«Osetnlərə rus pasportları verilməsi qanunsuzdur» Əlövsət Əliyev: «Rusiyanın az qala bir neçə milyon vətəndaşı ABŞ-da yaşayır. Bu o deməkdir deyil ki, Rusiya ABŞ–ın da daxili işlərinə qarışa bilər» «Osetinlərin Rusiya vətəndaşları kimi tanınması Rusiya Federasiyasının vətəndaşlıq haqqında qanununa ziddir» Rusiya Gürcüstana qarşı təcavüz edərkən bu bəhanəni əsas tutmuşdu: Cənubi Osetiyada yaşayanldar Rusiya vətəndaşlarıdır, onları qorumaq Rusiya dövlətinin borcudur. Məlumat üçün qeyd edək ki, osetenlərin səksən faizi Rusiyayada yaşamadıqları halda onlara rusiya pasportları paylanıb. Bu nə dərəcədə hüquqi əsasdır və qanuna uyğundur? Mövzu ilə bağlı suallarımızı Miqrantlara Hüquqi Yardım Mərkəzinin rəhbəri Əlövsət Əliyev cavablandırıb. - Rusiyanın səfiri deyib ki, Rusiya Cənubi Osetiyadakı əhalinin 80%-nə öz vətəndaşlığını verib. Buna görə də Gürcüstana vətəndaşlarını müdafiə etmək üçün müdaxilə edib. Ümumiyyətlə, Rusiyanın başqa bir ölkənin ərazisində yaşayan, heç vaxt Rusiyaya getməmiş adamlara vətəndaşlıq verməsi, bu haqda qanun qəbul edib onu həyata keçirməsi nə dərəcədə doğru olub? Burada siyasi səbəblər daha çox deyilmi? - Vətəndaşlıq haqqında Avropa konvensiyası var. Həmin konvensiyaya nə Rusiya Federasiyası, nə Azərbaycan Respublikası, nə də Gürcüstan Respublikası qoşulmayıb. Osetiya vətəndaşlarının həm də Rusiyanın vətəndaşlarının olması mümkün deyil. Osetinlərin Rusiya vətəndaşları kimi tanınması Rusiya Federasiyasının vətəndaşlıq haqqında qanununa ziddir. Çünki Rusiya Federasiyasının vətəndaşlığı haqqında Rusiyanın qanununda göstərilir ki, 1992-ci il yanvarın 1-nə kimi Rusiya Federasiyasının ərazisində qeydiyyatda olanlar, ölkənin vətəndaşlarıdır. Eyni zamanda Rusiyanın ərazisində doğulanlar və rus vətəndaşından doğulanlar bu dövlətin vətəndaşları hesab olunur. MDB məkanına daxil olan ölkələrdən Rusiya yeganə ölkədir ki, onun ölkəsinə, ayrı-ayrı vilayətlərinə miqrasiya edən şəxslərə 2 ay müddətində sadələşdirilmiş qaydada vətəndaşlıq verir. Amma Osetiyada yaşayanların Rusiya vətəndaşlırı kimi tanınmaları , Rusiyanın pasportu ilə təmin olunmaları Gürcüstanın daxili işlərinə qarışmaqdır. Bu həmçinin beynəlxalq normalara, Gürcüstanın götürdüyü öhdəliklərə zidd olan bir siyasətdir. Hesab edirəm ki, Azərbaycandan fərqli olaraq Rusiyanın bir qanunu var. Xaricdə yaşayan rus soydaşların Rusiyaya aid qəbul olunması, xaricdə yaşayan rusların Rus dövləti tərəfindən himayə olunması haqqında qanunu nəzərdə tuturam. Həmin qanuna görə dünyanın bütün ölkələrində yaşayan ruslar Rusiyanın sadələşdirilmiş qaydada vətəndaşlıq əldə etmək hüququna malikdirlər. Bunun Osetiyanın ərazisində olan osetinlərə heç bir aidiyyatı