Rusiya avtoritarizm burulğanına düşüb "AŞ PA Kremlə təzyiqləri artırmasa, bu qurum da BMT kimi nüfuzsuz təşkilata çevriləcək" Dünən AŞPA-nın payız sessiyası çərçivəsində qurumun Monitorinq Komitəsinin həmmməruzəçisi Andreas Qrossun hazırladığı " AŞ PA-dakı Rusiya nümayəndə heyətinin təsdiq olunmuş mandatına əsaslı səbəblərə görə yenidən baxılmasına dair " adlı qətnamə layihəsinin müzakirəsi keçirilib. APA-nın Avropa bürosunun xəbərinə görə, müzakirələrdə çıxış edən əksər deputatlar AŞ-nın Rusiya ilə münasibətlərinin davam etdirilməsinin tərəfdarı kimi çıxış ediblər. Çıxışlarda o da vurğulanıb ki, AŞ PA Rusiya və Gürcüstan rəsmilərini eyni platformada birləşdirən çox az məkanlardan biridir. Böyük Britaniyadan olan deputat Maykl Hankok Rusiya nümayəndə heyətinin səlahiyyətlərinin dondurulmasına qarşı çıxıb. Deputatın çıxışı sərtliyilə seçilib, o, Gürcüstan prezidenti Mixail Saakaşvilini hədəfə alıb. Tural "Biz Rusiya nümayəndə heyətinin səlahiyyətlərini dondurmaqla heç nə əldə edə bilmərik. Bu heç də Gürcüstan və Cənubi Osetiya xalqlarının xeyrinə deyil. Saakaşvili ordunu Cənubi Osetiyaya göndərmək və mülki əhaliyə atəş açmaqla hərbi cinayət törədib. O, düzgün siyasi hesablama apara bilməyib və yanlış hərəkət edib ". AŞ PA-dakı Gürcüstan nümayəndə heyətinin başçısı isə məqsədlərinin Rusiyanı təcrid etmək olmadığını, sadəcə AŞ-nın norma və prinsiplərinə riayət olunmasını istədiklərini ifadə edib: "Rusiyaya vaxt verilməsi başadüşüləndir, amma bu ölkəyə nə etməli olduğunu da demək lazımdır. Rusiya qüvvələrini Gürcüstandan çıxarmalı, Cənubi Osetiya və Abxaziyanın müstəqilliyini tanımasıyla bağlı qərarını ləğv etməlidir ". Müzakirələrdən sonra məruzə 114 lehinə, 20 əleyhinə olmaqla qəbul edilib. Deputatlar Rusiyanın AŞ PA-dakı nümayəndə heyətinin mandatının alınmasının əleyhinə səs veriblər. Rusiyanın AŞ PA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü Konstantin Kosaçev qurumda Rusiya nümayəndə heyətinin madatının alınması ilə bağlı səsvermədən sonra deyib:"Mən səsvermənin nəticələrini elə belə də gözləyirdim. Bu məsələ müzakirəyə 24 parlamentarinin imzası ilə çıxarılsa da, Rusiya nümayəndə heyətinin səlahiyyətlərinin dondurulmasının lehinə cəmi 20 deputat səs verdi. Mən qərarın obyektiv olduğunu bildirirəm. Burada artıq başa düşürlər ki, hər hansı sanksiyalarla məsələləri həll etmək mümkün deyil". Avropa Şurasının tərəflər arasında əlaqələrin yaradılması, onları siyasi dialoqa dəvət etmək, beynəlxalq münasibətlərdə güc tətbiq etməyin əleyhinə çıxmaq kimi unikal missiyaları olduğunu xatırladan deputat sabahkı müzakirələrin ağır olacağını proqnozlaşdırdığını da deyib : "Biz Assambleyanı hər hansı qərar və ya tələsik addım atmaqdan çəkindirə bildik. Sabah isə biz bu münaqişənin məhz Gürcüstanın təhriki ilə baş verdiyini, Rusiyanın başqa çıxış yolu olmadığını, Moskvanın yüzlərlə, minlərlə insanın taleyini xilas etdiyini sübut etməyə çalışacağıq. Bu addım isə özünü demokratik adlandıran hər bir ölkənin müqəddəs borcudur". Göründüyü kimi, Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞ PA) sessiyasında Rusiyaya qarşı böyük sanksiyaların tətbiq edilməsilə bağlı proqnozlar özünü doğrultmadı. Analitiklər AŞ PA-nın hansısa ölkəyə ciddi sanksiyalar tətbiq etmək səlahiyyətində olmadığını söyləsələr də, bu qurumun Kremlin davranışlarına ciddi reaksiya verməməsini anormal hal sayırlar. Politoloq Qabil Hüseynli