Qərb "Nabucco"nun dərdini çəkir Sabit Bağırov: "Yaxın illərdə "Şahdəniz"dən Rusiyaya böyük miqdarda qazın nəqli qeyri- mümkündür" Bakıda səfərdə olan ABŞ Senatının xarici əlaqələr komitəsinin sədr müavini, respublikaçı senator Riçard Luqarın səsləndirdikləri bəyanatlar onun bölgəyə nə üçün gəldiyini ortaya qoydu. Məsələn, o, keçirdiyi mətbuat konfransında təhlükəsizlik, enerji və inkişaf etməkdə olan kənd təsərrüfatı sahəsində əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə etdiklərini söyləyib. Riçard Luqar bildirib ki, Gürcüstan hadisələri Azərbaycanın bütün dünya üçün enerji təhlükəsizliyinin mənbəyini təşkil edən ölkə olduğunu bir daha göstərib. "Nabucco" layihəsinin perspektivinə dair sualı cavablandıran Riçard Luqar Bakıda bu məsələni də müzakirə etdiyini, buradan Ankaraya edəcəyi səfər zamanı Türkiyə rəsmiləri ilə danışıqlar aparacağını bildirib. Ramiz Mikayıloğlu O, məhz bu suala cavabı zamanı səfərinin əsl mahiyyət və məqsədinə də işarə edib: "Həllini gözləyən bir çox sual var: "Nabucco"nun doldurulması üçün nə qədər qaz lazımdır, Türkiyə nə qədər istehlak edə bilər, nə qədər şimala nəql oluna bilər? Türkiyədən sonra Rumıniya, Macarıstan və Ukraynaya gedəcəyəm, Avropa Birliyində və NATO-nun qərargahında olacağam. Bu ölkələr üçün "Nabucco" böyük əhəmiyyətə malik olduğundan onlarla müzakirələr aparmaq vacibdir". Ümumiləşdirsək, Azərbaycanın Bakı-Tiflis-Ceyhan kəməriylə neftini nəql edəcəyinə əmin olan Riçard Luqarı, onun maraqlarını təmsil etdiyi ABŞ, Qərb dünyasını daha çox "Şahdəniz" qazı və Türkmənistanla Qazaxıstanın Trans-Xəzər qaz kəmərinə qoşulub-qoşulmayacaqları maraqlandırır. Respublikaçı senator Bakıya da məhz bu suallardan birincisinə cavab almağa gəlib. Çünki Gürcüstanda hadisələrin inkişafı öz sonluğuna yaxınlaşmadan indiki mərhələdə Aşqabad və Astanayla intensiv dialoqa başlamaq tezdir. Ancaq "Şahdəniz" qazının Türkiyə və Qərb ölkələrinə nəqlinin davam etməsi gələcəkdə Türkmənistanla Qazaxıstanın stimullaşdırılması baxımından böyük önəm kəsb edir. Nəzərə çatdıraq ki, Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyev də Bakıya səfəri zamanı Azərbaycan qazının "Qazprom" tərəfindən bazar qiymətləryilə satılması barədə təklifini rəsmi Bakıya çatdırıb. Bundan əvvəl "Qazprom"un prezidenti Aleksey Miller də həmin məqsədlə təşrif buyurub. Azərbaycan hökuməti isə şimal qonşusunu məsləhətləşmələrin başlayacağı vədiylə sakitləşdirib. Düzdür, Riçard Luqar da Bakıda konkret hansı cavabı aldığını söyləməyib. Amma onun Azərbaycan barədə yüksək fikirlər dilə gətirməsi, Bakıdan sonra Türkiyə, Rumıniya, Macarıstan və Ukraynaya gedəcəyini, Avropa Birliyində və NATO-nun qərargahında olacağını bildirməsi həmin cavabın müsbət olduğu qənaətinə gəlməyə əsəas verir. Xatırladaq ki, sentyabrın əvvəllində ABŞ-ın vitse-prezidenti Riçard Çeyni də Azərbaycana səfər edəcək. Sentyabrın 2-də başlayan turneyə Azərbaycan, Gürcüstan, Ukrayna və İtaliyaya səfərlər daxildir. Bu səfərdə də enerji məsələsinin əsas yer tutacağı şəksizdir. Məsələylə bağlı fikirlərini öyrəndiyimiz İqtisadi və Siyasi Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Sabit Bağırov deyir ki, "Şahdəniz" qazının Bakı-Tiflis-Ərzurum qaz kəməriylə Türkiyə və Yunanıstana, yaxın gələcəkdə isə oradan da "Nabucco" ilə Mərkəzi və Cənubi Avropaya ötürülməsində ciddi bir problem yaşanacağını düşünmür. Onun sözlərinə görə, hazır boru olduğu üçün ciddi bir problemin ortaya çıxacağı ehtimalı yoxdur. Digər tərəfdən, hələ ki, "Şahdəniz"dən çıxan təbii qazın az bir qismi üzərində Azərbaycan hökuməti sərəncam vermək hüququna malikdir. Bu mərhələdə daha böyük kapital istismar xərclərinin ödənməsinə yönəlir, digər qismi isə xarici şirkətlərin mənfəət qazıdır. Son iki qism üzərində də sərəncam verən xarici şirkətlərdir: "Azərbaycanın özünün sərəncamında olduğu qaza gəlincə, bizim özümüzə qaz lazımdır. Yaxın illərdə iştirakçıların qrafiki elədir ki, Rusiyaya böyük miqdarda qazın ötürülməsi mümkünsüzdür. Rusiyaya simvolik, çox az miqdarda məbləğdə qaz ötürülə bilər". Məlumat üçün deyək ki, Avropanın qaz bazarında 60 faizə qədər payla Rusiya inhisarçı mövqedədir. Qərb üçün də əsas məsələ məhz bu inhisardan yaxa qurtarmaqdır. Çünki ruslar enerji resurslarından zaman-zaman siyasi məqsədlər üçün yararlanırlar... xalqcebhesi