“GUAM-ın TƏCİLİ SAMMİTİ ÇAĞIRILMALIDIR” Sərdar Cəlaloğlu: “İlham Əliyev Azərbaycanın mövqeyini qəti şəkildə ortaya qoymalıdır” Zahid Oruc: “Rusiya mənəvi və siyasi cəhətdən məğlub olub” Gürcüstanla Rusiya arasında müharibənin fəsadlarının Azərbaycanın da maraqlarına toxunması ölkəmizin məsələyə çox ciddi yanaşmasını diqtə edir. Azərbaycanın dövlət başçısının müharibə başlayandan olimpiadanın keçirildiyi Pekində olması və təcili Bakıya qayıtmaması birmənalı qarşılanmır. Bəzi siyasətçilər və ekspertlər İlham Əliyevin baş verənlərə hələ ki şəxsən münasibət bildirməməsini və ölkədə olmamasını ən optimal variant hesab edir. Bu fikirdə olanların arqumenti bundan ibarətdir ki, dövlət başçısı Bakıda olsaydı, baş verənlərə şəxsən münasibətini ortaya qoymalı idi. Ortaya qoyulan mövqenin isə zərərli tərəfləri də şübhəsiz ki, olacaqdı. Bir sıra siyasilər və ekspertlər isə prezidentin bu cür həssas məqamda ölkə xaricində olmasını yanlışlıq kimi dəyərləndirir. Onlar hesab edir ki, İlham Əliyev müharibə başlayan kimi təcili surətdə Bakıya dönməli idi. ADP sədri Sərdar Cəlaloğlunun sözlərinə görə, ilk növbədə onu nəzərə almaq lazımdır ki, Gürcüstanda yarım milyona yaxın azərbaycanlı öz dədə-baba yurdlarında yaşayır. Azərbaycan dövləti onların təhlükəsizliyini təmin etmək baxımından məsələyə aktiv müdaxilə etməlidir. İkincisi, Azərbaycan, Gürcüstan, Ukrayna və Moldova yeni yaranmış GUAM-ın üzvüdür. Bu dörd dövlət GUAM çərçivəsində qarşılıqlı öhdəliklər götürüblər: “Təhlükəsizlik və hərbi yardım məsələlərində əməkdaşlıq etmək istiqamətində müəyyən müqavilələr imzalanıb. GUAM-ın üzvü olan hər hansı dövlətin zəifləməsi bu təşkilata çox ciddi zərbədir. Mən düşünürəm ki, təcili olaraq GUAM-ın sammiti çağırılmalıdır. Rusiyanın aqressiyası ilə bağlı ən azı GUAM çərçivəsində ciddi qərarlar qəbul edilməlidir”. ADP sədri vurğuladı ki, Gürcüstanla bağlı yaranmış vəziyyətin ən çox zərbə altında saxladığı ölkələrdən biri Azərbaycandır: “Azərbaycanın demək olar bütün strateji kommunikasiya xətləri Gürcüstandan keçir. Bakı-Tiflis-Qars dəmir yol, Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəməri, ”Nabukko" qaz kəməri, TRASECA layihəsi və digər layihələr faktiki olaraq təhlükə altına düşür. Bu layihələr Azərbaycanın müstəqilliyi üçün çox ciddi təminatlardandır. Gürcüstan Rusiyanın nəzarəti altına keçərsə, təkcə Azərbaycan yox, Türkiyə və Qərb də Rusiyanın enerji asılılığına düşəcək". S.Cəlaloğlu vurğuladı ki, bütün sadalanan məsələlərlə bağlı Azərbaycanın dövlət başçısı təcili olaraq Bakıya qayıtmalı və ölkəmizin dövlət mövqeyi ortaya qoyulmalıdır: “Rusiyanın aqressiyası pislənməlidir. Rusiya hərbi qüvvələrinin Gürcüstan ərazisindən çıxarılması tələb edilməlidir. Eyni zamanda Gürcüstanla Osetiya arasında danışıqların başlanması çağırışı edilməlidir. Əks halda, Cənubi Qafqazda çox təhlükəli tendensiyalar inkişaf edəcək”. ADP sədrinin sözlərinə görə, Gürcüstan hakimiyyətinin atdığı addımın vaxtı düzgün müəyyənləşməyib. Bu addımın atılması üçün lazım olan diplomatik hazırlıq getməyib: “Bu gün bütün beynəlxalq təşkilatlar yay tətilinə çıxıb. Bəzi dövlətlərin rəhbərləri və parlamentləri yay istirahətindədir. İndiki halda bu cür ciddi hadisələrin baş verdiyi vaxtda həmin beynəlxalq qurumların proseslərə çox ciddi müdaxiləsi tələb olunur. Ancaq görürsünüz ki, açıq müdaxilə yoxdur. Digər tərəfdən, Gürcüstan Rusiyanın ata biləcəyi addımları düzgün proqnozlaşdırmayıb. Rusiyanın son vaxtlar Gürcüstan sərhədlərini tez-tez pozması Gürcüstan üçün siqnal olmalı idi”. S.Cəlaloğlunun fikrincə, Rusiyanın Gürcüstanda həyata keçirdiyi işğalçılıq hərəkəti göstərdi ki, postkommunist məkanında baş verən bütün münaqişə ocaqlarının, separatçı rejimlərin arxasında hansısa etnik qruplar, kiçik dövlətlər yox, məhz Rusiya dayanır: “Ona görə də artıq bu hadisədən sonra postkommunist məkanındakı münaqişələrin həlli istiqamətində aparılan danışıqlar birbaşa Rusiya ilə aparılmalıdır. Azərbaycan separatçı Qarabağ rejimi ilə, Ermənistan dövləti ilə danışıq aparmamalıdır. Danışıqlar Rusiya ilə aparılmalıdır”. Deputat Zahid Oruc isə prezidentin Pekin səfərini yarımçıq qoyub təcili vətənə dönməsinin vacibliyi fikirləri ilə razılaşmır. Səbəbini də onunla izah edir ki, Azərbaycan dövlət olaraq mövqeyini Xarici İşlər Nazirliyi vasitəsilə açıqlayıb, eləcə də dövlət başçısına vəziyyətlə bağlı müntəzəm məlumat verilir. Onun tapşırıqları olur və icra edilir: “Azərbaycanın hakimiyyət strukturları Gürcüstanla bağlı yaranan vəziyyəti diqqətlə izləyir. Çünki Gürcüstanda məlum vəziyyətin yaranması Azərbaycanın da iqtisadi və strateji maraqlarına ziddir. Azərbaycanın rəsmi mövqeyi belədir ki, biz Gürcüstanın ərazi bütövlüyünü bərpa etmək hüququnu tanıyırıq”. Z.Orucun sözlərinə görə, Rusiya Gürcüstanla bağlı məsələdə mənəvi və siyasi cəhətdən məğlub olub: “Rusiyanın yeganə üstünlüyü hərbi üstünlükdür. Dünya ictimaiyyəti gördü ki, Rusiya bütün hüquq normalarından kənar addımlar atdı. Eyni zamanda bir fakt da əyani şəkildə ortaya çıxdı ki, postsovet məkanında olan separatçı qüvvələrin arxasında Rusiya dayanır”. Etibar SEYİDAĞA musavat