“RUSİYA GÜRCÜSTANDAN ZORLA DA OLSA ÇIXARILACAQ” Rasim Musabəyov: “Türkiyə Moskva ilə münasibətləri elə nizamlamağa çalışır ki, nə özü, nə də Azərbaycan risk altında qalmasın” “Gürcüstandakı son hadisələr göstərdi ki, artıq Birləşmiş Ştatlar qlobal siyasəti müəyyən edə bilmir və hakimiyyəti digər ölkələrlə bölüşməlidir”. Türkiyə prezidenti Abdullah Gül bu fikirləri ABŞ-ın Rusiya təcavüzünə məruz qalmış Gürcüstanda baş verənlərə çəkingən mövqedən yanaşmasına münasibət bildirərkən söyləyib. Əslində belə həssas məqamda yaxın müttəfiqindən sərt tənqidə məruz qalması ABŞ üçün gözlənilməz ola bilər. Üstəlik Rusiyanın təcavüzkar siyasətini davam etdirdiyi, həmçinin qonşu dövlətləri də hədələdiyi bu günlərdə Ankaradan dünya supergücünü narazı salan bir mövqe sərgilənməsi təəccüblü görünür. Doğrudur, Türkiyə də Gürcüstan hadisələri ilə bağlı olduqca ehtiyatlı mövqe sərgiləyir. Xüsusilə də qardaş ölkənin ABŞ-a məxsus yükləri məhz Kremli qəzəbləndirməməkdən ötrü Gürcüstana buraxmaması bu ehtiyatlılığın nəticəsidir. Təbii ki, Türkiyəni başa düşmək çətin deyil. Dünyanın nüvə dövləti olan qonşu Rusiya ilə münasibətləri pisləşdirmək Ankaranın xüsusilə indiki durumunda ona heç bir halda sərf eləmir. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Türkiyə Moskva ilə münasibətlərini yalnız son illərdə arzuolunan səviyyəyə çatdırmağa müvəffəq olub. Ancaq belə bir şəraitdə ABŞ-ın Rusiya təcavüzünə çox çarəsiz halda yanaşması, öz işini bir neçə sərt bəyanatla və dövlət katibi Kondoliza Raysın Gürcüstana səfəri ilə yekunlaşdırması başadüşülən deyil. Düzdür, Buş administrasiyası Rusiya ilə daha sərt dildə danışmağın zəruriliyi barədə yüksək tribunalardan bəyanatlar verir. Ancaq gerçəklik budur ki, hələlik Rusiya atəşkəs müqaviləsində əksini tapan müddəanı pozaraq qoşunlarını zəbt etdiyi Gürcüstan ərazisindən çıxarmır. Eyni zamanda Rusiyanın ABŞ-ın maraqlarını da hədəfə alması, Bakı-Ceyhanın fəaliyyətinə faktiki son qoyması şəraitində supergücün bu tərəddüdləri anlaşılmazdır. Politoloq Rasim Musabəyov isə prezident A.Gülün ABŞ-ı tənqid edərkən çox da ədalətli davranmadığı qənaətindədir. Onun fikrincə, A.Gül bu məsələdə haqlı deyil: “Reallıq bundan ibarətdir ki, heç olmasa ABŞ-ın konkret siyasəti var. Amma Türkiyənin siyasəti ümumiyyətlə görünmür. Bu gün kimdir ”Qafqaz evi"nə gedən? Tamamilə mənasız təklifdir. Nəinki ABŞ, nüvə dövlətləri, heç BMT Təhlükəsizlik Şurasının üzvləri olan Fransa və ya İngiltərə də Rusiyadan balaca dövlətlər deyil. Hər kəsə məlumdur ki, Rusiya tamamilə məntiqsiz iddialar irəli sürür və bu iddiaları ürəyində qalacaq. Rusiyanın son hərəkətlərindən sonra Abxaziya və Osetiya məsələsinin həlli Gürcüstan üçün bir qədər də çətinləşdi. Ancaq Rusiyanın Gürcüstanda qalması mümkün deyil. Rusiya Gürcüstandan öz xoşu ilə də olmasa zorla çıxarılacaq". R.Musabəyov Türkiyənin ehtiyatlı mövqeyini təbii saydı: “Okeanın o tayında olan Amerikaya nə var ki?! Türkiyə Rusiya ilə həmsərhəd olan NATO dövlətidir. Nəzərə alsaq ki Türkiyə ilə Rusiyanın ticarət əlaqərini yenicə 20 milyard dollara çatıb, bu mənada deyə bilərik ki, Ankara ticari əlaqələrini risk altında qoymaq istəmir. Türkiyə Moskva ilə münasibətləri elə nizamlamağa çalışır ki, nə özünə, nə də Azərbaycana risklər olmasın”. Politoloq Rusiya ilə zor müstəvisində danışmağı da təhlükəli sayır: “Fakt budur ki, Rusiya Gürcüstana ordu yeridib. Müharibə qızışsa, Ermənistandakı baza da prosesə qoşulacaq. Düzdür, Rusiyanı Qafqazdan yola salmaq üçün Türkiyənin kifayət qədər quru qüvələri var. Ancaq gəlin görək bu, nəyin, hansı itkilərin hesabına olacaq? Türkiyə və ABŞ bütün bunları hesabladığı üçün müharibənin alovlanmasını istəmirlər. Heç Gürcüstan özü də müqavimət göstərmir. Reallıq budur ki, Rusiya Gürcüstanı darmadağın etmək üçün bəhanə gəzir. Dünyada, o cümlədən Amerikada anlayırlar ki, Rusiyanın gücü böyük deyil. Bu mənada Qərbdə diplomatik təzyiqlər nəticəsində uğur əldə etməyi mümkün sayırlar. Rusiyanın burda geniş əl-qol atmaq imkanı yoxdur. Heç Putin və Medvedev də dünyadan təcrid olunmaq istəmir. Onlar bundan sonra da ”Böyük səkkizlik"də iştirak etmək arzusundadır". R.Musabəyov dünya birliyinin Moskvanın işğalçılıq planlarına qarşı təzyiqinin davam edəcəyinə şübhə etmir. Onun fikrincə, Avropa Birliyinin sərt bəyanatları gözlənilir. Bütün bunlara görə o, Amerikanın tutduğu mövqeyə haqq qazandırdığını vurğuladı: “İstənilən halda ABŞ sərt addımlar atacaqsa, bunun zərbəsi NATO-da müttəfiqi olan Türkiyəyə dəyəcək”. Cavid TURAN musavat