“ABŞ AZƏRBAYCANI RUSİYADAN QORUMAĞA ÇALIŞIR” Elxan Mehdiyev: “Brayza şəxsi fikrini yox, Amerikanın mövqeyini ifadə edib” “Amerika tərəfinin qeyri-müəyyən mövqeyi və Ermənistana bir, Azərbaycana isə başqa söz deməsi Qarabağ probleminin həllinin uzanmasının əsas səbəblərindən biridir. Ancaq Gürcüstan hadisələrindən sonra Ağ Ev Dağlıq Qarabağ məsələsində birmənalı fikir söyləməyə çalışır”. Konfliktoloq Elxan Mehdiyev bu fikirləri amerikalı həmsədr Metyu Brayzanın Qarabağ münaqişəsinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində həll olunmalı olduğu barədə dediklərinə münasibət bildirərkən söylədi. Ekspert ABŞ-ın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıdığı barədə dəfələrlə mövqe bildirdiyini xatırlatdı: “Amerika son illər hər zaman Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini bildirib. Bu bəyanatın əvvəlkilərdən fərqi odur ki, Vaşinqton münaqişənin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllini zəruri sayır. Bu isə əvvəlkilərdən tamam fərqli fikirdir”. E.Mehdiyev xatırlatdı ki, Rusiya Gürcüstan ərazisini ilhaq edəndən sonra ABŞ regiondakı durumun heç də dondurulmuş olmadığını gördü: “Digər tərəfdən, belə bir durumda Gürcüstanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib eyni vəziyyətdə olan Azərbaycana münasibətdə başqa fikir söyləmək düzgün anlaşılmazdı. Bu amil isə Amerika tərəfini yenidən ortaya mövqe qoymağa sövq edir. Bunu Azərbaycanı Rusiya təhlükəsindən sığortalayan bəyanat kimi də qiymətləndirmək olar”. Amma konfliktoloq bəyanatla məsələni bitmiş saymır: “Bəyanat öz yerində, amma gərək Amerika bu mövqeyini erməni tərəfinə birmənalı olaraq çatdırsın. Əgər bu, sadəcə bəyanat olaraq qalacaqsa və üç aydan sonra Buş hökumətinin əvəzinə gələcək yeni hökumətin ayrı siyasəti olacaqsa, belə bir mövqeyin mənası olmayacaq”. Bəzi ekspertlərdən fərqli olaraq E.Mehdiyev bu bəyanatı M.Brayzanın şəxsi mövqeyi saymadığını bildirdi: “Brayza özü də Bakıda dediyi kimi, Amerikanın mövqeyini ifadə edir. Bundan əvvəl ABŞ-ın vitse-prezidenti və dövlət katibinin müavini Bakıya səfərləri zamanı məsələyə birmənalı surətdə yanaşmışdılar. Bu da Qafqazda yaranmış yeni situasiyadan doğan yanaşmadır”. Ermənistan tərəfinin bundan sonra da ənənəvi mövqedən çıxış edərək milli müqəddəratını təyinetmə hüququndan danışmasına gəldikdə isə E.Mehdiyev bunları bildirdi: “Milli müqəddərat məsələsi geniş anlayışdır. Burada həm mədəni, həm inzibati, həm də siyasi muxtariyyət ola bilər. Ermənilərin öz müqəddəratını təyinetmə prinsipi öz əksini Lissabon sammitinin sənədində də tapmışdı. Orada Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində öz müqəddəratını təyinetmə məsələsindən, genişləndirilmiş administrativ muxtariyyətdən söhbət gedirdi. Ancaq əgər həmsədrlər eyni mövqedə olarsa, Qarabağ münaqişəsinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllində ciddi problem yaranmayacaq. Onda ermənilərin də deyə biləcəyi bir söz qalmayacaq. Ancaq məsələ ondadır ki, bu gün həmsədrlər ermənilərə təzyiq göstərmir”. E.Mehdiyev Madrid prinsiplərinin ermənilərin faktiki olaraq öz suveren dövlətlərini qurmasına apardığını da vurğuladı: “Həmin prinsiplərə görə, Dağlıq Qarabağ Azərbaycan ərazisi tərkibində olur. Amma Azərbaycanın mərkəzi hakimiyyət orqanları onun daxili və xarici işlərinə müdaxilə edə bilmir”. Bütün bunlara baxmayaraq E.Mehdiyev ABŞ diplomatının bəyanatını müsbət dəyərləndirdi: “Bu bəyanat Azərbaycan tərəfinə öz mövqeyini möhkəmləndirmək üçün daha çox arqument verə bilər”. Elşad PAŞASOY musavat