Rusiya-Ukrayna "qaz" müharibəsinin sonu görsənirmi? Beləliklə, Rusiya Ukrayna vasitəsi ilə Avropaya qaz ixracını bərpa etdiyini bəyan etdikdən as sonra qaz tranziti dayandırılıb. Rusiya bunda Ukraynanı gunahlandırır, Ukrayna isə, öz növbəsində, deyir ki, "Qazprom" tranzitlə bağlı texniki baxımdan qeyri-məqbul şərtlər qoyur. Brüsseldə çıxış edən Avropa Komissiyasının sözçüsü Pia Hansen məsələ ilə bağlı narahtılığını bildirib: "Bizim Rusiyadakı müşahidəçilərimizdən aldığımızı məlumatdan bəlli olur ki, hazırkı mərhələdə qaz axını yoxdur, ya da ki cüzidir. Bunun səbəblərindən danışmaq üçün hansısa nəticələrlə çıxış etmək tezdir. Amma vəziyyət olduqca ciddidir və onu sürətlə yaxşılaşdırmaq lazımdır." Göründüyü kimi, Avropa hələ də Rusiya qazını almır. Moskva müxbirimiz Eldar İsmayılzadə hadisələrin inkişafını izləyir: Cavab: Vəziyyət heç də birmənalı deyil. Rusiya israrla bəyan edir ki, Ukrayna Avropaya qazın nəqlini saxlayıb. Qazprom-da bildirilir ki, bu gün səhər Rusiyadan Ukraynaya qaz ötürülməyə başlayıb. Ancaq Ukraynada boru xəttlərin ağzı bağlı olub və qaz Ukraynadan Avropaya irəliləyə bilməyib. Ukrayna bildirir ki, Qazprom Kiyev qarşısında tranzitlə bağlı texnoloji baxımdan qeyri-məqbul şərtlər qoyub. Əgər bu şərtlər yerinə yetirilsə, yəni, tranzit təmin olunsa, onda Ukraynanın özündəki istehlakçıların bir hissəsinə qaz verilməməlidir. Yəni, onlar üçün boş borular qalmayacaq. Gün ərzində bir birinin dalınca kifayət qədər mürəkkəb bəyənatlar gəlib. Tərəflər artıq texnoloji terminlərlə danışır. Bu isə məsələni adi insanlar üçün daha da dumanlı edir. Ən əsas fakt isə faktlığında qalır - qaz ixracı bərpa edilməyib və bu işdə kimin gunahkar olduğunu aşkar etmək çətindir. Sual: Texniki məqamlar deyildikdə, ən problemli məsələlərdən biri də Rusiya tranzitini təmin edəcək, necə deyərlər, texniki qaz məsələsidir, elə deyilmi? Cavab: Bəli, öz ərazisi ilə tranziti təmin etmək üçün Ukraynaya gündə 21 milyon kubmetr qaz lazımdır. Moskva bildirir ki, bu həcmi Ukrayna verməlidir, Kiyevdə isə deyirlər ki, bu qazı Rusiya verməlidir. Daha sonra müvafiq müqavilələr imazalanandan sonra Ukrayna bu həcmin pulunu verəcək. Yəni, burada da hələlik tam aydınlıq yoxdur. Sual: Ümumiyyətlə, bu vəziyyətdə Rusiyanın etibarlı qaz təhcizatçısı kimi imicinin necə dəyişməsi haqda bir şey deyilirmi? Axı fakt faktlığında qalır - Avropa istehlakçıları ödədikləri qazı ala bilmirlər. Cavab: Mətbuat bu haqda geniş yazır. Kommersant qəzetinə görə, indi hətta Moskvanın Avropada ən yaxın partnyorları belə Rusiya qazından Avropanın asılığının azaldılması tərəfdarlarıdır. Məsələn, Almaniya. Qəzet ekspertlərə istinadən yazır ki, gələcəkdə Qazpromun Avropa qaz bazarında payı qaçılmaz şəkildə azalacaq. Müşahidəçilərə görə, indi Avropa alternativ yollara, məsələn, NABUKKO layihəsinə xüsusi diqqət verəcək. Düzdür, başqa müşahidəçilərə görə, Qazproma hələlik real alternativ yoxdur, bütün başqa istiqamətlər lazımi həcmləri təmin edə bilmir. Habelə qeyd olunur ki, hazırkı qaz münaqişəsi zamanı Avropa 3 il əvvəl olduğu kimi birmənalı şəkildə Rusiyanı tənqid etməyib, əksinə, bu dəfə Avropa məsələyə kifayət qədər ehtiyyatla yanaşır.bbc