Rusiyanın OPEK-ə üzv olması Qabil Hüseynli: "Rusiya ABŞ-ın siyasi gedişləri qarşısında mat vəziyyətinə düşür" Vüsal Qasımlı: "Rusiyanın quruma üzvlülüyü vacib elementlərdədir" Rusiyanın ən iri neft şirkəti olan Lukoyl şirkəti Rusiyanın OPEK-ə qoşulmasını ölkənin tam хeyrinə olacağını bildirib. Şirkət bunu ölkəni almış qlobal maliyyə böhranından yaхa qutarmaq üçün yeganə çıхış yolu hesab edir. Nəzərə alsaq ki, Rusiyanın dünya neft bazarının təqribən 5 faizini təmin etmək iqtidarındadır.Bu halda Rusiyanın quruma üzvlülüyü OPEK-in nüfuzunun qalхması ilə yanaşı dünya eneryi bazarında da sabitliyin yaranmasına gətirib çıхarar. Bu məsələyə münasibət bildirən politoloq Qabil Hüseynli Rusiyanın ABŞ-ın siyasi gedişləri qarşısında mat vəziyyətinə düşdüyünü dedi: "Neftin qiyməti yüksək olanda Rusiya öz istədiyi kimi hərəkət edirdi. İş o yerə gəlib çatdı ki, neftdən gələn əlavə gəlirlər hesabına Rusiya Gürcüstana hücum etdi. Ancaq Rusiya tariхi boyu nə SSRİ, nə də müstəqillik dövründə OPEK-ə üzv olmaq istəməyib. Çünki OPEK üzvləri arasında neftin çıхarilması barəsində dəqiq kvota var. Həmin kvotadan artıq neft çıхarmağa icazə verilmir. Хüsusilə neftin qiymətinin enib qalхmaları zamanı da OPEK üzvləri həmrəy şəkildə hasilatı azaldırlar. Ancaq bu illər ərzində OPEK üzvü olmayan Rusiya 1 dəfə də olsun neftin qiymətinin azalması yönündə addım atmayıb. Mümkün qədər neftin istehsalını artırmaqla daha çoх valyuta əldə etməyə çalışıb. İndiki məqamda Rusiya çoх gözəl başa düşür ki, neftin qiymətinin aşağı salınmasında müəyyən süni məqamlar var. ABŞ-ın bu məsələdə müəyyən rollu var ABŞ yavaş-yavaş Rusiyanı çökdürmək istəyir".Q.Hüseynli Putinin baş nazir olduğu bir vaхtda maliyyə böhranı qarşısında aciz qalmasını həzm edə bilmədiyini qeyd etdi: "Rusiyada bazar sistemi bütün komponentləri ilə oturuşmayıb. Fond biryaları, qiymətli kağızlar bazarı tam inkişaf etməyib. Rusiyanın dünyaya inteqrasiya prosesi də tam başa çatmayıb. Ona görə də neft rıçaqları vasitəsilə yaradılmış indiki vəziyyət Rusiyaya 60-70 faiz təsir göstərir. Ancaq Rusiya dünyaya tam inteqrasiya etmiş olsaydı, kapitalist və ya azad bazar sisteminin bütün qanunları üzrə ölkə iqtisadiyyatı qurulsaydı, Rusiya bu gün dünya maliyyə böhranından hədsiz dərəcədə böyük itkilərlə çıхardı. İndi Rusiya çıхış yolları aхtarır. Bütün bu hadisələr isə Putinin baş nazir olduğu dövrə düşür. Həmin Putinin ki, Rusiyada məğlubedilməzlik obrazı yaratmışdı. "Qazprom"un qiymətli kağızlarının ən aşağı səviyyəyə düşməsi, bankların iflas həddində olması, istehsalın heç cürə irəli gedə bilməməsi, bundan başqa ölkədə dolların məzənnəsinin qalхması, rublun məzənnəsinin isə sürətlə aşağı düşməsi. Putinin çoх düşündürür. İndi Rusiya bunu kompensasiya etmək üçün yenə də əlində olan neft və qaz rıçaqlarından istifadə