SON XƏBƏRLƏR

İran hicabdan siyasi məqsədlər üçün istifadə edir

2026.09.25, 13:33
İran hicabdan siyasi məqsədlər üçün istifadə edir

İranda məcburi hicab qaydalarının tətbiqi və "əxlaq polisi"nin inzibati qaydalarla cəmiyyətdə "əxlaqi dəyərləri qoruma" cəhdləri əks nəticə verir.

Gunaz.tv

Bütün sərt tədbirlərə və cəzalara baxmayaraq, İslam Respublikasında fahişəliyə cəlb olunanların sayı artmaqda, "köhnə peşə" ilə məşğul olanların yaş həddi azalmaqdadır.

Hicab isə bir çox hallarda əxlaqsız qadınlar üçün əxlaq polisinin (Gəşt-e Erşad) diqqətini çəkməmək və gizli fəaliyyət göstərmək üçün bir növ "maskalanma" vasitəsinə çevrilib.

İranda fahişəliyin qanunla tamamilə qadağan olmasına və ağır cəzalarla nəticələnməsinə baxmayaraq, müstəqil sosioloji tədqiqatlar, QHT hesabatları və bəzi dövlət rəsmilərinin etiraflarına əsasən, ölkədəki dərin iqtisadi böhran, yoxsulluq və narkomaniya səbəbindən fahişəliyə cəlb olunma yaşı 12–13 yaşa qədər enib.

Bir çox tədqiqatçı və sosioloqlar qeyd olunanlarla yanaşı, məcburi hicab qaydalarının da əxlaqsızlığın artmasında əhəmiyyətli rol oynadığını bildirirlər.

Onların fikrincə, məcburi hicabın gətirdiyi psixoloji böhranla yanaşı, cəmiyyətdə, xüsusən yeniyetmə və gənc qızlar, qadınlar arasında ifrat dərəcədə qeyri-etik hərəkətlər həm də hakimiyyət tərəfindən tətbiq olunan məhdudiyyətlərə etiraz formasına çevrilib.

İran Sosiologiya Assosiasiyasının və müxtəlif yerli ekspertlərin hesabatlarına görə, İranda küçə fahişəliyi ilə məşğul olanların və ya buna məcbur edilənlərin orta yaş diapazonu 12 ilə 18 yaş arasına qədər geriləyib. Hətta bəzi insan alveri və qaçaqmalçılıq hesabatlarında bu yaşın bəzən daha da aşağı (10-14 yaş) düşdüyü qeyd olunur.

 İran Mədəni İnqilab Şurasının rəsmiləri və sosial rifah üzrə ekspertlər müsahibələrində evdən qaçan və fahişəlik riski ilə üzləşən qızların əksəriyyətinin 13-15 yaşlarında olduğunu təsdiqləyiblər.

İranda rəsmi nikah yaşı qızlar üçün 13-dür (atasının və ya hakimin icazəsi ilə daha kiçik yaşda da mümkündür). Ölkədə nikahdankənar cinsi əlaqə qadağan olsa da, "siğə" (müvəqqəti nikah) qanuni hesab olunur. Bir çox beynəlxalq hüquq müdafiəçiləri bu sistemin bəzən azyaşlıların cinsi istismarını qanuniləşdirmək üçün sui-istifadə edildiyini bildirirlər.

Buna görə də, radikallarla müqayisədə daha məntiqli düşünən İran Prezidenti Məsud Pezeşkian, məcburi hicab qaydaları və bu qaydaların sərt tətbiqi ilə bağlı həm millət vəkili olduğu dövr, həm seçki kampaniyası dövründə, həm də prezidentliyi müddətində bir sıra tənqidi çıxışlar edib. O, özünün və ailəsinin dini dəyərlərə sadiq olduğunu vurğulasa da, dövlətin bu məsələdə güc tətbiq etməsini qətiyyətlə tənqid edib, məcburi tətbiqetmələrin əks nəticə verdiyini qeyd edib.

Pezeşkian dəfələrlə bəyan edib ki, hicab məsələsini zorla, inzibati və ya hərbi yollarla həll etmək mümkün deyil. O, qadınları nə hicaba məcbur etməyin, nə də onları hicabdan imtina etməyə vadar etməyin doğru olmadığını bildirib.

Bütün bunlara baxmayaraq, İran hökuməti hicabı sadəcə daxili dini-mənəvi geyim forması kimi deyil, həm də öz siyasi ideologiyasının, regional nüfuzunun və "İslam inqilabının ixracı" siyasətinin əsas geosiyasi simvolu kimi qəbul və istifadə edir.

 Tehran hakimiyyəti hicab amilini digər ölkələrdə (xüsusilə Yaxın Şərq və postsovet məkanında) xarici siyasət aləti və başqa dövlətlərin daxili işlərinə qarışmaq vasitəsinə çevirib.

İran xüsusən dünyəvilik və tolerantlıq prinsiplərini əsas tutan Azərbaycan Respublikasında hicab məsələsini siyasiləşdirməyə və bundan daxili işlərə müdaxilə üçün istifadə etməyə cəhd edib və edir.

Tehran müxtəlif fondlar, internet resursları və gizli şəbəkələr vasitəsilə Azərbaycan Respublikasında dünyəvi qanunlara qarşı narazılıq yaradır, hicab geyinmək azadlığı bəhanəsi ilə dövlət təsisatlarına qarşı radikal dini kütlə formalaşdırır.

Bunun nəticəsidir ki, İranyönümlü qüvvələr tərəfindən hicab məsələsi süni şəkildə gündəmə gətirilir, şişirdilirir, məktəblərdə vahid məktəbli forması qərarı təhrif olunmuş şəkildə "islama qarşı hərəkət" kimi qələmə verilir və bundan cəmiyyətdə qütbləşmə yaratmaq və dövlətin suverenliyinə təhdid törətmək məqsədi güdülür.

Bir sözlə, İran cəmiyyətinin özündə məcburi hicaba qarşı ciddi daxili müqavimət və dünyəviləşmə meylləri güclənsə də, Tehran rejimi xarici siyasətdə hicab amilindən öz teokratik təsirini genişləndirmək, digər ölkələrin daxili işlərinə qarışmaq və regional güc balansını dəyişmək üçün bir siyasi silah kimi istifadə etməyə davam edir.

GünAzTV

SEÇİLMİŞ XƏBƏRLƏR

Çox oxunanlar