“GÜRCÜSTAN OLAYLARININ AZƏRBAYCAN ÜÇÜN MÜSBƏT DƏRSLƏRİ DƏ OLDU” Qabil Hüseynliyə görə, bundan sonra rəsmi Bakı özünün strateji seçimini etmək məsələsində ciddi düşünməli olacaq Rusiyanın Gürcüstan ərazilərini işğalda saxlaması dünyanın gündəmini dəyişib. Bu gün bütün beynəlxalq təşkilatların, böyük dövlətlərin əsas müzakirə mövzusuna çevrilən Kremlin işğalçılıq siyasətinin Azərbaycana vurduğu zərərdən də çox danışılır. İmperiya varisinin Gürcüstandakı strateji əhəmiyyətli mövqeləri tutması və ya sıradan çıxarması nəticəsində ölkəmizə yüz milyonlarla dollar ziyan dəyib. Ancaq nə qədər qəribə səslənməsinə baxmayaraq, son olayların Azərbaycan üçün faydalı nəticələr verdiyindən də danışılır. Təbii ki, söhbət ölkəmizin on minlərlə insana fəlakət gətirən Rusiyanın işğalçılıq siyasətindən çıxarmalı olduğumuz ibrətamiz dərsdən gedir. Artıq deyildiyi kimi, Rusiya son davranışları ilə beynəlxalq aləm qarşısında özünü tam ifşa etmiş oldu. Bu ölkə sübut etdi ki, imperiya varisi olaraq postsovet ölkələrinin müstəqilliyini həzm edə bilmədiyi üçün hər an onlara qarşı təcavüzkar addımlar ata bilər. Eyni zamanda Qərbə inteqrasiyanın əleyhinə çıxıb Rusiyaya sığınmağın vacibliyi barədə indiyədək danışılan nağıllara da bundan sonra ən azı Azərbaycanda çoxlarını inandırmaq mümkün olmayacaq. Gürcüstan hadisələri torpaqlarını müharibə yolu ilə azad etməyə qadir olduğunu daim bəyan edən Azərbaycan hakimiyyətinə də ciddi xəbərdarlıqdır. Ən azı ona görə ki, hakimiyyət erməni təcavüzünə qarşı müharibəyə başlamazdan öncə təcavüzkarın arxasında Rusiyanın dayanacağını unutmamalı və silahlı qüvvələrin gücünü qat-qat artırmaq barədə ciddi addım atmalı, bu istiqamətdə NATO dövlətlərinin, həmçinin qardaş Türkiyənin hərbi yardımından istifadə etməlidir. Politoloq Qabil Hüseynli də hesab edir ki, hər bir hadisənin, xüsusən də bu xarakterli hadisənin tarixi ibrət dərsləri, özü də adi olmayan və uzaqlara gedən nəticələr çıxarılması lazım gələn dərsləri olur: “Əvvəla, bu hadisələr göstərdi ki, Rusiya özü və qonşularına münasibəti dəyişməyib. Belə olan təqdirdə Rusiya ilə daim ehtiyatlı olmağa, necə deyərlər, qılıncı qında saxlamağa böyük ehtiyac var. İkincisi, bu onu göstərdi ki, regiondakı münaqişəli ocaqların arxasında Rusiya dayanır. Ən azı bizim ziyalılarımız çox gözəl bilir ki, Qarabağ olayları məhz Rusiyanın təhriki və bilavasitə iştirakı ilə baş verib. Bu gün də bu hadisələr məhz onların ”himayəsi" nəticəsində belə bir vəziyyətdə qalır". Politoloqa görə, digər bir tərəfdən, belə bir həqiqət ortaya çıxdı ki, xalqların öz ərazi bütövlüyü uğrunda mübarizəsinə ruslar istənilən vaxt müdaxilə edə bilər və bu müdaxilə zamanı müxtəlif əsassız bəhanələr əsas götürülər: “Yəni ya xristian həmrəyliyi, ya hər hansı bir ölkə il strateji, tarixi ilişkilər və yaxud həmin ölkədə olan hərbi bazalar və sair. Yəni rus üçün boş bir şeydən bəhanə tapıb müharibəni qızışdırmaq və son zaman dirçəlməkdə olan qüdrətini nümayiş etdirmək üçün bəhanə tapmaq çox asandır”. Q.Hüseynlinin fikrincə, digər mühüm bir nəticə ondan ibarətdir ki, Azərbaycan özünün strateji seçimini etmək məsələsində ciddi düşünməli olacaq: “Rusiya qonşu dövlət olsa da, onunla bərabərhüquqlu qonşuluq münasibətlərinin saxlanılması zəruri olsa da, Azərbaycan öz xarici siyasətində prioritet istiqamət kimi Qərbə yönəlik, Qərb strukturlarına inteqrasiya siyasətini birmənalı və tərəddüd etmədən həyata keçirməsi zərurəti özünü göstərdi. Çünki hazırkı şəraitdə həm Qarabağ probleminin həlli, həm də ümumiyyətlə, ölkənin, eləcə də Azərbaycanın təbii ehtiyatlarını təhlükəsiz surətdə dünya bazarına çıxarmağın yolu məhz burdan keçir”. Ekspert Gürcüstan-Rusiya müharibəsinin gedişində daha mühüm bir ibrət dərsini götürdüyümüzü vurğuladı: “Nəhayət, əhalimiz də başa düşdü ki, sosializmdən, keçmiş sovetlərdən qalma keçmişə yönəlik nostalgiya hissi, sovetlər dövrü hər şeyin yaxşı olması barədə fikirlər hamısı əsassız imiş. Deməli, geriyə yox, irəliyə baxmaq lazımdır. Çünki dünya inkişafının əsas meyllərinin haradan keçdiyini, hansı istiqamətə getdiyini müəyyənləşdirib, o istiqamətə qulluq etmək lazımdır”. Q.Hüseynli Rusiyanı qıcıqlandıra biləcək hansısa mövqe sərgiləməyin təhlükəli olduğunu, ehtiyatlı davranmağımızın zəruriliyini bildirən şərhçilərlə razı deyil: “Qaradan artıq rəng yoxdur. Azərbaycan hər gün 100 milyon dollara yaxın itirirsə, heç bir hacət olmadan Azərbaycanın strateji məhsullarının daşındığı boru kəmərləri, dəmiryol xətləri, terminallar, hətta yükdaşıyıcı gəmilər batırılır, məhv edilir, yağmalanırsa, belə olan tərzdə məncə, nəticə çıxarmaq üçün ortada kifayət qədər faktın olduğunu görürsən və fikrimcə, tərəddüdlərə yer qalmır. Məsələn, Kondoliza Rays deyirsə ki, Rusiya artıq dünya sivilizasiyasının üzvü deyil, o haqqı itirib, başqa bir siyasətçi Rusiyanın hər gün bir az da öz simasını itirdiyini bildirirsə, belə olan tərzdə başqalaşan bu dövlət haqqında ehtiyatla danışmağa lüzum görmürəm. Çünki dünya artıq bu dövlət haqqında danışmaq istəyirsə, sən də öz səsini dünyanın səsinə qatmalısan”. Elşad PAŞASOY musavat