AŞ PA-nın sanksiya tətbiq edən qurum olmadığını söyləyərək, Rusiyanı bu qurumun deyil, avtoritarizmə meylli olan hazırkı rejimin məhv edəcəyini, zəiflədəcəyini söylədi: "Avropada belə hesab edirlər ki, hələlik Rusiya ilə məsələləri danışıqlar yoluyla çözməyə çalışmaq lazımdır. Əgər bu alınmasa, onda Avropa ölkələri, o cümlədən, ABŞ başqa vasitələr üzərində düşünəcək. Artıq Avropa Birliyi də özünün zirvə toplantısında Rusiya ilə strateji əməkdaşlıq haqda müqaviləni dayandırdı. Amma bu birlik Moskvaya qarşı sanksiyalar tətbiqi məsələsində elə bir xüsusi səy göstərmədi və daha çox danışıqlara üstünlük verdi. AŞ PA isə başqalarına nisbətən daha radikal davranır. Çünki artıq Avropa Şurası Parlament Assambleyasında Rusiya nümayəndə heyətinin səsi alınır və ruslar da bundan qəzəblənərək, ümumiyyətlə, bu qurumdan çıxmağı planlaşdırırlar". Qabil Hüseynli rusların bu tərkibdən çıxmamasını və yenə də şurada öz fəaliyyətlərini bərpa etməsini mümkün saysa da, onların AŞ PA-da daim təzyiq altında fəaliyyət göstərəcəyini syölədi: "Amma hər halda ikinci dəfədir ki, ruslara qarşı belə bir sanksiya tətbiq edilir. Bu, Rusiyanı nüfuzdan salan və onun beynəlxalq aləmdəki təcridinə yardım edən amillərdəndi. Avropa Şurasının digər sanksiyalara imkanı da yoxdu. Bu qurum üzv ölkəni ya sıralarından çıxara, ya da bu dövlətin nümayəndələrinin səsvermə hüququ əlindən alına bilər. Amma Avropa Birliyinin və Komissiyasının qəbul etdiyi qərarların böyük təsir gücü var və onların bu sahədə olan səlahiyyətləri də genişdir". Ekspertin fikrincə, Rusiya ilə bağlı məsələ hələ ki, bitməyib. Bu problem həm BMT müstəvisində müzakirə edilir, həm də yaxın vaxtlarda reallaşacaq Avropa Birliyinin növbədənkənar zirvə toplantısı Moskvaya öz yerini göstərməyə çalışacaq: "Bundan başqa, qrafik üzrə dekabr ayında NATO Şurasının zirvə toplantısı olacaq. Burada da Gürcüstan və Ukrayna ilə bağlı məsələlər müzakirə ediləcək. Bu müzakirələrin hamısı Rusiya konteksində aparılacaq. Güman etmək olar ki, hələlik proseslər yüksələn xətt üzrə gedir. Bu proseslərin hamısı Rusiyanın təcrid edilməsinə və onun beynəlxalq aləmdəki oynadığı rolu minimuma endirməyə yönəlib". Politoloq Kremlin Avropa Şurası qarşısında götürdüyü öhdəliklərin demək olar ki, heç birini yerinə yetirmədiyini bildirdi: "Əgər Boris Yeltsinin zamanında bu öhdəliklərin müəyyən qismi yerinə yetirilirdisə, Vladimir Putinin və indiki prezident Dmitri Medvedyevin dövründə Rusiyada çox sürətli avtoritarlaşma və hətta bir qədər totalitarizmə meyllənmə prosesi gedir. Bu da Avropa Şurasının təməl dəyərləri və prinsiplərilə üst-üstə düşmür. Bu mənada heç bir standartlara görə Rusiya Avropa Şurasının tərkibində saxlanıla bilməz. Sadəcə olaraq, bu dövləti müəyyən bir çərçivədə saxlamaq kimi ideya hazırda Avropa kuluarlarında dolaşır. Amma bu xam ideyadır. Ona görə də Avropa Şurası Rusiyanı özündən kənarlaşdıracağı halda heç nə itirməyəcək. Ola bilsin ki, Rusiyanın avtoritar rejimi də heç nə itirməsin. Çünki iqtidar öz avtoritar hakimiyyətini kənardan nəzarət olmadan idarə etmək səlahiyyətləri qazanır. Amma ortada uduzan bir qüvvə olacaq ki, bu da rus xalqı və onun demokratik düşüncəli hissəsi, demokratiya uğrunda mübarizə aparan partiya və qurumlarıdır. Ən əsası AŞ PA-nın bu addımı ilə Rusiyanın gələcəyi sual altına düşür. Avtoritarizmə sürüklənən Kreml heç bir işıqlı gələcəkdən danışa bilməz". xalqcebhesi