Ru­si­ya öz "for­pos­tu"nu iq­ti­sa­di mən­gə­nə­yə sa­lır Mü­ba­riz Əh­mə­doğ­lu: "Qa­zın qiy­mə­ti­nin art­ma­sı Er­mə­nis­ta­na əla­və xərc­lər ya­ra­da­caq" Dün­ya ba­za­rın­da qa­zın qiy­mə­ti­nin art­ma­sı rəs­mi Mosk­va­nın Cə­nu­bi Qaf­qaz­da­kı "for­pos­tu" olan Er­mə­nis­ta­na sat­dı­ğı qa­zın qiy­mə­ti­ni ba­ha­laş­dır­ma­sı ilə mü­şa­yi­ət edil­di. Ar­tıq "Qazp­rom" şir­kə­ti Er­mə­nis­ta­na sa­tı­lan qa­zın qiy­mə­ti­nin 40 fa­iz qal­dı­rıl­dı­ğı­nı bə­yan edib. Er­mə­nis­tan iq­ti­sa­diy­ya­tın­da son za­man­lar böh­ran get­dik­cə özü­nü da­ha qa­ba­rıq şə­kil­də bü­ru­zə ver­di­yi­nə gö­rə eks­pert­lər "Qazp­rom"un bu ad­dı­mı­nın rəs­mi İrə­va­nı da­ha da çı­xıl­maz və­ziy­yə­tə sa­la­ca­ğı­nı bil­di­rir­lər. Bu, bir tə­rəf­dən son vaxt­lar Er­mə­nis­ta­nın ye­ni pre­zi­den­ti Serj Sar­kis­ya­nın Qər­bə me­yil­lən­mə­si və Tür­ki­yə ilə əla­qə­lə­rin bər­pa olun­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də tə­şəb­büs­lə­ri­nin art­ma­sı ilə əla­qə­lən­di­ril­sə də, Ru­si­ya­nın bu ad­dı­mı­nın ar­xa­sın­da Er­mə­nis­tan­da olan bə­zi biz­nes struk­tur­la­rı­nı da öz nə­za­rə­ti­nə al­maq ma­raq­la­rı­nın da­yan­dı­ğı is­tis­na edil­mir. Bu­nun­la be­lə eks­pert­lər Ru­si­ya­nın Er­mə­nis­ta­na sat­dı­ğı qa­zın qiy­mə­ti­nin ar­tı­rıl­ma­sı­nın Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si ət­ra­fın­da­kı və­ziy­yə­tə də mü­əy­yən tə­sir­lə­ri ola­ca­ğı­nı is­tis­na et­mir­lər. Qa­zın qiy­mə­ti­nin ba­ha­laş­ma­sı­nın di­gər ener­ji da­şı­yı­cı­la­rı­nın qiy­mət­lə­rin­də də ar­tı­ma gə­ti­rib çı­xa­ra­ca­ğı­nı bil­di­rən eks­pert­lər de­yir ki, iq­ti­sa­di böh­ra­nın də­rin­ləş­mə­si Er­mə­nis­ta­nın Azər­bay­can və Tür­ki­yə­yə olan eh­ti­yac­la­rı­nı da­ha da ar­tı­ra­caq. Bu ba­xım­dan da rəs­mi Ba­kı­nın mü­na­qi­şə­nin ni­zam­lan­ma­sı ilə bağ­lı ya­ran­mış şə­ra­it­dən is­ti­fa­də et­mək im­kan­la­rı da­ha da ar­tıb. Si­ya­si İn­no­va­si­ya­lar və Tex­no­lo­gi­ya­lar Mər­kə­zi­nin rəh­bə­ri, po­li­to­loq Mü­ba­riz Əh­mə­doğ­lu­nun söz­lə­ri­nə gö­rə, "Qazp­rom"un Er­mə­nis­ta­na sat­dı­ğı qa­zın qiy­mə­ti­ni 110 dol­lar­dan 154 dol­la­ra qal­dır­ma­sı qiy­mət ba­xı­mın­dan o qə­dər də ba­ha de­yil. Bu­nun­la be­lə po­li­to­loq Er­mə­nis­tan