MÜBARİZ ƏHMƏDOĞLU: «MOSKVA BƏYANNAMƏSİ SÜLH DANIŞIQLARINDA YENİ MƏRHƏLƏDİR» Siyasi İnnovasiya və Texnologiya Mərkəzinin rəhbəri Mübariz Əhmədoğlu hesab edir ki, Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya prezidentlərinin Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı noyabrın 2-də Moskvada imzaladıqları bəyannamə sülh danışıqları prosesində yeni mərhələdir. Fikrini əsaslandırarkən M.Əhmədoğlu xatırladıb ki, son 16 ildə belə sənəd olmamışdı: «Azərbaycanla Ermənistan arasında dövlət başçıları səviyyəsində Qarabağ münaqişəsinin həllinə dair axırıncı sənəd – kommunike 1992-ci il mayın 7-də İranda imzalanmışdı. Mayın 8-də isə Rusiya ilə Ermənistan Şuşanı işğal etmişdilər ki, İranın vasitəçiliyinə son qoyulsun». Mübariz Əhmədoğlu Politoloqun fikrincə, Moskva bəyannaməsi iki məsələyə görə işlək olacaq: «Birincisi, sənədin təşəbbüskarı ilə bağlıdır. Rusiya açıq-aşkar sülh təşəbbüsünün ona məxsus olduğunu nümayiş etdirmək istəyir, öz ambisiyasını ortaya qoyur. Rusiya Qarabağ münaqişəsini həll edə bilməsə, onda belə çıxacaq ki, onun Cənubi Qafqazda heç bir nüfuzu, gücü yoxdur. Bu halda o, Qafqazda qala bilməyəcək. İkincisi, sənəddə prinsiplər elə tərtib olunub ki, istər-istəməz bəyannamənin işlək olmasına şərait yaradır. Sənəddə konkretlik var, bu isə Ermənistanın imitasiya etmək, manevr etmək imkanlarını məhdudlaşdırır». M.Əhmədoğlu hesab edir ki, hazırda ümumən prosesin gedişatı Ermənistanı durdurmaq istiqamətindədir: «Əvvəllər qərarlar ATƏT-in Minsk qrupunda konsensus yolu ilə qəbul olunurdu, yəni ermənilər düşünürdülər ki, bəd ayaqda özləri razılığa gəlməməklə konsensusun yaranmasına, qərar qəbuluna imkan verməyəcəklər. İndi imzalanmış sənədə görə, proses mərhələ-mərhələ davam etməlidir. Sənədin mahiyyətcə yaratdığı dəyişiklik prosesə dinamika verəcək». Noyabrın 2-də Moskvada qəbul olanan bəyannaməyə münaqişə tərəfləri kimi Azərbaycanla Ermənistanın imza atdığını, bu baxımdan onun Tehran kommunikesindən sonra ortaya çıxan sonuncu Qarabağ sənədindən - 1994-cü ilin mayında Bişkekdə imzalanmış atəşkəs sazişindən fərqləndiyini (Azərbaycanla Ermənistanın parlament sədrlərinin imzaladığı atəşkəs sazişinə Dağlıq Qarabağ da tərəf kimi qoşulmuşdu) deyən M.Əhmədoğlunun sözlərinə görə, Moskva bəyannaməsinin icra mexanizmi sənədin elə öz içindədir: «Eyni zamanda Rusiya təşəbbüsün müəllifi və bəyannaməyə imza atmış üçüncü tərəf kimi bu sənədi inkişaf etdirmək məcburiyyətindədir». Bəyannamənin ümumilikdə münaqişənin tənzimlənməsini ehtiva etdiyini söyləyən M.Əhmədoğlu bunun davamı olacağını vurğulayıb: «Çox böyük ehtimalla bu yaxınlarda işğal edilmiş rayonlardan 7-sinin, yəni Dağlıq Qarabağ ətrafında olan rayonların qaytarılması, məcburi köçkünlərin həmin ərazilərə köçürülməsi, Ermənistan və Azərbaycan arasında kommunikasiyanın açılması ilə bağlı razılaşma əldə oluna bilər». «Media forum»