Gürcüstan dalana dirənib Rusiya bu dövlətin NATO-ya üzvlüyünə imkan vermək niyyətində deyil Cənubi Qafqaz regionunda situasiya qeyri-sabit olaraq qalmaqdadır. Belə ki, bu regionda cərəyan edən geopolitik proseslər gərginlik səviyyəsini hələ də saxlayır. Üstəlik, proseslərin gərginləşmə intensivliyində də müəyyən yüksəliş meylləri müşahidə edilməkdədir. Ona görə də, Cənubi Qafqaz regionunda yaranmış vəziyyəti qeyri-müəyyən situasiya kimi də xarakterizə etmək mümkündür. Ən azından ona görə ki, bu situasiyanın necə nəticələnə biləcəyini hələlik tam şəkildə müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Bu isə istər-istəməz Cənubi Qafqaz regionunun gələcək taleyi ilə bağlı ciddi narahatlıqların yaranmasına tamamilə əsas verir. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, hazırda Cənubi Qafqazda mövcud olan vəziyyət həm də böhranlı situasiya görüntüsü verir. Hər halda bu regionda yaranmış hərbi-siyasi gərginlik öz aktuallığını qoruyub saxlayır. Və bu gərginliyin istənilən vaxt region dövlətləri arasında silahlı toqquşmalara yol aça biləcəyi qətiyyən istisna olunmur. Məsələ ondadır ki, Rusiya və Gürcüstan arasında avqustun 8-dən etibarən yaranmış və son həddə çatmış hərbi-siyasi qarşıdurma öz əvvəlki mahiyyətini qoruyub saxlayır. Hər halda, bu qarşıdurmanın keyfiyyətində hər hansı ciddi dəyişiklik əlamətləri müşahidə edilmir. Əksinə, Rusiya-Gürcüstan qarşıdurması növbəti dəfə təkrarlanmaq təhlükəsini hər ötən gün daha da artırmaqdadır. Hətta bu təhlükənin tamamilə real olması barədə hər iki qarşıduran tərəfin təmsilçiləri tərəfindən müəyyən xəbərdarlıqlar olunmaqda davam edir. Maraqlıdır ki, rəsmi Tiflis həm imkanda Rusiyanı ittiham etmək şansından yararlanmağa çalışır. Xüsusilə də, Kremlin Gürcüstana qarşı planlı şəkildə pozuculuq fəaliyyəti göstərildiyini iddia edir. Rəsmi Tiflis hesab edir ki, Rusiyanın Cənubi Osetiya və Abxaziya ərazilərində öz hərbi kontingentinin sayını bir neçə dəfə artırması Kremlin Gürcüstana qarşı işğalçılıq niyyətinin hələ də qüvvədə qalmasından xəbər verir. Və Kremlin əsas məqsədinin Gürcüstanı bir dövlət kimi zəiflədərək parçalamağa nail olmaqdan ibarətdir. Təbii ki, Kreml də rəsmi Tiflisin bu ittihamlarını cavabsız qoymur. Belə ki, Rusiyanın siyasi rəhbərliyi Gürcüstan prezidenti Mixail Saakaşvilini cinayətkar hesab edir. Kreml hesab edir ki, prezident M.Saakaşvilinin məsuliyyətsiz davranışları ucbatından minlərlə insan həlak olub. Onlarca şəhər dağılıb. Gürcüstan qoşunlarının hərbi müdaxilə etdiyi ərazilərdə yaşayış obyektlərinin dağıdılması ucbatından çoxlu sayıda dinc sakin daimi yaşayış yerlərindən məhrum olub. Və bütün bu ittihamlara istinad edən Rusiyanın siyasi rəhbərliyi prezident M.Saakaşvilinin dərhal istefa verərək hakimiyyətdən çəkilməsində israrlı mövqe tutur. Ancaq Kremlin Gürcüstana yönəlik ittihamları yalnız bunlarla bitmir. Rusiya rəhbərliyi hər imkanda Gürcüstana qarşı xəbərdarlıq mesajları ünvanlamağı da qətiyyən unutmur. Belə ki, Kreml rəsmi Tiflisin yenidən ABŞ və Qərbin himayəsinə sığınmağa can atmasından qıcıqlandığını gizlətmir. Əksinə, rəsmi Tiflisin bu davranışlarının növbəti silahlı toqquşmalara yol aça biləcəyi barədə açıq-aşkar xəbərdarlıq etməyi vacib sayır. Buna misal kimi, Kremlin son xəbərdarlıq mesajını göstərmək