iq­ti­sa­diy­ya­tı­nın çök­mək­də ol­du­ğu­nu və qa­zın qiy­mə­tin­də cü­zi ar­tı­mın be­lə iq­ti­sa­di du­ru­ma tə­sir edə­cə­yi­ni bil­di­rib. "Düz­dü, Ru­si­ya qa­zın qiy­mə­ti­ni öz is­tə­di­yi şə­kil­də yox, Er­mə­nis­ta­nın tək­lif et­di­yi məb­ləğ­də ar­tır­dı. Bu, Er­mə­nis­ta­na sərf edir. Sərf et­mə­yən isə odur ki, qa­zın qiy­mə­ti­nin art­ma­sı Er­mə­nis­ta­na əla­və xərc­lər ya­ra­da­caq". Po­li­to­loq onu da əla­və edib ki, Ru­si­ya­nın Er­mə­nis­ta­na qaz sat­ma­sın­da ya­ra­nan əsas prob­lem qiy­mət­lə bağ­lı ol­ma­ya­caq. "Ru­si­ya Er­mə­nis­ta­na qa­zı ye­nə də ən ucuz qiy­mə­tə sa­ta­caq. Mə­sə­lə bu­ra­sın­da­dır ki, Azər­bay­can Gür­cüs­ta­na qa­zı 180 dol­la­ra sa­tır. Ru­si­ya­nın Er­mə­nis­ta­na qaz ix­rac et­di­yi kə­mər isə Gür­cüs­tan əra­zi­sin­dən ke­çir. Son ha­di­sə­lər­dən son­ra Ru­si­ya və Gür­cüs­tan ara­sın­da fak­ti­ki ola­raq hü­qu­qi mü­qa­vi­lə­lə­rin ic­ra­sı da­ya­nıb. Be­lə olan şə­ra­it­də Azər­bay­can­dan 180 dol­la­ra qaz alan Gür­cüs­tan öz əra­zi­sin­dən Er­mə­nis­ta­na da­ha ucuz qiy­mə­tə - 154 dol­la­ra qa­zın sa­tıl­ma­sı­na im­kan ver­mə­yə­cək. Er­mə­nis­ta­nın in­di əsas prob­le­mi də bu­dur"- de­yən po­li­to­loq rəs­mi Mosk­va­nın Er­mə­nis­tan­da­kı bə­zi sə­na­ye əhə­miy­yət­li ya­taq­la­rı ələ ke­çir­mək is­tə­di­yi­ni də is­tis­na et­mə­yib. Ha­zır­da Ru­si­ya Er­mə­nis­ta­nın Azər­bay­can­la sər­həd­də yer­lə­şən uran ya­taq­la­rı­nı al­ma­ğa ça­lı­şır. Bu ba­xım­dan da po­li­to­loq ya­xın iki il­də də Ru­si­ya­nın Er­mə­nis­ta­na qa­zı ba­zar qiy­mət­lə­rin­dən ucuz sa­ta­ca­ğı­nı is­tis­na et­mir. Bu­nun­la be­lə Mü­ba­riz Əh­mə­doğ­lu qa­zın qiy­mə­ti­nin qalx­ma­sı­nın elekt­rik ener­ji­si­nin qiy­mə­ti­nin də art­ma­sı­na tə­sir gös­tə­rə­cə­yi­ni bil­di­rib. Po­li­to­lo­qa gö­rə, elekt­rik ener­ji­si­nin qiy­mə­ti­nin art­ma­sı rəs­mi İrə­va­nın Tür­ki­yə və İra­na elekt­rik ener­ji­si sat­maq plan­la­rı­nı tə­xi­rə sa­la bi­lər. Di­gər tə­rəf­dən isə Er­mə­nis­tan ar­tıq iq­ti­sa­di prob­lem­lər içə­ri­sin­də bo­ğul­ma­ğa baş­la­dı­ğı­na gö­rə DQ mü­na­qi­şə­si­nin ni­zam­lan­ma­sın­da komp­ro­mis­lə­rə get­mə­yə məc­bur­dur. Er­mə­nis­tan pre­zi­den­ti Serj Sar­kis­ya­nın DQ-ə Azər­bay­ca­nın in­ves­ti­si­ya­lar