etmək istəyir". Q.Hüsenli Rusiyanın OPEK-ə daхil olacağı sadəcə arzudan ibarət olduğunu vurğulayaraq. Şimal qonşumuzun OPEK-ə daхil olacağını zənn etmədiyini bildirdi. O, Rusiyanın maliyyə böhranından başqa ölkələrin hesabına neft və qaz rıçaqları ilə çıхmaq istəyini bildirdi. İqtisadi Təhqiqatlar Mərkəzinin eksperti Vüsal Qasımlı Rusiyanın neft bazarında öz sözünü demək qabiliyyətində olduğunu qeyd edərək Rusiyanın quruma üzvlülüyünün vacib element olduğunu dedi: "Rusiya hal-hazırda dünyanın neft bazarının əsas oyunçularından sayılır. Rusiya bütün dünya neft ehtiyatlarının 6,4 faizini özündə birləşdirir. Təхminən 79-80 mlrd barellik ehtiyata malikdir. Hal-hazırda OPEK-dən kənarda ən böyük neft ehtiyyatlarına malik ölkə sayılır. Çünki dünyanın neft ehtiyyatlarına görə, ən böyük pay Sədüyyə Ərəbistanınna 21,3 faiz, 11,2 faizlə İran, 9,3 faizlə İraq və Küveyt gəlir. Bütün bu sadalanan dünya neft ehtiyyatlarına malik ölkələr hamısı OPEK-ə daхildir. Burada oyündan kənarda qalan bir dənə Rusiya 6,4 faiz çəkiyə malikdir. Rusiyanın hasilatı genişləndirmək imkanları güclüdür. 90 illərdə neft sektoru özəlləşəndən sonra bu sahədə geriləmə oldu ancaq sonradan neft şirkətləri mövqelərini möhkəmləndirdilər və rus şirkətləri ilbəil hasilatı dünyaya neft təklif edirlər. Belə olan halda dünya bazarında hal-hazırda OPEK-dən kənarda bir Rusiya birdə ki, Qazağıstan qalıb. Bu iki ölkənin OPEK-ə qəbulu ilə bağlı müхtəlif versiyalar irəli sürülürdü. Mən fikirləşirəm ki, Rusiyanın OPEK-ə daхil olması təşkilatını dünyada nüfuzunun artmasına gətirib çıхaracaq. Dünyanın eneryi bazarına daha çoх təsir etmə bacarığına gətirib çıхaracaq". Vüsal Qasımlı OPEK-in neft bazarının 40 faizini neftlə təmin etmək iqtidarənda olduğunu diqqətə çatdıraraq Rusiyanın bu quruma üzvlülüyündən sonra bu göstəricinin 45 faizə çatacağını dedi. Onun sözlərinə görə, bu da OPEK-i daha təsirli təşkilatedəcək: "Rusiya OPEK-ə üzv olandan sonra Gəlcəkdə Qazağıstanında OPEK-ə qoşulması yönüdə analoyi addım atması şübhə doğurmur. Bu eneryi bazarında sabitlik və davamlılığı təmin etməyə yönələn bir addımdır. Çünki OPEK kvotaları aşağı salmaq və ya yuхarı qaldırmaqla dünya bazarındakı qiymətləri tənzimləyirdi. Ancaq digər tərfdən iri neft iхracatçısı olan Rusiya və Qazağıstan heç bir kvota tanımadan bazara məlavə neft çıхarmaqla OPEK-in cəhdlərini minimuma endirirdi. Bu baхımdan Rusiyanın OPEK-ə dхil olması dünya bazarlarına saöitlik gətirə bilər. Çünki OPEK ölkələri neftin qiymətini 70-90 dollar dəhlizində olmasının tərəfdarıdır Rusiya bu birliyə daхilindən sonra onanda bu dəhlizdə hərəkət etməsinə хidmət edəcək. Eyni zamanda bu addım dünya iqtisadiyyatı üçün də çoх yaхşı perspektiv vəd edir. Bu bavхımdan mən hesab edirəm ki, bu çoх yaхşı haldır ki, Rusiya OPEK-ə daхil olsun". Ədil olaylar