“OBAMA ERMƏNİ LOBBİSİNƏ ZƏRBƏ VURUB” Yeni prezidentin qərarlarını ölkə siyasətçiləri təhlil edir ABŞ-ın yeni prezidenti Barak Obamanın ilk iş günündə verdiyi qərarlar maraqla izlənilməkdədir. Ağ Evin yeni sahibinin atdığı addımların verdiyi vədlərinə nə qədər uyğun gəldiyi beynəlxalq ekspertlərin əsas müzakirə mövzularındandır. Xüsusilə də Obamanın keçmişdə lobbiçilik fəaliyyətləri ilə məşğul olan Ağ Ev əməkdaşlarına qarşı qaydaları sərtləşdirməsi, onların administrasiyanın fəaliyyətinə təsir etmək imkanlarının məhdudlaşdırması böyük maraq doğurub. Hesab olunur ki, bu qərar ABŞ və onun rəhbərliyi ilə münasibətlərini lobbiçilərə pul verməklə nizamlayan bir sıra ölkələr üçün heç də yaxşı xəbər deyil. Obama toplantıda bildirib ki, şəffaflıq və hüququn üstünlüyü onun prezident kimi fəaliyyətinin məhəg daşı olacaq. Yeni prezident administrasiyasının üzvlərinin hər birinin fəaliyyətinin şəffaf olacağını da bildirib. ABŞ rəhbərinin ilk günlərinin dəyərləndirilməsi və xüsusilə lobbiçiliklə məşğul olanlar haqda verilən qərarın Azərbaycana nə dərəcədə aidiyyatının olub-olmadığını araşdırmaqdan ötrü ekspertlərə müraciət etdik. Müsavat başqanının müavini Qabil Hüseynli bu qərarı təqdir etdi: “Amerikada həm Senat, həm Konqres səviyyəsində, eləcə də müxtəlif hökumət və qeyri-hökumət qurumlarında fəaliyyət göstərən lobbiçilik zənnimcə, bütün hüquq normalarına ziddir. Çünki müxtəlif maraqlar ətrafında cəmlənmiş lobbiçilər açıq şəkildə rüşvət almaqla bu və ya digər dövlətin maraqları istiqamətində fəaliyyət göstərir. Məsələn, Dağlıq Qarabağ problemində ABŞ-ın bizi o qədər də məmnun etməyən mövqeyinin formalaşmasında Senat, Konqres və müxtəlif hökumət strukturlarındakı erməni və yunan lobbiçilərinin rolu az deyil. Eyni sözləri qondarma “erməni soyqırımı” haqqında da söyləmək olar”. Müsavat funksioneri qeyd etdi ki, artıq səlahiyyətlərindən məhrum edilmiş lobbiçilərin təhriki ilə Amerikadakı müxtəlif erməni təşkilatları Obamaya teleqramlar göndərməyə başlayıb: “Belə bir fakt onu göstərir ki, qondarma “erməni soyqırımı” məsələsi məhz lobbiçilərin fəaliyyəti nəticəsində yenidən Konqresin gündəliyinə çıxarıla bilər. Bu isə o deməkdir ki, lobbiçilərin siyasi iradəsi bir çox hallarda beynəlxalq hüquq normalarını və mövcud qanunvericiliyi üstələyir ki, bu da Amerikanın beynəlxalq imicinə ciddi zərər vurur”. Q.Hüseyni Obamanın verdiyi qərarın Azərbaycana da təsirsiz ötüşməyəcəyi qənaətindədir: “Lobbilər Azərbaycan və bütün dünyada demokratiya və insan haqları ilə bağlı dəyərlərin yayılmasına ciddi surətdə əngəllər yaradırdı. Faktiki olaraq bu, qanunla icazə verilmiş korrupsiya idi. Son qərar isə bu sahədə ciddi qayda-qanun yaradacaq. Bu mənada verilən qərar demokratiya və insan haqlarının geniş yayılmasına şərait yarada bilər”. Sabiq dövlət müşaviri Vəfa Quluzadə bildirdi ki, Obama ilk addımlardan özünün olduqca ciddi şəxsiyyət olduğunu isbat edir: “Birincisi, o, dövlət məmurlarının maaşını azaltmaqla böhran vəziyyətində olan xalqa ürəyinin yandığını nümayiş etdirdi”. Lobbiçilərlə bağlı verilən qərarı da təqdir edən V.Quluzadə bildirdi ki, bu, çox önəmli məsələdir: “Amerika kimi bir dövətin administrasiyasına lobbilərin təsir etməsi çox mənfi hal idi. Obama bu məsələyə qadağanı qanun şəklinə salsa, Amerika üçün böyük bir nailiyyət olar və Azərbaycan da bundan faydalanar. Məncə, artıq Amerika İraq lobbisinin fəaliyyətində artıq dərsini aldı. O zaman İraq lobbisi Amerikaya tamamilə dezinformasiya ötürmüşdü. Dəqiq mənbələr olsaydı, vəziyyət bu həddə çatmazdı”. V.Quluzadə bildirdi ki, ABŞ-da Dağlıq Qarabağ məsələsindən bixəbərlər, 1915-ci ildə baş verənlər haqqında məlumatı olmayanlar ötən illərdə ABŞ-ın siyasətini müəyyən edib: “Məncə, burda daha çox erməni lobbisi ziyan çəkəcək. Amerikada yaşayan erməni lobbisi Dağlıq Qarabağ münaqişənin həllində maraqlı deyil. Ona görə də onlar cilovlansa, çox yaxşı olar”. Dini Etiqad və Vicdan Azadlığını Müdafiə Mərkəzinin rəhbəri Hacı İlqar İbrahimoğlu hesab edir ki, Obamanın fəaliyyətinə qiymət vermək hələ tezdir: “Quantanamo həbsxanasının bağlanması ilə bağlı qərara gəldikdə, əslində Obamanın seçki tezislərinin əsas mövzularından biri bu olub. Ona görə də bu, bir jest sayılmalıdır ki, mən dediklərimi edirəm. Zatən, onun bu həbsxananı bağlamamağa şansı da yox idi. Çünki əks təqdirdə suallar çıxacaqdı”. Lobbiçiliklə bağlı məsələlərə gəldikdə, Hacı İlqar dedi ki, Obama əslində elitanın dəyişməsinə start verir: “Yəni ABŞ-da elitanın yenidən qurulması və bir növ oyun qaydalarının yenidən müəyyənləşməsi prosesi gedir. Bu mənada Obama elita baxımından yeni bir vəziyyətin gündəmə gəlməsi istiqamətində addımlar atır. Sözsüz ki, bu məsələlərin Azərbaycana dolayısı ilə aidiyyəti olacaq. Dediyi tezisləri həyata keçirərsə, nəinki Azərbaycanda, həm də beynəlxalq aləmdə demokratiya və insan haqları baxımından müsbət təsirlərini görəcəyik. Amma məncə, hər hansı məsələlərin tez bir zamanda baş verəcəyini gözləmək düzgün olmazdı. Bu gün Obamanın Amerika daxilində və dünyanın İraq, Əfqanıstan, Yaxın Şərqlə bağlı görməli olduğu çox işlər var”.