"MAQATE Tehranı yola gətirməkdən bezib" "Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin son məruzəsi ABŞ-İran münasibətlərinin kəskinləşəcəyindən xəbər verir" ABŞ-ın Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyindəki (MAQATE) səfiri Qreqori Şulte bildirib ki, rəsmi Tehranın iddialarına baxmayaraq, MAQATE son məruzəsini İrana göstərib və bu məsələyə aydınlıq gətirmək imkanı yaratsa da, Tehran bunu bacarmayıb: "İran MAQATE-nin suallarına cavab vermək istəmir. Təşkilatın son hesabatı İranın nüvə proqramını hərbi məqsədlə inkişaf etdirməsini təsdiqləyən bir çox faktları da özündə cəmləşdirib". Mütəxəssislərin fikrincə, MAQATE-nin son məruzəsi cənub qonşumuzun hələ də BMT Təhlükəsizlik Şurası qarşısında üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməkdən-uranın zənginləşdirilməsilə bağlı fəaliyyətindən boyun qaçırmasını bir daha təsdiqlədi. Tural "Atlas" Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu MAQATE-nin İranı uranın zənginləşdirməsilə bağlı gördüyü işlərin müqabilində cəzalandıracağını bildirdi: "Əgər MAQATE rəsmiləri İranı təhdid edən fikirlər səsləndirirlərsə, deməli, artıq bu təşkilat Tehranı yola gətirməkdən bezib. Yəni dünyada nüvə çalışmalarına nəzarət edən MAQATE İran məsələsini daha kəskin şəkildə-BMT müstəvisində müzakirə olunmasını tövsiyə edə bilər". Onun sözlərinə görə, artıq uzun illərdi ki, danışıqlar gedir və Tehranın güzəştə getməməsi Qərbi ciddi tədbirlərə ələ atmağa vadar edib. MAQATE rəsmiləri əvvəllər də vurğulayırdılar ki, İranla bağlı məsələlərdə irəliləyiş yoxdur, amma danışıqları davam etdirmək lazımdır. Amma indi vəziyyət dəyişib və danışıqlar da dalana dirənib. İrandan güzəşt gözlənilməsi limiti qurtarıb: "Bu ölkə nüvə texnologiyası ilə bağlı apardığı siyasətində geri çəkilmədiyini açıq şəkildə ortaya qoyub və dəyişən dünyada belə ölkələrin qarşısının alınmaması inandırıcı görünmür. Çünki hegemonluğa can atan Rusiya artıq dünya üçün bir dəfə başağrısı yaradıb. Növbəti bir dövlətin-nüvə silahına sahib olacaq İranın yeni iddialarla çıxış etməsi Avropa və ABŞ üçün böyük sürprizlər yarada bilər. Ona görə də artıq MAQATE bu məsələni daha geniş müstəvidə müzakirəyə çıxarmağa çalışır". Ekspertin fikrincə, İranda düşünürlər ki, imkan düşdükcə dünyada yaranmış qarışıq vəziyyətdən istifadə etmək lazımdır. Tehran rəsmiləri ABŞ-ın İrana yaxın illərdə hücum etməyəcəyini də dəqiqləşdiriblər. Bu ölkənin xarici işlər naziri bildirib ki, Vaşinqtonun başı İraq və Əfqanıstana qarışdığı bir vaxtda Gürcüstan məsələsi də ABŞ üçün əlavə problemlər yaradıb. Belə bir zamanda İrana hücum ağılsızlıq olar: "Yəni hazırda cənub qonşumuzda belə bir fikir hakimdir ki, əgər Corc Buşun başı qonşu bölgədəki problemlərə qarışıbsa, İran mövzusu onun üçün unudulub. Amma bu, belə deyil. Tehranın nüvə çalışmalarını sürətləndirməsi bir fakt olaraq həm də İsrail üçün təhlükədir. Ona görə də Tehran nüvə silahı əldə edəcəyi təqdirdə hədəf olacağı şübhəsizdir. Bu ölkə vurularsa nəinki bölgə, ümumilikdə, dünyada qarışıqlıq yarana bilər. Bu səbəbdən də hazırda İsrail də israr edir ki, İran məsələsi mütləq gündəmdə saxlanmalıdır. Lazım gələrsə bu ölkəyə müəyyən zərbələr də endirilməlidir ki, Tehranda dünyanın onların əməllərinə göz yumduğunu düşünməsinlər". Elxan Şahinoğlunun sözlərinə görə, ABŞ-ın başının qarşımasına baxmayaraq İran mövzusu aktuallığını itirmir. MAQATE-nin həyəcanının bir səbəbi də cənub qonşumuzun nüvə silahı əldə edəcəyi halda, bölgə üçün də çox böyük problemlərə yol açılacağıdır: "Belə silahı əldə edən dövlət qonşularıyla də əvvəlki dildə danışmayacaq. İran Hindistan və ya Pakistan deyil ki, burada da hakimiyyət müəyyən nəzarət altında olsun. Eyni zamanda beynəlxalq aləmlə münasibətləri normal olsun. Həmin iki ölkənin nüvə silahına sahib olması qonşu ölkələr üçün problem yaratmır. Amma İran fərqlidir və bunu okeanın o tayında da yaxşı anlayırlar. Qısası, bu məsələ aktuallığını heç zaman itirməyəcək və indi MAQATE əgər kənara çəkilmək istəyirsə, deməli, ABŞ-İran münasibətləri bir qədər də gərginləşəcək. Əgər ABŞ-ın MAQATE-dəki səfiri vurğulayırsa ki, İranın nüvə çalışması açıq şəkildə hərbi müstəviyə keçib, demək həqiqətən də təhlükə böyükdür və ABŞ da bu məsələyə ciddi reaksiya verməyə bilməz". xalqcebhesi