OBAMANIN MÜŞAVİRİNİN BAKIDA BİZNESİ VAR Ceyms Cons “Şevron” şirkətinin Direktorlar Şurasında təmsil olunur ABŞ-da yeni seçilmiş prezident Barak Obama dekabrın 1-də Çikaqoda keçirdiyi mətbuat konfransında milli təhlükəsizlik bloku üzrə komandasının aparıcı fiqurlarını təqdim edib. Gözlənildiyi kimi, o, dövlət katibi postuna keçmiş birinci ledi, Nyu York ştatından Hillari Klintonun, prezidentin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri vəzifəsinə istefada olan dəniz piyada generalı, NATO-nun Avropadakı qüvvələrinin keçmiş komandanı Ceyms Consun, daxili təhlükəsizlik naziri postuna isə Arizona ştatının qubernatoru Canet Napolitanonun namizədliyini irəli sürüb. Müdafiə naziri Robert Geyts öz vəzifəsində qalır. Mətbuatın yazdığına görə, Obama onun daha bir il müdafiə naziri vəzifəsində işləməsinə razılıq alıb. Ədliyyə naziri postunu isə Bill Klinton administrasiyasında nazirin müavini postunu tutan Erik Holder tutacaq. Obama ABŞ-ın BMT-dəki daimi nümayəndəsi vəzifəsinə isə özünün yaxın müşavirlərindən olan Syüzan Raysı təqdim edib. S.Rays Bill Klintonun administrasiyasında müxtəlif vəzifələrdə işləyib və dövlət katibinin Afrika məsələləri üzrə müavini olub. Obama Hillari Klintonu təqdim edərək deyib ki, onun dövlət katibi postuna ən layiqli namizəd olduğuna inanır. Yeni prezident Hillarini çoxdan tanıdığını və təcrübəsini qiymətləndirdiyini bildirib. “O, dünya liderlərinin çoxunu tanıyır və bizim maraqlarımızı dünyada qorumağa qadir olacaq” - deyə Obama vurğulayıb. Yeni seçilən prezident əlavə edib ki, o, komandasının hər bir üzvünün qabiliyyətinə inanır: “Hesab edirəm ki, bu, mənim qəbul edə biləcəyim ən yaxşı qərar idi”. Obama əlavə edib ki, öz kabinetinin üzvlərinin mövqelərini dinləməyə hazırdır. Onun fikrincə, Ağ Evdə ən təhlükəli vəziyyət o zaman yaranardı ki, hamı hər şeylə razı olsun və diskussiya yaranmasın. Lakin prezident kimi siyasəti müəyyənləşdirmək vəzifəsinin onun üzərinə düşdüyünü deyən Obama bildirib ki, o, komandasının hazırladığı konsepsiyaya görə məsuliyyət daşıyacaq. Obamanın milli təhlükəsizlik komandasında iki qaradərili fiqur olacaq. Bunlar ədliyyə naziri və baş prokuror Erik Holder və BMT-dəki səfir Syüzan Raysdır. Daxili təhlükəsizlik naziri postunu tutacaq Canet Napolitano qadın olsa da sərt mövqeli, qətiyyətli siyasətçi hesab olunur. General Ceyms Cons da onun kimi qətiyyətli və güclü fiqurdur. 2007-ci ildə istefaya getdikdən sonra Cons “Boeing” şirkətinin Direktorlar Şurasına daxil olub. Bu ilin mayında isə “Chevron” neft şirkətinin Direktorlar Şurasına daxil olub. Qeyd edək ki, bu şirkət Azərbaycanın neft layihələrində işləyir və nəzəri olaraq hakimiyyət Consun timsalında Obama administrasiyasındakı ən yaxın dostunu əldə edə bilər. Lakin Obama Buş administrasiyasındakı neft qruplarına bağlı fiqurların ölkənin xaricdəki imicini necə bərbad etməsindən dərs götürsə, bu amil özünü onun milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşavirinin fəaliyyətində büruzə verməyəcək. Obamanın komandasında ən çox diqqəti cəlb edən fiqurlar da məhz Hillari Klinton və Ceyms Consdur. İndiki dövlət katibi onun namizədliyini şərh edərək deyib ki, xanım Klinton enerjili, ağıllı və bacarıqlı şəxsdir: “O, ABŞ-ı sevir və ölkənin maraqları üçün işləməyə hazırdır”. Keçmiş prezident Bill Klinton isə xanımının əsas vəzifəsinin ABŞ-ın dünyadakı imicini bərpa etmək olacağını deyib. B.Klintona görə, onun xanımı artıq xarici ölkə liderlərinin və diplomatların rəğbətini qazana bilib. Qeyd edək ki, ilkin seçki kampaniyası zamanı Obama ilə H.Klinton arasında rəqabət bəzən etik normaları aşırdı. Elə xarici siyasət sahəsində Obama Hillarini İraq müharibəsinə dəstək verməkdə, Hillari isə Obamanı İranla qeyd-şərtsiz dialoqa başlamaq istəməkdə ittiham edirdi. Bəs seçki kampaniyaları bu qədər düşmənçiliklə müşayiət edilən bu iki siyasətçi bir yerdə işləyə biləcəklərmi? Konqres üzvləri üçün nəşr edilən gündəlik “The Hill” qəzetinin baş redaktoru Hüqo Qordon BBC-yə açıqlamasında deyib ki, H.Klintonun dövlət katibi olması Obama tərəfindən çox maraqlı bir təyinatdır. Bu marağa səbəb qismən onların seçkilər zamanı belə qatı rəqib olmalarıdır: “Obama sözsüz ki, xanım Klintonun çox bacarıqlı bir dövlət katibi olacağına inanır. Həm də bununla o, özünün ən böyük rəqiblərindən birini susdurur, ən azı bir neçə ilə onu özünə tabe edir. Hillari Klinton Obamanın addımlarından razı olmasa da, hər halda, öz tərəfdarlarına ”mən sizə demişdim ki, belə olacaq" deyə bilməyəcək. Öz növbəsində Hillari Klinton da anlayır ki, bu, onun siyasi karyerası üçün ən yaxşı variantdır. Bu ona prestij gətirən bir vəzifədir. Məncə, o, Obamaya loyal surətdə xidmət edəcək". Hillari Klintonun yeni milli təhlükəsizlik müşaviri Ceymz Conzla necə münasibət quracağı da maraqlıdır. Hüqo Qordona görə, prezident Ronald Reyqanın vaxtından bəri Dövlət Departamenti və milli təhlükəsizlik müşaviri arasında belə ciddi rəqabət olmamışdı: “Ceyms Cons NATO qüvvələrinin ali komandanı olub. O, hərbçidir və çox möhkəm, formalaşmış fikirlərə malikdir. Özü də geri çəkilən adam deyil. Tarixən milli təhlükəsizlik müşaviri Dövlət Departamenti ilə çəkişmələrdə üstün olub. Buna görə də Ceyms Consun təyinatı xanım Klintonu cırnadan bir amil ola bilər”. F.MƏMMƏDOV musavat