İran Süd Kooperativləri İttifaqının rəhbəri Ali Ehsan Zafari-nin sözlərinə görə, adambaşına illik süd məhsulları istehlakı 2010-cu ildə təxminən 130 kiloqram olduğu halda, hazırda cəmi 40 kiloqrama düşüb.
İran Statistika Mərkəzinin son məlumatlarına görə, iyul ayında süd məhsullarının qiyməti əvvəlki ilin eyni ayı ilə müqayisədə təxminən 147 faiz artıb.
İstehlakın azalması İranı həm qlobal, həm də regional göstəricilərdən xeyli geridə qoyur. BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) məlumatlarına görə, dünyada adambaşına orta illik süd məhsulları istehlakı təxminən 117–119 kiloqramdır. Qonşu Türkiyədə isə bu göstərici adambaşına 250 kiloqramdan çoxdur.
İranda adambaşına 40 kiloqramlıq istehlak qlobal orta göstəricinin təxminən üçdə birinə bərabərdir.
Ət süfrədən yox olur
İllərlə davam edən inflyasiya və alıcılıq qabiliyyətinin zəifləməsi ailələri daha bahalı heyvan mənşəli protein mənbələrindən uzaqlaşdırıb.
FAO-nun məlumatlarına görə, İranda qırmızı ət tədarükü ötən il təxminən 623 min ton olub. Bu, 2024-cü illə müqayisədə təxminən 20 faiz, 2010-cu illə müqayisədə isə təxminən 39 faiz azdır.
Bu dövrün böyük hissəsində quş əti ailələr üçün daha ucuz alternativ olub. Adambaşına quş əti istehlakının 2010-cu ildən bəri təxminən 40 faiz artması ailələrin mal və quzu əti kimi daha bahalı məhsulları getdikcə toyuqla əvəz etdiyini göstərir.
İran və Türkiyənin müqayisəsi iki qonşu ölkədə istehlakın nə qədər fərqli inkişaf etdiyini göstərir.
Türkiyədə də eyni dövrdə quş əti istehlakı təxminən 40 faiz artsa da, qırmızı ət istehlakı 146 faiz artıb. FAO-nun hesablamalarına görə, Türkiyədə adambaşına qırmızı ət istehlakı İranla müqayisədə təxminən 3,9 dəfə çoxdur.
C