌شویم.

 

در سال ۹۶ تعداد دختران کمتر از ۱۵ سال طلاق‌گرفته هزار و ۴۸ مورد بوده که این رقم در سال ۹۹ به ۷۳۴ مورد رسیده و تا پایان پاییز ۱۴۰۰ بیش از ۶۱۰ مورد بوده است.

 

همچنین تعداد زنان طلاق‌گرفته در گروه سنی ۱۵ تا ۱۹ سال در سال ۹۶، بیش از ۱۶ هزار و ۷۹۰ مورد بوده که این عدد در سال ۹۹ به ۱۴ هزار و ۲۱۶ مورد رسیده است. این عدد تا پایان پاییز ۱۴۰۰ به ۱۰ هزار و ۵۵۵ مورد رسیده است.

 

در واقع این تعداد قابل توجه از دختران گروه سنی بین ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۰ که عموما بین سه گروه سنی کمتر از ۱۵ سال، ۱۵ تا ۱۹ سال و ۲۰ تا ۲۴ سال ازدواج کرده‌اند، تبدیل به شگفتی آمار طلاق در نیمه دوم دهه ۸۰ تا امروز شده‌اند.

 

روند طلاق در سه دهه اخیر همواره افزایشی بوده است و در هر دوره‌ای برخی از دلایل بیشترین سهم را در وقوع پدیده طلاق دارند. با این وجود، بحران‌های اجتماعی و اقتصادی به‌خصوص در مناطق شهری همواره در صدر دلایل قرار دارند.

 

روند وقوع طلاق در آستانه انقلاب و چند سال منتهی به قبل و بعد از آن ثابت می‌ماند، اما با شروع تحولات در جامعه و از حدود سال ۱۳۷۳ روند طلاق‌ها افزایشی می‌شود.

 

گوناز تی وی
M.S