yoxdur. - Səfir deyib ki, Azərbaycanda da, o cümlədən, Dağlıq Qarabağda da Rusiya vətəndaşı var. Bu Rusiyanın nə zamansa eyni əməli Azərbaycana qarşı törətməsi təhlükəsi deməkdirmi? - Mən səfirin o bəyanatını oxumamışam. Rusiyadakı Azərbaycanlıların sayı 3 milyona yaxındır. Bu, o demək deyil ki, Rusiyada baş verən hadisələrlə bağlı Azərbaycan Rusiyanın daxilil işlərinə qoşulmalıdır. Rusiyada ildə neçə nəfər azərbaycanlı qətlə yetirilir, bu günkü günə qədər də Azərbaycan Rusiyadan hesabat tələb etmir. Rusiyanın az qala bir neçə milyon vətəndaşı ABŞ-da yaşayır. Bu o deməkdir deyil ki, Rusiya ABŞ–ın da daxili işlərinə qarışa bilər. Yəni, bu söhbətlər bir az siyasi, hüquqi çərçivəyə sığmayan söhbətlərdir. Sadəcə, SSRİ-nin ərazisi olan dövlətlərdən, xüsusi ilə Gürcüstan və Azərbaycanı Rusiya azad etmək istəmir, Ona görə burda bəyanatların yayır. - Gürcüstanda yarım milyona yaxın azərbaycanlı yaşayır. Bu müharibə zamanı Azərbaycanlılır yaşayan ərazilər də hücuma məruz qaldı. Azərbaycan hökuməti soydaşlarımızı lazımi qədər müdafiə edirmi? - Xaricdə yaşayan azərbaycanlılarla bağlı qəbul olunmuş qanun var. Həmin qanuna görə hansı ölkənin ərazisində yaşamasından asılı olmayaraq, Azərbaycan hökuməti soydaşlarımızın müdafiəsini təmin etməlidir. Ümumiyyətlə, bu vaxta qədər Gürcüstan hökuməti tərəfindən azərbaycanlılara xüsusi münasibətdə baş verənlərə Azərbaycan hökuməti heç vaxt münasibət bildirməyib və bunun davamı olaraq, azərbaycanlılar Gürcüstanı tərk edirlər. Hətta ,Gürcüstandan gəlmiş azərbaycanlılara hələ bu vaxta qədər Azərbaycanda qaçqın statusu verilməyib. Deyə bilərəm ki, hətta Saakaşvili dövründə də siyasi baxışlarına görə təqib olunub, Azərbaycana gələnlər olmuşdu. Təbii ki, bu məsələlərə Azərbaycan hökuməti münasibət bildirməli idi. Amma bildirilmədi. - Amerika öz qoşunlarını Gürcüstana göndərib və əgər burda vəziiyyət gərginləşsə, demoqrafiq vəziyyət necə ola bilər? - Amerikanın öz qoşunlarını Rusiya tərəfindən Gürcüstanın bombardmana məruz qalmasından sonra göndərməsi, o cümlədən, bu hadisələrdən əvvəl Rusiyanın dövlət rəhbərliyi ilə Amerikanın dövlət rənbərliyinin arasında olan görüslər göstərir ki, Gürcüstanda baş verən proseslər idarə olunan, əvvəlcədən razılaşdırılmış hadisələrdir. Osetiyanın da Rusiyanın tərkibinə verilməsi Amerika ilə Rusiya arasında razılaşdırılıb. Hesab etmirəm ki, bu cür proseslər davam edərsə, Gürcüstandan soydaşlarımızın Azərbaycana axını sürətlənəcək. Təbii ki, bu türksoylu azərbaycanlıların kəskin surətdə azalmasına gətirib çıxaracaq. Onsuz da bu proseslər gedirdi. O cümlədən Gürcüstandan digər milli azlıqlar da, gürcülərin də xaricə miqrasiyası da sürətlənəcək. Gülnarə Əmirqızı bizimyol