qoy­maq tək­li­fi­nin tə­sa­dü­fən gün­də­mə gəl­mə­di­yi­ni bil­di­rən SİTM rəh­bə­ri­nə gö­rə, bu, bir da­ha rəs­mi Ba­kı­nın DQ mü­na­qi­şə­si­nin ni­zam­lan­ma­sı pro­se­sin­də ağıl­lı si­ya­sət ye­rit­di­yi­ni təs­diq­lə­yir. Bu­nun­la be­lə po­li­to­loq in­ves­ti­si­ya­lar qo­yul­ma­sı tək­li­fi­nə cid­di ya­naş­ma­ğın tə­rəf­da­rı­dır. Onun söz­lə­ri­nə gö­rə, in­ves­ti­si­ya­la­rın qo­yul­ma­sı o de­mək­dir ki, hə­min əra­zi­yə gə­lən in­ves­to­run təh­lü­kə­siz­li­yi tə­min olun­ma­lı və ona iş­lə­mək üçün şə­ra­it ya­ra­dıl­ma­lı­dır. "Bu isə o de­mək­dir ki, ilk növ­bə­də Azər­bay­ca­nın əra­zi bü­töv­lü­yü tə­min olun­ma­lı və iş­ğal olun­muş əra­zi­lər­dən er­mə­ni si­lah­lı qüv­və­lə­ri çı­xa­rıl­ma­lı­dır"- de­yən SİTM rəh­bə­ri­nin söz­lə­ri­nə gö­rə, in­di DQ mü­na­qi­şə­si­nin ni­zam­lan­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də hər han­sı də­yi­şik­li­yin ol­ma­sı da­ha çox Azər­bay­can və Er­mə­nis­tan pre­zi­dent­lə­ri­nin ya­xın vaxt­lar­da ke­çi­ril­mə­si nə­zər­də tu­tu­lan gö­rüş­lə­rin­dən ası­lı ola­caq. "Əgər pre­zi­dent­lə­rin hə­min gö­rü­şün­də bi­rin­ci prin­sip Azər­bay­ca­nın əra­zi bü­töv­lü­yü­nü qo­ru­ma­sı ol­maq şər­ti­lə mü­qa­vi­lə­nin im­za­lan­ma­sı ra­zı­laş­dı­rıl­sa, on­da Azər­bay­ca­nın Qa­ra­ba­ğa in­ves­ti­si­ya qoy­maq tək­li­fi də re­al­la­şa bi­lər" - de­yən Mü­ba­riz Əh­mə­doğ­lu­nun söz­lə­ri­nə gö­rə, Er­mə­nis­ta­nın Dağ­lıq Qa­ra­ba­ğı sa­tı­şa çı­xar­ma­sı göz­lə­ni­lən idi və bu­nu tə­bii qar­şı­la­maq la­zım­dır. "Serj Sar­kis­yan özü di­li ilə iş­ğal olun­muş əra­zi­lə­rin bo­şal­dıl­ma­sı üçün pul is­tə­di. Bi­zə isə Qa­ra­ba­ğı ge­dib da­ha ba­ha qiy­mə­tə Ru­si­ya­dan və ABŞ-dan al­maq­dan­sa, elə Er­mə­nis­tan­dan al­maq sərf edir. He­sab edi­rəm ki, mü­na­qi­şə­nin ni­zam­lan­ma­sın­da ən op­ti­mal va­ri­ant da elə bu­dur". Bu­nun­la be­lə Mü­ba­riz Əh­mə­doğ­lu rəs­mi Ba­kı­nın in­ves­ti­si­ya­lar tək­li­fi ilə bağ­lı han­sı möv­qe tu­ta­ca­ğı­nın hə­lə­lik bəl­li ol­ma­dı­ğı­nı de­yib. Bu­nun­la be­lə o, Azər­bay­can rəh­bər­li­yi­nin və­ziy­yə­ti ol­duq­ca düz­gün təh­lil edib nə­ti­cə çı­xa­ra­ca­ğı­na və bu­na uy­ğun si­ya­sət apa­ra­ca­ğı­na əmin ol­du­ğu­nu de­yib. Vü­sa­lə Ra­fiq­qı­zı sherg