İran-Ermənistan münasibətlərində yeniliklər Bölgədə sabitliyə yaranan təhlükələr Qafqaz uğrunda Rusiya ilə ABŞ-ın mübarizəsinin gərginləşməsi fonunda Ermənistan-İran münasibətləri bir qədər kölgəyə düşmüşdü. Ermənistanın Türkiyə ilə əlaqələr yaratmaq istiqamətində göstərdiyi cəhdlər bu məsələdə bir çoxlarının fərqli düşünməyə başlamasına səbəb olmaqda idi. Əcəba, Qafqazda geosiyasi münasibətlərin nizamı dəyişilirmi? İran-Ermənistan münasibətlərində yeniliklər ola bilirmi? Bu kimi suallara Ermənistanın təbii ehtiyatlar və energetika nazirinin Tehrana səfəri müəyyən aydınlıq gətirdi. Tehranda isti qarşılanan nazirə çox isti mesajlar da verildi. İranın xarici işlər naziri Manüçöhr Mоtt ə ki erməni nazirə bildirib ki, İranla Ermənistan əsl dostlardır və bu, bundan sonra da davam edəcək. Ermənistanın Gürcüstan hadisələrindən sonra düşdüyü vəziyyət artıq arxada qalıb. İran Ermənistanla hər cür əlaqələri inkişaf etdirməkdə davam edəcək. O cümlədən, Təbrizdə erməni konsulluğunun açılması iki ölkə arasındakı ticarət əlaqələrinin çoxalmasına xidmət edəcək. Beləliklə, rəsmi Tehran Ermənistanla strateji əməkdaşlığı davam etdirmək niyyətini bir daha açıqladı. Üstəlik, Ermənistanla əlaqələrin inkişafında Güney Azərbaycanda yaşayan soydaşlarımızdan istifadə etmək planı ortadadır. Təbrizdə konsulluq açılırsa, azərbaycanlı tacirlərin ermənilərlə ticarət əlaqələrini yaratmaq məsələsi gündəmə gəlir. Bundan da adəti üzrə farslar təbliğat üçün istifadə edirlər. Onlar “baxın, özünüzünkülər düşmənlə ticarət əlaqəsi qurur” deməklə həm həqarət edir, həm də vətən torpağının düşmən işğalı altında olanda millətin özünün-özünə necə düşmən ola bilməsinin nümunəsini göstərirlər. Çünki bütün bu oyunların arxasında İran hakimiyyəti durur, konsulluğu da açan odur. Etiraz edənləri də ciddi cəzalandırırlar. Bununla Azərbaycan türklərinin milli qürurunu tapdalamaq istəyirlər. Məhz İran və Rusiya təbliğatı gah Türkiyəni, gah da Güney Azərbaycanı bizə qarşı qoymağa çalışırlar. Təəssüf ki, onlara Azərbaycanın içindən züy tutanlar tapılır. Erməni nazirin Tehranda belə isti qarşılanması əslində əsrlərdir davam edən türk düşmənçiliyinin növbəti nümunəsidir. Ermənistana İran həmisə arxa olmağa çalışıb və bundan bizə qarşı istifadə ediblər. İndi də Cənubi Qafqazda Ermənistanın türk dövlətlərinə qarşı qoymaq siyasəti davam edir. Ermənistan rəhbərliyi də buna təkan verən kimi görünür. Onlar son zamanlar Azərbaycanın ünvanına ittihamlarını davam etdiriblər. Rəsmi İrəvan Azərbaycanın guya sürətlə silahlandığını və bunun da sülh danışıqlarına ziyan olduğunu bildirir. Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov Madrid tezislərinə müəyyən əlavələrin edilməkdə olduğunu bildirirsə, erməni tərəfi bunu təkzib edir və s. Bununla da Ermənistan xarici siyasətində hər hansı konstruktiv bir dəyişmək istəyində olmadığını nümayiş etdirmiş olur. Ona rəğmən bölgədə geosiyasi durumun hansı yöndə dəyişə bilməsi maraq doğurur. Ermənistan-İran münasibətlərinin daha da genişlənməsi rəsmi İrəvanın Qərbin geosiyasi maraqları ilə oynamaqda davam etdiyini göstərir. NATO ilə bağlı məsələdə də Ermənistan İran və Rusiyanın dediklərini təkrarlayır. Deməli, fürsət düşəndə Ermənistan bölgədə təcavüzkar siyasətində davam edə bilər. İran isə bütövlükdə müsəlman dövlətlərinə qarşı müəmmalı siyasətini davam etdirmiş olur. Dağlıq Qarabağ məsələsində İranın müsbət rol oynaması bu səbəblərdən çox şübhəli görünür. Əksinə, rəsmi Tehran öncəki antitürk mövqeyini davam etdirir. Bunun bölgə üçün mənfi nəticələri ola bilər. İran-Ermənistan münasibətlərinin inkişafı və rəsmi İrəvanın Azərbaycana qarşı növbəti ideoloji təxribatları Dağlıq Qarabağ məsələsində çətinliklərin artmasına gətirib çıxarar. Belə ki, Azərbaycanın bölgədə liderlik funksiyasının güclənməsi ilə məsələnin danışıqlar yolu ilə həlli imkanlarında bir ümid yaranmışdı. İndi isə bu ümidlərin puç olmasına, yaxın qonşularımızın köməyi ilə Ermənistan işarələr verir. Məsələnin məhz bu tərəfi çox düşündürücüdür. Bölgədə sabitlik və inkişafın olmasına əngəl törədənlərin qalması olduqca düşündürücüdür. Bu prosesin qarşısını ala biləcək gücün formalaşması zərurəti getdikcə daha çox hiss olunur. Orxan Güneyli