Raysın Astana səfərinin səsi çıxır ABŞ rəsmisi Mərkəzi Asiya qazının Rusiyadan yan keçərək Avropaya nəqlinə dair saziş imzalanacağını bəyanlayır Serik Primbetov: "Bakı və Astananın çoxvektorlu siyasəti Avropanın və öz ölkələrimizin təhlükəsizliyinə cavab verir" ABŞ prezidentinin Avrasiyada enerji məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi Boyden Qrey təqribən altı ay sonra Mərkəzi Asiya qazının Rusiya ərazisindən keçmədən Avropaya nəqlinə dair saziş imzalanacağını söyləyib. Romada jurnalistlərin suallarını cavablandıran Boyden Qrey bildirib ki, tezliklə Mərkəzi Asiya qazının tranzitinə dair Türkiyə ilə qarşılıqlı anlaşmaya nail olacaqlarına inanır. Amma ABŞ rəsmisi söhbətin hansı qaz kəmərindən getdiyinə aydınlıq gətirməyib. Qeyd edək ki, "Nabucco" və "Nabucco"nun əsas həlqəsi sayılan, Xəzər dənizinin dibindən keçməklə çəkilməsi nəzərdə tutulan "Trans-Xəzər" qaz kəmərinin əsas təchizatçıları qismində Türkmənistan, Qazaxıstan və Özbəkistan nəzərdə tutulur. Keçən həftə ABŞ dövlət katibi Kondaliza Rays Qazaxıstına gedib, bir sıra yüksək səviyyəli görüşlər keçirib. Ramiz Mikayıloğlu Ancaq "Qazaxıstan Rusiyanın təsirində olmamalıdır" məzmunlu bəyanatlarıyla diqqət çəkən Kondaliza Rays Astananı hər hansı sənəd imzalamadan tərk edib. Dövlət katibinin səfərindən az sonra Boyden Qreyin belə bir açıqlama verməsi maraq doğurmaya bilməz. Belə qənaətə gəlmək olar ki, Astanada Vaşinqtonla şifahi də olsa, müəyyən razılığa gəlinib. Rusiyanın Gürcüstana hərbi müdaxiləsi dövründə və ondan sonra Qərbin xüsusi diqqət mərkəzində olan Bakı-Tiflis-Ceyhan (BTC) neft kəməriylə neftin ötürülməsi sahəsində də problemlər arxada qalmaqdadır. Artıq "Qərbi Azəri" platformasında neft hasilatı bərpa olunub. "bp-Azərbaycan" şirkətinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Tamam Bayatlının sözlərinə görə, neft hasilatı həmin platformada iki gündür ki, bərpa olunub və hasilatın həcmi tədricən artırılacaq. Beləliklə, hazırda Azəri-Çıraq-Günəşli blokunda "Çıraq", "Şərqi Azəri", "Qərbi Azəri", "Günəşli" platformalarında neft çıxarılır. "Mərkəzi Azəri" platformasına gəlincə, mətbuat xidmətinin rəhbəri hələlik bu platformada qaz sızmasının səbəblərinin araşdırılmasının davam etdiyini söyləyib. Xatırladaq ki, "Mərkəzi Azəri" və "Qərbi Azəri" platformalarında qaz sızmasına görə hasilatın dayandırılmasına görə "Azəri-Çıraq-Günəşli" blokunda ümumi hasilat 50 faizə qədər azalmışdı. "Mərkəzi" Azəri"də hasilatın bu həftənin sonuna qədər bərpası gözlənilir. O da məlum olub ki, oktyabrın ikinci yarısından Qazaxıstan neftinin BTC ilə nəqlinə başlanacaq. Qazax nefti tankerlərlə Bakıya daşınacaq, sonra kəmərə vurulacaq. "bp-Azərbaycan" şirkəti kommersiya sirri olduğunu əsas gətirərək BTC ilə daşınacaq qazax neftinin miqdarını açıqlamır. Nəzərə çatdıraq ki, qazax neftinin eksportu üçün öncədən birgə müəssisə olan "Tenqizşevroyl" yaradılıb. BTC ilə hər il 5 milyon ton "Tengiz" yatağından çıxacaq neftin daşınması planlaşdırılıb. Qazaxıstanla Azərbaycan 2006-cı il 16 iyunda Astanada qazax neftinin BTC ilə daşınması barədə hökumətlərarası razılaşma imzalayıblar. Bunun üçün Aktau-Bakı sisteminin yaradılması və bu kəmərin də BTC-yə birləşdirilməsi nəzərdə tutulub. Razılaşma 25 milyon ton qazax neftinin nəqlini əhatə edir. Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (ARDNŞ) əməliyyatlar üzrə idarəsinin rəis müavini Vidadi Rüstəmov isə Qazaxıstanda keçirilən beynəlxalq neft-qaz konfransında çıxışı zamanı deyib ki, 2018-ci ildə Azərbaycanda neft hasilatı 45-50 mln. tona qədər azalacaq və hazırkı səviyyəyə düşəcək. "Azəri-Çıraq-Günəşli" blokunda hasilatın 35-40 milyon tona düşəcəyi gözlənilir. Qeyd edək ki, bu il Azərbaycanda neft hasilatının 50 milyon tona, 2015-ci ildə 60 milyon tona çatacağı gözlənilir. 2018-ci ilə qədər ildə 15 milyon ton neft emal edək, tikintisinə 4 milyard dollar xərclənəcək zavod tikəcək. Qazaxıstanın Bakıdakı səfiri Serik Primbetov isə bildirib ki, Gürcüstandakı son olaylar müəyyən təbii narahatlıqlar doğurub və müəyyən itkilərə səbəb olub: "Biz alternativ yolları inkişaf etdiririk. Fikirləşirəm ki, iki ildən sonra biz Xəzərdən Çinə uzanan neft kəmərinə qoşulacağıq. Ancaq BTC-də iştirak öz qüvvəsində qalır. Bir neçə ildən sonra "Kaşaqan" yatağında neft hasilatı çoxalacaq və biz 70 milyon deyil, 150 milyon ton neft hasil edəcəyik". O, Qazaxıstanın Batumidə terminal tikintisindən imtinasını isə siyasi səbəblərlə əlaqələndirməyib. Deyib ki, sadəcə, Gürcüstan öz öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi üçün belə qərar verilib: "Bizim həmişə Azərbaycan və Gürcüstan üzərindən çıxışımız olacaq. Həmçinin Novorosiysk və İran marşrutu üzərində də işləyirik. Yəni bütün alternativ yolları dəstəkləyirik". Gürcüstan olaylarından sonra Azərbaycan və Qazaxıstanın alternativ enerji mənbəyi kimi Qərbin ümidlərini nə dərəcədə doğruldacağına gəlincə, səfir hesab edir ki, Bakı və Astana normal, çoxvektorlu siyasət aparır: "Bu, bütünlükdə Avropanın və öz ölkələrimizin təhlükəsizliyinə cavab verir. Mən bu sahədə hər hansı problem görmürəm". xalqcebhesi