Politoloq Rasim Ağayev üç ölkə prezidentinin imzaladığı Dağlıq Qarabağa dair bəyannəmədən sonra perspektivdə müəyyən aydınlığın göründüyünü deyir «Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya prezidentlərinin Dağlıq Qarabağa dair imzaladığı bəyannaməsi Azərbaycan üçün bir neçə məqamına görə, çox əhəmiyyətlidir. Bunlardan birincisi, Azərbaycan faktiki olaraq müəyyən müddət ərzində Rusiyanın himayəsi altında məsələni həll etməyə razılıq verib. Yəni, Rusiyanın təşəbbüsünü qəbul edib. İkincisi, Azərbaycan ilk dəfədir ki, Dağlıq Qarabağ məsələsinin silah gücü ilə həllini istisna edib». Bunu ANS PRESS-ə Moskvada üç ölkə prezidentinin bəyannaməsini şərh edən politoloq Rasim Ağayev deyib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan Avropa Şurasına qəbul olanda da üzərinə hərb yoluna arxalanmayacağına dair öhdəlik götürmüşdü. Amma, ölkənin daxili siyasətinin tərkibində son illərdə silahlanma, ordunun möhkəmləndirilməsi, hərbi xərclərin artırılması tendesiyası var. Politoloq bəyannamənin həm də, Cənubi Qafqazda silahlanmanı müəyyən dərəcədə azala biləcəyini deyir. «Bunu etiraf edəndən sonra iki dövlətin siyasi rəhəbərliyi öz diqqətini daha çox sülh imkanlarının yaranmasına yönəldə bilərlər». R.Ağayev danışıqların hər mərhələsində beynəlxalq zəmanətlərin əsas götürüləcəyi barədə təklifi də müsbət qiymətləndirib. «Məncə, burada Azərbaycanın münaqişənin həlli istiqamətində paket yox, mərhələli tənzimləmə üsuluna razılıq verməsindən söhbət gedir. Bu o deməkdir ki, yaxın vaxtlarda, yəni müəyyən danışaqlardan, dəqiqləşdirmədən sonra 7 işğal edilmiş rayonun Azərbaycana qaytarılması məsələsi aktuallaşacaq və reallaşacaq. Əsas məsələ Azərbaycan üçün ondan ibarətdir ki, münaqişənin həlli sahəsində olan durğunluq aradan götürülür və danışaqlar prosesinə yeni manevrlərinə imkanlar yaranır. Məsələnin bir-iki ilə həll ediləcəyini demək olmaz. Amma hər halda dönüş yaranır və perespektivdə müəyyən aydınlıq görünür». Politoloq bəyannəmənin imzalanmasından sonra atəşkəs rejiminin pozulması hallarının azala biləcəyini də deyir. «Unutmayın ki, atəşkəsin pozulması Qarabağ məsələsinin açıq qalması ilə bağlıdır. Əgər dövlətlər arasında iki məsələyə görə razılıq əldə edilsə, bunlardan birincisi zəbt edilmiş torpaqların qaytarılması, ikincisi isə Qarabağın statusu məsələsinə müəyyən aydınlıq gətirilməsindən sonra hər şey olacaq. Ermənistanda çoxlu ekstremist qüvvələr var. Burada söhbət erməniçilikdən gedir ki, bu da bütün aləmə yayılıb. Ancaq beynəlxalq zəmanətlər olsa, onda belə cəhdlər xeyli məhdudlaşacaq və bir neçə ilə tamam aradan götürüləcək. Məncə, siyasətçilərin, rəhbərliyin siyasi idarəsi, ictimaiyyətin istəyi olsa, onlar başa düşsə ki, bu, anormal bir vəziyyətdir və onların gələcəyi təhlükə altındadır, onda bu məsələ yavaş-yavaş tənzimlənəcək. Xatırlayırsınızsa, belə bir şey XX əsrin əvvəllərində olmuşdu. Nəhayət 50-ci illərdə elə dövrə çatdı ki, bizim tanınmış müğənnimiz Bülbül «Kür, Araz, Ararat gözəldir bu həyat» mahnısını oxudu. Bunun üçün isə təkcə siyasətçilərin deyil, xalqların da iradəsi lazımdır». Rasim Ağayev hər iki tərəfdən lazımi sənədlərin imzalanmasından və beylnəxalq qüvvələrin zəmanətləri olandan sonra Qarabağ məsələsində atmosferin dəyişiləcəyini deyir. «Biz gərək həm hərbi, həm də sülh vəziyyətində addımlayaq. Hər iki vəziyyətin öz yolları, öz imkanları var. İnamla məsələyə yanaşsaq, çox şeyi dəyişə bilərik». Politoloq sülh imkanları yaranacağı təqdirdə, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağı özünə iqtisadi, siyasi, sosial cəhətdən yaxınlaşdırmaq imkanlarının artacağını da deyir. «Bu yavaş yavaş olacaq. İmzalanmış sənədləri canlı insanlar həyata keçirəcəklər. İnsanların da hərəsinin bir təfəkkürü var. Bizim Qarabağın müasirləşdirilməsi istiqamətində xərclədiyimiz çox pullar batıb. Biznesin imkanları başqadır. Azərbaycanın imkanları çoxdur. Şühbə etmirəm ki, ara yaxşılanda ermənilər böyük məmnuniyyətlə Bakıya qayıtmağa, imkanlardan istifadə etməyə çalışacaqlar. Bu da birdən deyil. 5-10-15 ildən sonra olacaq. Çünki onda yeni psixologiya yaranacaq və yeni nəsillər bu məsələyə müxtəlifcür yanaşacaq. İndiki siyasətçilərin borcu isə məsələni düz yola qoymaqdan ibarətdir». «Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan prezidentlərinin görüşü daha çox Dmitri Medvedevin piar aksiyası kimi qəbul edilməlidir». Politoloq Asim Mollazədənin fikrincə, üç ölkə prezidenti arasında imzalanan, hələlik heç bir məsələləri əks etdirməyən Dağlıq Qarabağa bair bəyannəmə hansısa nəticəsiz bir görüşün bir növ nəticəsini nümayiş etdirmək üçün imzalanıb. Politoloq Ermənistanın siyasətində hər hansı köklü dəyişiklər gözləmədiyini deyir. Belə dəyişiklik olmayanda da, bu formatlı görüşlərdən ciddi nəticələr gözlənilmir. Asim Mollazadə üçtərəfli bəyannəmənin Azərbaycanla Erəmənistan arasında olan atəşkəs rejiminə də təsir etməyəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, hər gün atışmadır, mülki əhali də atəşə tutulur, qətlə yetirilir. Politoloq Azərbaycanın hazırkı şəraitdə Dağlıq Qarabağı özünə daha da yaxınlaşdırmaq üçün ora investisiya yatırması barədə də danışıb. O bildirib ki, sülh sazişi imzalanandan sona təbii olaraq Azərbaycan öz ərazisinə investisiya yatıra bilər və ölkə ərazisində yaşayan milli azlıqara verilən hüquqlar ermənilərə də şamil edilə bilər. «Sadəcə olaraq, bu gün Azərbaycanın torpaqları işğal atındadır, əhalisi qaçqın vəziyyətində yaşayır. Hələlik vəziyyət dəyişmədiyinə görə, hansısa gələcək investisiyaları müzakirə etməyi düzgün hesab etmirəm». /ANS PRESS/ Kəmalə Məmmədova /ANS PRESS/