Rusiya dünyanın ən iri qaz ixracatçısıdır Neft-qaz infrastrukturu Dünyanın ən iri miqyaslı qaz sahələri Rusiyada yerləşir və Rusiya dünyanın ən iri qaz ixracatçısıdır. Rusiya qazına görə Ukrayna, Belarus və Moldovanın ödədiyi qiymət Qərbi Avropa ölkələrinin ödədiyi qiymətdən xeyli azdır. Rusiya çalışır onlara qazını daha baha qiymətə satsın, lakin bu həmin ölkələrin güclü müqavimətiylə rastlaşır. Rusiya ümid edir ki ki, Şərqi Avropa qonşuları da 2011-ci ilə qədər Qərbi Avropanın ödədiyi qiymətlərə keçəcək. Lakin iqtisadi böhran səbəbindən, xüsusiylə, Ukrayna və digər ölkələr üçün borcları ödəmək xeyli çətinləşib. UKRAYNA Avropanın qaza tələbatının 1/4 -ni Rusiya təmin edir. Rusiya bu qazı boru kəmərləri vastəsiylə Ukrayna üzərindən nəql edir. Rusiyanın Qazprom şirkəti bildirib ki, Kiyev borcları ödəmədiyinə görə, Yanvar ayından başlayaraq, Ukraynaya Rusiya qazının verilməsi kəsiləcək. Qazprom deyir ki, Ukrayna ümumi $2.4 mlrd borcun vaxtı keçmiş $800 milyonunu ödəməlidir. Təhlilçilər isə hesab edirlər ki, bunu etmək Kiyev üçün çox çətin olacaq. Ukraynaya hazırda qaz hər 1000 kub/metri $179.50 qiymətə satılır. Bu rəqəm Qərbi Avropada istehlakçıların ödədiyi puldan 2 dəfə azdır. Lakin Qazprom hədələyir ki, borclar ödənməsə, qazın qiyməti $400 -dək qaldırılacaq. 2008-ci ilin Martında Rusiya Ukraynaya qaz təchizatını yarıya qədər azaltdı. Bunun yazda baş verdiyinə görə bu ixtisar Qərbi Avropada hiss edilmədi. BELARUS Avropaya ötürülən qazın 20 faizi, yaxudda ildə 30 mlrd/kub/metr-i Rusiya Belarus ərazisiylə göndərir. Belarus Presidenti Alexander Lukashenko Bazar ertəsi günü Kremldən 2009-cu ildə qaza imtiyazlı qiymət vədini ala bilmədi. Belarus rəsmilərinin sözlərinə görə, onlar 1,000 kub/m qaza görə qiymətin $160 olacağına ümid edirlər. Hazırda Belarus üçün qiymət $128-dir. Rusiya tərəfinin ehtimalına görə isə bu qiymət $200-dən aşağı olmayacaq. POLŞA Polşa Avropaya nəql olunan Rusiya qazı üçün əsas tranzit ölkədir. Varşava Rusiyadan birbaşa Almaniyaya "Nord Stream" layihəsi çərçivəsində boru kəmərinin çəkilməsinin əleyhinə çıxış edir, çünki bu layihə Polşanın bir tranzit ölkə kimi mövgeyini zəiflətmiş olar. TÜRKİYƏ Türkiyə qaz idxalı mənbələrinin çeşidliyinə nail olmaq istəyir. Türkiyə özünü Rusiya üçün tranzit ərazi yox, enerji qovşağı qismində görmək istəyir. Türkiyənin BOTAŞ dövlət şirkəti NABUKKO layihəsi üzrə konsorsiumun üzvüdür. Bu layihə çərçivəsində, Azərbaycandan qazın Türkiyə ərazisiylə Avropaya nəql edilməsi düşünülür. Rusiya bu sxemdə iştrak etmir, və demək Avropanın Rusiyadan asılılığı azalmçış olur. Hazırda "Blue Stream" adlı qaz boru kəməri Rusiyanın qaz boru sistemini Türkiyənin müvafiq infrastrukturuyla birləşdirir. Rusiya İtaliyanın "Eni" neft şirkətiylə birgə "Blue Stream" boru kəmərini Türkiyə üzərindən Cənubi Avropaya cəkmək istəyir. Digər bir "South Stream" adlı layihəsə boru kəmərinin Türkiyədən yan keçərək çəkilməsini nəzərdə tutur.