Mübariz Əhmədoğlu: "Çünki Tehran çox yaxşı bilir ki, yaxın on il ərzində qaz daha strateji məhsul kimi istifadə olunacaq" İran təbii qazını Avropaya nəql etmək üçün Avropa Birliyinin dəstəklədiyi "NABUKKO" qaz kəməri layihəsinə alternativ yaradacaq. Türkiyə mətbuatının yazdığına görə, bu kəmər "Fars boru kəməri" adlandırılacaq. İran Neft Nazirliyinin yaydığı məlumata görə, İran yeni xətt çəkmək niyyətindədir. Siyasi İnnovasiyalar və Texnologiyalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Mübariz Əhmədoğlu deyir ki, Avropaya qaz satmaq İranın çoxdankı arzusudur. Bu layihənin reallaşması İran üçün iqtisadi və siyasi imkanlar yarada bilər: "İran çox ciddi şəkildə maraqlıdır ki, Avropa ilə əlaqələrini qursun, qazını Avropaya satsın. Çünki İran çox yaxşı bilir ki, yaxın on il ərzində qaz daha strateji məhsul kimi istifadə olunacaq. Burada İranın güc nümayişi yoxdur. İran sadəcə çalışır ki, bu vaxta qədər istifadə etmədiyi yolla qazını Avropaya keçirsin. İranın Avropaya Türkiyədən də çıxışı var, OPEK vasitəsi ilə Yaxın Şərqdən də keçə bilər, amma onun marağı var ki, bu yol qafqazlar üzərindən keçsin. Hətta İran-Ermənistan qaz kəmərinin tikintisində də əsas məqsədlərdən biri İran öz qazını Ermənistandan Gürcüstana, oradan isə Avropaya keçirsin. Amma o zaman Rusiya ciddi şəkildə etiraz etdi. İran nəzərdə tutmuşdu ki, ildə təxminən 10-12 milyard kubmetr qaz nəql edə bilən bir kəmər tiksin, Rusiya müdaxilə etdikdən sonra o kəmər 2, 2,5 milyard kubmetr qaz nəql edə bilər". Dünyada qazın ən bahalı satış yerinin Avropa olduğunu İranın çoxdan anlamış olduğunu qeyd edən politoloq vurğulayıb ki, İran Avropaya qaz çıxarmaqla həm də Avropa ilə ABŞ arasında manevr etmək istəyir: "Təbii ki, siyasi cəhətdən İranın udacağı bir şey yoxdu. Amma sırf kommersiya baxımından İran bu işi görmək istəyir. Hazırda İran iqtisadiyyatında çox ciddi problemlər var. O problemlərin də başlıca mənbəyi son dörd-beş ildə İrana gələn investisiya axınının azalmasıdır. Yaponiya, Çin fars yatağı ilə bağlı müqavilə bağladı, sonradan isə hər ikisi imtina etdi. İranın bütün iqtisadi problemlərinin kökündə investisiya azlığı durur. İnvestisiya da ona görə azdır ki, sivil dünya İrana inanmaq istəmir. Qaz kəmərini ortaya atmaqla guya İran Avropa ilə münasibətlərin yumşaldığını göstərmək istəyir və ölkəyə investisiya cəlb etmək istəyir". M.Əhmədoğlu düşünür ki, "Fars boru kəməri" İranın təhlükəsizliyi baxımından elə bir əhəmiyyət kəsb etmir. Onun sözlərinə görə, Avropa İranın qazını istəmir. "Avropa Birliyinin sədrinin dilindən səsləndirilib ki, İran yaxında vurulacaq. İranın apardığı bu manevrlər hələ ki onun təhlükəsizliyinə təminat vermir" deyən M.Əhmədoğlu vurğulayıb ki, ABŞ prezidentinin hərbi komandirlərlə Əfqanıstan, İraq və digər məsələləri müzakirə etməsi də İranın taleyinin yaxşı olmayacağını deməyə əsas verir: "İranın bu layihəsinin reallaşması Rusiyanın atdığı addımlardan asılıdır. Rusiya ilə ABŞ arasındakı münasibətlər kəskinləşsə, ABŞ İranla münasibətlərini normallaşdıracaq. Təsəvvür edin, Rusiyanın əlindən çıxarmaq üçün Kondoliza Rays Liviyaya getdi. ABŞ Rusiyadan uzaqlaşdırmaq üçün Kuba, Əlcəzairlə münasibətləri normallaşdırmaq istəyir". İranın layihəsinin reallaşmasının "NABUKKO"nun əhəmiyyətinə təsirinə gəlincə isə politoloq deyir ki, bu təsiri göstərmək yersizdir: "Bu, sadəcə olaraq İranın ideyasıdır. Avropa İrandan qaz almaq istəsə, əlavə kəmər çəkməyə nə ehtiyac var? İranın nə qədər qazı olsa, "NABUKKO" daşıya bilər. Ona görə də Avropa razılıq verəcəyi təqdirdə İranın yeni kəmər çəkməsinə imkan verməyəcək. Ondan qazını "NABUKKO" ilə nəql etməsini istəyəcək". Nəsimi Cəfərli sherg