ABŞ və Rusiya diplomatlarının mübahisəsi BMT Təhlükəsizlik Şurasında Alexandro Vulf və Vitali Çurkin bir-birilərini günahlandırıblar Ağ Ev isə baş nazir Vladimir Putinin iddialarını "ağıldan kənar" adlandırıb Avropa Birliyi ölkələri dövlət başçılarının sentyabrın 1-də Brüsseldə keçiriləcək fövqəladə sammitinə iki qətnamə layihəsi hazırlanıb. Kremlə yaxın mənbələr "Kommersant" qəzetinə bildiriblər ki, Avropa Birliyi İtaliyanın lobbiləşdirdiyi yumşaq və Polşanın israrla tələb etdiyi sərt variantlardan birini seçməli olacaq. Avropa Birliyinin Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq edə biləcəyini Fransanın xarici işlər naziri Bernar Kuşner bəyan edib. Rusiya isə bildirib ki, bu kimi addımlar onu qorxutmur. Rusiyanın Gürcüstana hərbi təcavüzü və bu ölkənin iki əyalətini "müstəqil dövlət" kimi tanımasına reaksiya veriləcək sammitdə Moskvaya qarşı sanksiyaların tətbiqi istisna deyil. Əgər Polşanın israrla tələb etdiyi sərt variant keçərsə, Rusiyadan bəzi məhsulların Avropaya idxalı məhdudlaşa bilər. Ramiz Söhbət o cümlədən polad, alüminium, mineral gübrədən gedir. Sanksiya variantı Rusiya bazarlarının "çox riskli" zona elan olunması, böyük biznesə bu ölkədə investisiyaları azaltmaq tövsiyələri, Moskva ilə tərəfdaşlıq və viza rejiminin liberallaşdırılması danışıqlarının dayandırılmasını nəzərdə tutur. İtaliyanın təklif etdiyi qətnamə layihəsində isə sadəcə Rusiyadan qoşunlarını Gürcüstandan çıxarmaq tələbi qoyulur və Moskvadan bu Cənubi Qafqaz ölkəsi ilə davranışı digər ölkərlərlə bağlı təkrar etməyəcəyi öhdəliyininin alınmasını nəzərdə tutur. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Qərbin Moskvaya yönəlik sanksiyalarının "boş gurultu" adlandırıb. O hesab edir ki, bütün bunlar Avropa ölkələrinin başlarını itirdiyini göstərir. Həm də Avropa Birliyini gözləməyən rus hökuməti ölkəyə müxtəlif heyvan ətləri gətirən 19 Avropa Birliyi şirkətinə qadağa qoymağa hazırlaşır. Səbəb kimi guya ətlərin kefiyyətsizliyi göstərilir. Rusiyanın AB-dəki daimi nümayəndəliyinin rəhbəri Vladimir Çijov hesab edir ki, sanksiyalar Rusiyadan çox Avropa İttifaqına ziyan vuracaq. Gürcüstan parlamenti isə fövqəladə iclasında Rusiya ilə diplomatik münasibətlərin kəsilməsinə qarar verib. 106 deputatın yekdilliklə qəbul etdiyi 7 bəndlik qərarda Gürcüstan ərazisindəki bütün kənar hərbi birləşmələr qanunsuz elan edilib. Abxaziya və Cənubi Osetiyanı Rusiyanın işğalı altında olan bölgələr elan edən parlament hökumətə rus qoşunlarının ölkədə mövcudluğunu nəzərdə tutan bütün qərarların ləğvini tapşırıb. Rusiyanın Cənubi Osetiya və Abxaziyanı "tanımasından" sonra ilk dəfə avqustun 28-də toplantısını keçirən BMT Təhlükəsizlik Şurasında Gürcüstan problemiylə bağlı düzənlənən açıq dinləmələr də sərt polemikalarla keçib. Gün boyu sürən toplantıda Təhlükəsizlik Şurasının üzvlərinin çoxununu tənqidinə tuş gəlib. Adətən Təhüləksizlik Şurasının toplantılarında Moskvayla həmrəylik sərgiləyən Çinin daimi təmsilçisi çıxış üçün heç söz almayıb. Rusiyanın qurumdakı daimi təmsilçisi Vitali Çurkin ölkəsinin Abxaziya və Cənubi Osetiyanı "müstəqil dövlətlər" kimi tanımasına haqq qazandırmağa çalışıb. O, Abxaziya və Cənubi Osetiyanın Gürcüstana sovet hakimiyyəti illərində, Stalin zamanında zorla birləşdirildiyini və Tiflisin bu bölgələrə sahibliyinin qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb. Gürcüstanı BMT-də təmsil edən İrakli Alasaniya Rusiyanın ölkəsinə