Qurtuluş savaşında Azərbaycan türkləri O. ARAS Dəyərli telejurnalist, əziz dostum Əbdülhəmid Avşar yenə də Azərbaycan və türk dünyası üçün çox önəmli bir xidmətin altına imza atdı. Üç həftə TRT-2 televiziyasında göstərilən "Türk qurtuluş savaşında azərbaycanlılar" sənədli filmi türk tamaşaçısına bir vəfa örnəyi, bir qardaşlıq fədakarlığı, bir igidlik hekayəsi kimi təqdim edildi. Hər bölməsində çox ustalıqla ekrana çıxarılan, dadından doyulmayan qardaşlıq, fədakarlıq dastanları gözlərimizi yaşartdı könüllərimizi şad elədi, üfüqlərimizi genişləndirdi, ümidlərimizi artırdı. Biz eyni soydan olan insanların övladları kimi gələcəkdə daha isti münasibət qurmağımız, bir-birimizi daha yaxşı tanımamız, tariximizi daha dərindən oxumamız gərəkliliyini öyrəndik. Sənədli filmdə Türkiyə tarixinin ən zor, ən çarəsiz dönəmində Azərbaycan türklərinin ziyalıları, siyasətçiləri və xalqı ilə birlikdə bir dağ kimi necə Türkiyənin arxasında durduğu, rus işğalına məruz qalmalarına baxmayaraq, necə boğazlarından kəsib Anadoluya pul, qızıl, silah göndərdikləri sənədlərin vasitəsi ilə çox axıcı bir üslubda göstərildi. Bu cür yardımlar əslində hələ əvvəllər, 1914-cü ildən başlayaraq edilmişdi. Bildiyimiz kimi, türkün tarixini özü yazmayıb, xaricilər yazıb biz oxumuşuq. Bu tarixlə bağlı sənədlərə əlimizin çatmaması xalqın bu məsələdən xəbərdar olmasına əngəl yaradıb. Osmanlı dövləti Birinci Dünya müharibəsinə girər-girməz Azərbaycan türklərinin bir qismi Anadoludakı yoxsullara yardım etmək üçün iş görməyə başlayıb. "Çırpınırdı qara dəniz" mahnısının sözlərini yazan Əhməd Cavad ilə şair Abdulla Şaiq Ədirnəyə qədər gedərək hətta döyüşlərə də qatılıblar. Yenə onların başçılığı ilə qurulmuş "Qardaş köməyi" dərnəyi ilə dərgisi uzun müddət yardımlarını davam etdirib. 1920-ci ilin aprelindən, yəni Azərbaycan sovet hökumətinin qurulmasından sonra da rusların təzyiqlərinə baxmayaraq Azərbaycandan Anadoluya axan yardımlar davam edib. Bu məsələ ilə bağlı Nəriman Nərimanovun məktubları, teleqrafları indi də durur. Necə ki, Türkiyənin hər tərəfindən qalxıb gələn gənc Anadolu türkləri 1918-ci ildə Azərbaycanı ermənilərin əlindən xilas etmişdilər, eyni şəkildə Azərbaycan türkləri də Anadolunun ölüm-qalım savaşında onların imdadına yetişmiş və əllərindən gələni əsirgəməmişlər. Əbdülhəmid Avşar qardaşım, üç bölümlük sənədli filmində bu məsələləri dərindən araşdırmış və qardaşların həmrəyliyini sənədlər vasitəsilə nümayiş etdirmişdi. Xüsusilə indiki vaxtda milli kimliyin, milli yaddaşın getdikcə yox olmağa doğru irəlilədiyi zamanda bu cür sənədli filmlərlə qan yaddaşının təzələnməsi çox önəmlidir. Bu baxımdan Əbdülhəmid Avşar qardaşım kimilərə hər zamankından daha çox ehtiyacımız var. Mövzu ilə bağlı gördüyü işləri daha da böyütməsi bizim ən böyük arzumuzdur. O, ən gözəl təbriklərə layiq bir insandır. Orxan ARAS Almaniyadan yazır [email protected]/* */ 525