ABŞ GÜNEY AZƏRBAYCANA DƏSTƏK VERƏCƏKMİ? Etibar Məmmədov: “Azərbaycanlıların iştirakı olmadan İranda hər hansı bir proses baş verə bilməz” ABŞ-ın İranda hazırlanan “məxməri inqilab”ı maliyyələşdirdiyi barədə Tehranın xüsusi xidmət orqanlarının iddiaları dünya mətbuatına da yansıyıb. Qeyd edək ki, bir müddət əvvəl İranın müvafiq qurumları ölkədə inqilab cəhdinin qarşısının alındığını açıqlayıb. Hətta açıqlanan iddialarda Amerika xüsusi xidmət orqanlarının bu planı regionun bəzi ölkələrindən, o cümlədən Azərbaycandan yönləndirdiyi bildirilib. Konkret olaraq inqilab planında yer alan şəxslərin dəfələrlə Bakıda ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin agentləri ilə görüşdüyü vurğulanıb. Hələlik bu xəbərlərə nə rəsmi Bakı, nə də rəsmi Vaşinqton şərh verməyib. Nyu Yorkdakı “İnternational Analis Network” internet jurnalı İran xüsusi xidmət orqanlarının açıqlamalarını və bu ölkədə məxməri inqilab perspektivlərini təhlil edib. ABŞ-ın Demokratiyanın Müdafiəsi Fondu nəzdindəki “Future of Terrorism Projejt” adlı proqramın rəhbəri Valid Fariz jurnala müsahibəsində deyib ki, İranda onsuz da müntəzəm olaraq rejimə qarşı çıxanlar arasında həbslər aparılır. Bu zaman rejimə qarşı çıxan İran vətəndaşlarına bir qayda olaraq ABŞ və İsrail “agentləri” damğası vurulur. O deyib ki, İran xüsusi xidmət orqanlarının hazırda bütün diqqəti Cənubi Azərbaycana yönəltməsi təsadüfi deyil. Çünki azərbaycanlılar İranda ən böyük etnik qrupdur. Onlar türk dilində danışırlar və adət-ənənələri farslarla uzlaşmır. Lakin silahlı qüvvələrdə azərbaycanlılar kifayət qədər çoxdur. Ekspert qeyd edib ki, məxməri inqilab haqda bəyanatın İranın təhlükəsizlik xidməti tərəfindən açıqlanması da təsadüfi deyil: “Müxalifət gücləndikcə rejim ona qarşı özünün ən güclü əlini - kəşfiyyat xidmətini işə salır. Bu isə onun göstəricisidir ki, azərbaycanlıların hərəkatı indi heç vaxt olmadığı qədər güclüdür”. Valid Farizə görə, İrandan alınan məlumatlar göstərir ki, orta təbəqə azərbaycanlılar rejimin əlindən cana doyub. Onun sözlərinə görə, azərbaycanlı jurnalistlərin və professorların həbsi göstərir ki, İranda cəmiyyəti səfərbər edən çoxlu fəallar var. İran xüsusi xidmət orqanlarının ABŞ-ın "məxməri inqilab" üçün 32 milyon dollar ayırması haqda dediklərini şərh edən ekspert bildirib ki, bu fakt Tehran hakimiyyətinin təşviş içərisində olduğunu göstərir. Bu arada ABŞ-da məcburi mühacirətdə olan Güney Azərbaycan Milli Oyanış Hərəkatının (GAMOH) lideri doktor Mahmudəli Çöhrəqanlı ABŞ-ın yeni administrasiyası ilə əlaqələrinin olduğunu, bu münasibətlərin kabinet formalaşandan sonra müntəzəm xarakter alacağını istisna etməyib. Hərəkatın İranda kütləvi aksiyalar keçirməyə hazırlaşması ilə bağlı suala cavab verən GAMOH lideri ölkə içindəki qüvvələrə ciddi konspirasiya formasında fəaliyyət göstərmək əmri verildiyini, amma lazım gələn anda bu qüvvələrin səmərəli şəkildə fəaliyyətə keçəcəyini söyləyib. Son illər Güney Azərbaycandakı proseslərlə məşğul olan AMİP lideri Etibar Məmmədov bildirdi ki, azərbaycanlıların iştirakı olmadan İranda hər hansı bir proses baş verə bilməz: “Tarix göstərir ki, azərbaycanlılar bu ölkədə baş verən hadisələrdə həmişə aparıcı qüvvə olublar. Azərbaycanlıların öz hüquqları ilə bağlı mübarizəsi getdikcə güclənəcək. İndiyə qədər buna göz yummağa çalışsalar da, yavaş-yavaş bu məsələ artıq dünyanın gündəliyinə gəlir”. E.Məmmədov dedi ki, həyata keçirilən həbslər rejimin özünün əleyhinə işləyir: “Çünki həbsdən çıxan adamlar sonrakı mərhələdə daha ciddi mübarizə aparırlar. Olsa-olsa 10-15 faiz keçmiş məhbuslar proseslərdən kənara çəkilir”. AMİP lideri İranda inqilabi vəziyyətin artıq yetişdiyi qənaətindədir. E.Məmmədov qarşıdakı prezident seçkilərinin də bu prosesdə çox böyük təkanverici amil ola biləcəyini istisna etmədi. İranın prezidentinin azərbaycanlı ola biləcəyi ehtimalına gəldikdə, E.Məmmədov bunları bildirdi: “Baxır hansı azərbaycanlı namizəd olaraq meydana çıxacaq. Elə azərbaycanlılar var ki, fars şovinistlərindən fərqlənmir. Biz çox istərdik ki, milli düşüncəyə malik bir azərbaycanlı meydanda olsun və qalib gəlsin”. Cavid TURAN musavat