RUSİYANI MÜTTƏFİQ BİLDİYİ DÖVLƏTLƏR BELƏ MÜDAFİƏ ETMİR Elxan ŞAHİNOĞLU «Atlas» Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Rusiyanın Gürcüstanı işğal etməsi nəinki Qərb dövlətləri, Kremlin müttəfiqləri üçün də gözlənilməziydi. Gürcüstan hərbi birliklərinin Cənubi Osetiya paytaxtı Sxinvaliyə hücumu Rusiyanın baş naziri Vladimir Putini Pekin olimpiadasında yaxalamışdı. Putinin Pekində jurnalistlər qarşısında Gürcüstanı hədələyən açıqlaması Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayevlə görüşə təsadüf etmişdi. Putin Tiflisə hədə-qorxu gəldikdən sonra danışmaq növbəsi Nazarbayevə çatmışdı. Bəlkə də Putin gözləyirdi ki, Nazarbayev də Gürcüstanın hərbi əməliyyatını pisləyəcək, ancaq Qazaxıstan prezidenti hər kəlməsinə diqqət edərək Gürcüstanın adını çəkmədən sadəcə sülh və əmin-amanlqıdan yana olduğunu vurğuladı. Bu, Putin üçün ilk soyuq duş idi. Çünki hələ bir qədər əvvəl Qazaxıstan prezidenti bir çox dövlət başçısını Astanaya toplayaraq ən uzun tərifi Rusiya ilə dostluq və müttəfiqlik mövzusuna həsr etmişdi. Yəqin Kreml bu tərifin qarşılığında Astananın daim Rusiyanın yanında yer alacağı qənaətinə gəlibmiş. Ancaq Nazarbayev Pekindən sonrakı açıqlamalarında da Gürcüstan əleyhinə bir kəlmə işlətmədi. Rusiya ikinci zərbəni digər müttəfiqi Belarusdan aldı. Gürcüstanla Rusiya arasındakı savaş günlərdir davam edir, rəsmi Minsk isə susqunlğunu qoruyurdu. Kreml Minskin bu hərəkətindən o qədər qəzəbləndi ki, Belarusdakı səfirini mətbuat konfransı düzənləməyə sürüklədi. Rusiyanın Minskdəki səfiri də aşağılayıcı tonda “Necə olur, Qərblə Belarus başbaşa gələndə Rusiya Minski müdafiə edir, Gürcüstan Cənubi Osetiyaya qoşun yeritdikdə və biz buna adekvat cavab verdikdə isə Belarus hakimiyyətindən səs-səmir çıxmır?” dedi. Doğrudur, bu hədədən sonra Belarus prezidenti, Avropanın son diktatoru adlandırılan Lukaşenko Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyevin iqamətgahına təşrif buyuraraq Rusiyanın haqlı olduğunu və Moskvanı müdafə etdiyini dedi. Ancaq Lukaşenkonun bu açıqlamanı həvəssiz səsləndirdiyi açıq-aşkar sezilirdi. Lukaşenko, deyəsən, Moskva ilə müttəfiqlikdən bir şey əldə etməyəcəyini yəqin edib. Təsadüfi deyil ki, Lukaşenko bugünlərdə müxalifət lideri Aleksanr Kozulini həbsdən buraxıb. Qərb Kozulunun həbsdən azad edilməsi üçün uzun müddət idi Minskə təzyiq edirdi. Lukaşenko Qərblə münasibətlərini yoluna qoymaq üçün daha bir addım atıb. O, İngiltərinin tanınmış PR mütəxəssisi, vaxtilə baş nazir Marqaret Tetçerin müşaviri işləmiş Timoti Belli Minskə dəvət edib. Bell Lukaşenkonun Qərbdəki imicini müsbətə doğru dəyişməlidir. Bu, çox çətin iş olsa da, hər halda Lukaşenko yalnız Moskvapərəst siyasətin ölkəsi üçün xeyir gətirmədiyini anlamağa başlayıb. Kreml digər müttəfiqlərindən də istəyini əldə etməyib. Bugünlərdə İrəvanda Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsinə üzv ölkələrin müdafiə nazirlərinin toplantısı keçirilib. Kreml bu toplantıdan da əliboş çıxıb. Kremlinin hərbi müttəfiqlərindən heç biri açıq şəkildə Rusiyanın Gürcüstana hərbi müdaxiləsini dəstəkləməyib. Özbəkistan və Tackistandan ümumiyyətlə səs çıxmayıb. Halbuki 2005-ci il Əndican hadisələrində Moskva birmənalı şəkildə Daşkəndi müdafiə etmişdi. Rusiyanın 1990-cı illərdən bu yana Tacikistanın sərhədlərini qorumasına baxmayaraq bu ölkə də Rusiya-Gürcüstan savaşında neytrallığını qoruyub. Qırğızıstan prezidenti Kurmanbek Bakıyev isə Kremli qıcıqlandıracaq “Rusiya ilə Gürcüstan arasındakı münaqişə beynəlxalq hüquq prinsipləri əsasında həll olunmalıdır” ifadəsinə üstünlük verib. Kreml İrəvandan da umduğunu ala bilməyib. Rəsmi İrəvan dialoqdan yanadır, “Gürcüstanın Cənubi Osetiyaya hərbi təcavüzü və osetin xalqının soyqırımı” kimi ifadələri dilinə gətirmir. Yerdə qalır Serbiya. Rusiya Kosovo məsələsində Belqradın mövqeyini müdafiə etmişdi. Ancaq Serbiya da Rusiya-Gürcüstan savaşını görməzlikdən gəlir. Kreml Gürcüstandan fərqli olaraq Serbiyanın ərazi bütövlüyünü müdafiə etsə də, Belqrad Moskva ilə müttəfiqliyə deyil Avropa Birliyi və gələcəkdə NATO-ya üzvlüyə meyllidir. Qazaxıstan, Belorus, Ermənistan, Özbəkistan, Tacikistan, Qırğızıstan və Serbiya. Kreml bu dövlətlərin dəstəyinə ümidli idi. Dəstək gəlmədi. Dünya dəyişir, Kremlin siyasəti dəyişmir. Moskvada hələ də anlamaq istəmirlər ki, işğalçını dəstəkləmək və separatizmin tərəfində durmağa heç kim risk etməz. Əks halda eyni problem onları da bir gün haqlaya bilər. mediaforum