روابط آزربایجان و ایران در چند هفته گذشته تیره‌تر از قبل شده است.

 

وزارت اطلاعات چند روز پس از بازداشت یک گروه تروریستی وابسته به ایران در جمهوری آزربایجان، با صدور بیانیه‌ای، یک تبعه جمهوری آزربایجان را عامل اصلی و هماهنگ‌کننده حمله به شاهچراغ و برخی دیگر از برنامه‌های تروریستی در ایران معرفی کرد.

 

در بیانیه وزارت اطلاعات که روز دوشنبه، ۱۶ آبان، منتشر شد، آمده است که تاکنون ۲۶ نفر از اتباع جمهوری آزربایجان، تاجیکستان و افغانستان در استان‌های فارس، تهران، البرز، کرمان، قم و خراسان رضوی به اتهام مشارکت در این حمله شناسایی و بازداشت شده‌اند.

 

در این بیانیه ادعا شد که «عنصر اصلی هدایت و هماهنگ‌کننده‌» حمله به شاهچراغ یک تبعه جمهوری آزربایجان بود که «از فرودگاه بین‌المللی حیدرعلی‌اف در باکو پرواز کرد و از مرز هوایی فرودگاه امام خمینی وارد کشور شد».

 

این بیانیه می‌افزاید: «این فرد پس از رسیدن به تهران، خبر حضور خود را به عنصر هماهنگ‌کننده در جمهوری آزربایجان اعلام کرد و بلافاصله از طریق سرپل عملیاتی داعش در افغانستان، با شبکه اتباع خارجی داعش نیز ارتباط گرفت و حضور خود در تهران را به اطلاع آن‌ها رساند.»

 

وزارت اطلاعات همچنین «عنصر پشتیبانی‌کننده‌ صحنه‌ عملیات» در شیراز را فردی به‌ نام محمد رامز رشیدی با نام مستعار ابوبصیر، تبعه افغانستان، معرفی کرد. در این بیانیه عامل تیراندازی در شاهچراغ هم فردی به اسم سبحان کُمرونی با نام مستعار ابوعایشه، تبعه‌ تاجیکستان، اعلام شد.

 

این بیانیه در عین حال ادعا کرد تعدادی از افراد بازداشت‌شده «در حال آماده‌سازی و فراهم آوردن تمهیدات لازم برای عملیات تروریستی دیگری از جمله در زاهدان بودند».

 

این وزارتخانه به گزارش‌ها مبنی بر دست داشتن نهاد‌ها و نیرو‌های امنیتی ایران در حمله به شاهچراغ هم واکنش نشان داد و تهدید کرد کسانی را که چنین مطالبی مطرح می‌کنند، تحت پیگرد قضایی قرار خواهد داد.

 

در اطلاعیه این وزارتخانه آمده است که این افراد «در واقع نقش مکمل عملیات تروریستی و جنگ روانی داعش را ایفا کرده‌اند و از این جهت باید بابت مشارکت خود در سناریو خون‌بار داعشی-صهیونیستی پاسخگو باشند».

 

حمله مسلحانه چهارم آبان به حرم شاهچراغ در شیراز که طی آن دست‌کم ۱۵ نفر جان باختند، نهاد‌های اطلاعاتی و امنیتی ایران با هدف به حاشیه راندن اخبار اعتراض‌های سراسری در ایران به اجرا گذاشتند.

 

مقام‌های ایرانی از آن زمان تاکنون تبلیغات گسترده‌ای درباره این حمله تدارک دیده و تلاش کرده‌اند «دشمنان نظام» و اعتراض‌های سراسری در ایران را عامل اصلی بروز چنین عملیاتی معرفی کنند. وزارت اطلاعات هم با گذشت ۱۱ روز از این حمله، تلاش کرد تلویحا جمهوری آزربایجان را عامل اصلی آن معرفی کند.

 

این ادعا پس از آن مطرح می‌شود که جمهوری آزربایجان روز دهم آبان از بازداشت یک گروه مسلح و افراطی وابسته به وزارت اطلاعات ایران خبر داد. در اطلاعیه آزربایجان آمده بود که این گروه ۱۹نفره با عنوان جنبش اتحاد مسلمانان در تهران، دمشق و حلب آموزش نظامی و دینی افراطی دیده‌ بودند.

 

این اطلاعیه جمهوری آزربایجان هم‌زمان با حضور نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، در تهران منتشر شد که پیام روشنی برای تهران و ایروان محسوب می‌شود. در جدال جمهوری آزربایجان و ارمنستان بر سر منطقه قارا‌باغ، ایران کنار ایروان ایستاده و حتی در هفته‌های اخیر باکو را به طور تلویحی به حمله نظامی هم تهدید کرده است.

 

روابط آزربایجان و ایران در سال‌های اخیر به شدت تیره شده است و مقام‌های ایرانی در این سال‌ها بارها درباره هرگونه تغییر در مرز ۲۸ کیلومتری میان ایران و ارمنستان به جمهوری آزربایجان هشدار داده‌اند.

 

جمهوری آزربایجان و ارمنستان بر سر این مرز که بخشی از منطقه قارا‌باغ است با یکدیگر اختلاف دارند؛ اختلافی که در سال‌های اخیر به بروز درگیری‌های مسلحانه میان طرفین منجر شده است.

 

گوناز تی وی
M. -independent