mümkündür. Məsələ ondadır ki, Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Cənubi Qafqaz regionunda yeni hərbi toqquşmaların ola biləcəyi barədə qəti xəbərdarlıq edib. Onun sözlərinə görə, belə xoşagəlməz olayların baş verməməsi üçün həm region dövlətləri, həm də Cənubi Qafqazda fəaliyyət göstərən bəzi beynəlxalq siyasi dairələr öz davranışlarına ciddi şəkildə diqqət yetirməlidirlər. Rusiya rəsmisinin belə sərt açıqlama verməsinə Cənubi Qafqaz regionunda Avropa Birliyinin atdığı adımlarla bağlı narazılıq səbəb olub. Belə ki, Avropa Birliyi gürcü-osetin və gürcü-abxaz münaqişə zonalarının ətrafında müşahidəçilər yerləşdirmək qərarına gəlib. Avropa Birliyi həmin bölgələrdə nəzərdə tutduğu müşahidə məntəqələrinin hamısını təşkil etməyə nail olmasa da, hər halda, bu qurumun təmsilçiləri artıq bəzi yerlərdə müşahidəçilik missiyasının icrasına başlayıblar. Rusiyanı narazı salan əsas məqam da elə məhz bununla birbaşa bağlıdır. Çünki Rusiya Avropa Birliyinin Gürcüstanda müşahidə missiyasını öz üzərinə götürməsinin yersiz addım kimi dəyərləndirir. Kreml əmindir ki, Cənubi Osetiya və Abxaziya ərazilərindəki rus sülhməramlıları gürcü-osetin və gürcü-abxaz münaqişə zonalarında atəşkəsin təmin edilməsi üçün tamamilə yetərlidir. Əslində, Kreml Avropa Birliyinin müşahidəçilik missiyasının münaqişə zonalarında vəziyyətin daha da gərginləşməsinə münbit şərait yaratdığını iddia edir. Belə ki, Kreml rəsmi Tiflisi Avropa Birliyinin müşahimdəçilərinin bölgəyə gəlməsindən yararlanaraq münaqişə zonası ətrafında hərbi qüvvələrini artırmaqda suçlayır. Rusiya hesab edir ki, rəsmi Tiflisin bu davranışları hansısa mərhələdə münaqişə bölgələrində qarşıdurmanı gücləndirə bilər. Busa, istər-istəməz silahlı toqquşmalara stimul verən faktorlardan sayılır. Təbii ki, Kreml Rusiyanın bu mövqeyinin beynəlxalq siyasi iradə mərkəzləri tərəfindən diqqətə alınmasının vacibliyində əmindir. Ən azından ona görə ki, Kreml Cənubi Qafqaz regionunu Rusiyanın təsir dairəsində olan məkanlardan sayır. Və belə məkanlarda hər hansı kənar dövlətin fəaliyyətinə qıcıqla yanaşır. Bu baxımdan, Kremlin son açıqlamalarını məhz Avropa Biriliyinin Rusiyanın regional maraqlarına müdaxilə etməsindən qaynaqlanan xəbərdarlıq kimi də dəyərləndirmək mümkündür. Ancaq son günlər Kremlin analoji xəbərdarlıqlarının intensivləşməsi də qətiyyən diqqətdən yayınmır. Və bu intensivləşməni NATO-nun yaxınlaşmaqda olan növbəti zirvə toplantısıyla da izah etmək mümkündür. Belə ki, NATO dövlətləri bu ilin ilk yarısında keçirilmiş son sammitdə, ilin sonunda düzənlənəcək növbəti zirvə toplantısında Gürcüstanın bu quruma tam hüquqlu üzv qəbul edilməsi məsələsinə aydınlıq gətirilməsi barədə prinsipial qərar qəbul etmişdi. İndisə, dekabrda keçirilməsi nəzərdə tutulan növbəti sammitə çox az vaxt qalıb. Ona görə də, Kreml son açıqlamalarıyla ABŞ və Qərbə Gürcüstanın NATO-ya üzvlük məsələsində ehtiyatlı davranmağın vacibliyini xatırlatmağa çalışır. Və yaranmış situasiyanı nəzərə aldıqda, Gürcüstanın NATO-nun "təhlükəsizlik çətiri" altına sığınmaq niyyətlərinin yaxın gələcəkdə baş tutacağı hələlik o qədər də inandırıcı görünmür. Bu baxımdan, reallıqda proseslərin hansı nəticələr verəcəyini dəqiqləşdirmək üçün o qədər də çox gözləmək lazım gəlməyəcək. Elçin XALİDBƏYLİ sherg