qarşı davranışını "cinayətkar akt" adlanıdırıb. ABŞ elçisi Alexandro Vulf Vaşinqtonun Rusiya işğalını qəti ittiham etdiyini söyləyib. Böyük Britaniya və Kosta-Rikanın BMT-dəki daimi nümayəndələri Con Soyers və Xorxe Urbina da Mokvanı təcavüzdə günahlandırıblar. Yekun bəyanatın, qərarın qəbul edilmədiyi iclasda Rusiyanın BMT-dəki daimi təmsilçisiylə ABŞ səfiri arasındakı qarşılıqlı ittihamlar diqqət çəkib. Alexandro Vulf Rusiyanın Gürcüstandakı hərəkətlərinin BMT Bəyannaməsinə ziddi olduğunu, Moskvanın Gürcüstanın Cənubi Osetiya bölgəsində yaşayan rus vətəndaşlarını qorumaq bəhanəsinin gerçək olmadığını vurğulayıb. Vitali Çurkinsə ABŞ-ın başında durduğu koalisiya qüvvələrinin 2003-cü ildə İraqa kütləvi qırğın silahı bəhanəsiylə girdiyini xatırladıb: "İraqda həmin silahları tapdınız, yoxsa hələ axtarırsınız?". Söz alan ABŞ səfiri bənzətmələri yanlış sayıb: "Mən dəli deyiləm və Vitali Çurkinin bu çağrışı necə etdiyini də bilmirəm. İraqın torpağını qoparmaq, yaxud parçalamaq müzakirə mövzusu deyil". Vitali Çurkin növbəti çıxışında NATO-nun 1999-cu ildə Serbiyanı bombalamasınına da toxunub və Kosovayla Cənubi Osetiya və Abxaziyadakı durumlar arasında oxşarlıq olduğunu iddia edib. Rusiyanın daimi təmsilçisinə bu dəfə Böyük Britaniyanın BMT-dəki səfiri Cohn Cavers cavab verib: "NATO-nun hərbi müdaxiləsi bir yox, çoxlu sayda ölkə bir soyqırımı önləmək üçün aparıb və Kosovanın müstəqilliyi 9 il sürən BMT idarəçiliyindən sonra mümkünləşib. Gürcüstana gəlincə, Rusiya gücdən yararlanaraq təkbaşına qonşu bir ölkənin sərhədlərini yenidən çəkməyə çalışır. Fransa və İtaliya təmsiçiləri də rusları tənqid ediblər. Rusiyanın BMT-də dəstək gözlədiyi Çinlə bərabər, Liviya və Vyetnam təmsilçiləri də danışmayıblar. Təhlükəsizlik Şurası Cənubi Osetiya və Abxaziya təmsilçilərinin toplantıda çsıxış etməklə bağlı istəklərinə də mənfi yanaşıb. Yalnız Cənubi Afrika nümayəndəsi bu istəyi müsbət qarşılayıb. BMT Təhlükəsizlik Şurasının toplantısından sonra Rusiyanın baş naziri Vladimir Putin CNN telekanalına müsahibəsində Gürcüstan böhranında ABŞ-ın əli olduğunu ehtimal edərək, "təxribatın" prezident yarışında namizədlərdən birinin şanslarını artırmaq üçün qurulduğunu dilə gətirib. Namizədin adını dəqiqləşdirməyən baş nazir Rusiyanın əlində döyüş əməliyyatları zonasında Amerika vətəndaşlarının mövcudluğunu deməyə ciddi əsaslar olduğunu da nəzərə çatdırıb. Ağ Ev Vladimir Putinin iddialarını "ağıldan kənar" adlandırıb. Məlumat üçün deyək ki, Rusiya Düşənbədə toplantısı keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatından da istədiyi dəstəyi ala bilməyib. Toplantıdan sonra yayılan bəyanatda Moskvanın Cənubi Qafqazdakı sülh və sabitlik yönündəki fəaliyyətinin dəstəkləndiyi yazılıb, amma Cənubi Osetiya və Abxaziyanın tanınmasıyla bağlı hər hansı ifadəyə yer verilməyib. Bəyanatda Gürcüstana yönəlik hər hansı bir tənqidin yer almaması da diqqət çəkib. Ermənistanda hökumət koalisiyasında yer alan Daşnaksütunun nümayəndəsi Armen Rustamyan İrəıvanın Cənubi Osetiya və Abxaziyanı tanımasının çətin olacağını bildirib. Qazaxıstandan da bənzər açıqlama gəlib. Diplomatik sahədə qərarına dəstək görməyən ruslar isə dayanmaq fikrində deyillər. Gələn həftə Vladimir Putinin Özbəkistana səfəri gözlənilir. Hələlik alnız Belorusiyanın Rusiyadakı səfiri Vasiliy Dolgolev Minskin Cənubi Osetiya və Abxaziyanın müstəqilliyini yaxınlarda tanıya biləcəyini dilə gətirib. xalqcebhesi