GünAzTv: Tehran hakimiyyəti  ölkə və dünya ictimaiyyətinin rəyi ilə hesablaşmır.Bu hikkə özünü atom-nüvə proqramının icrasında olduğu kimi insan haqları məsələsində açıq şəkildə göstərir.

«Azadlıq» radiosunun məlumatına əsasın, ötən gün  BMT-nin insan haqları komitəsi İranı ciddi hüquq pozuntularında günahlandırıb. 44 ölkə nümayəndəsi bu sənədin əleyhinə, 80 –ü  isə lehinə səs verərək qətnaməni qəbul edib.

Beş səhifəlik sənəddə BMT baş katibi Pan Gi Munun cari ilin oktyabarında dərc olunmuş məruzəsində ifadə etdiyi rahatsıhlıq təkrarlanıb. Baş katib İranda işgəncə və edam cəzasının tətbiqi, qadınlara qarşı zorkalıq, keçirilən məhəkəmə araşdırmaları zamanı dəfələrlə pozuntulara yol verildiyini, eləcə də onun dini və milli azlıqların hüquqlarının müdafiə olunmamasını tənqid edib.

Qətnamədə Tehran hakimiyyətindən hüquq müdafiəsi üzrə müşahidəçilərlə əməkdaşlıq etmək və onları ölkəyə buraxılmaq istənilib. Bundan başqa sənəddə BMT təmsilçisinin beş il öncə ölkəyə insan haqlarının vəziyyətini yoxlamaq üçün İrana səfər etdiyi də vurğulanıb.

Qurumun qətnaməsində İslam Respublikasında işgəncə və cəzalardan, məsələn, əl və ayaqların kəsilməsi, adamların daşqalaq edilməsindən ciddi narahatlıq ifadə olunur. Habelə ölkədə gender bərabərsizliyi və qadınlara qarşı zorakılığın davam etdiyi də həmin sənəddə vurğulanıb.

Yeri gəlmişkən GünAzTV-nin məlumatına görə, Tehran hakimiyyəti siyasi qadın məhbuslar üçün həbsxanda xüsusi bir yer «siyasi qadın bölməsi» yaratmaq niyyətindədir. Hazırda ölkə həbsxanalarında belə məhbusları başqa dustaqlardan ayıraraq, bağlı salonda saxlayırlar.

1980-ci illərdə siyasi qadın məhbuslar çox olduğundan hakimiyyət onlar üçün ayrıca bölmə yaratmışdı və qadınlar bu bölmələrdə saxlanılırdı. Amma sonradan belə dustaqlar azaldığından həmn dustaqxanalar da edildi.

Ötən bir neçə ildə qadınlar da ölkənin –siyasi-ictimai həyatına fəal müdaxilə etdiyindən siyasi qadın dustaqların da sayı artıb.

Mənbənin bildirdiyinə görə, yalnız Tehrandakı məşhur «Evin» zindanında 20 –yə yaxın qadın siyasi məhbus saxlanılır. Onlar birlikdə 70 ildən artıq azadlıqdan məhurum ediliblər. Ötən ilin yayında keçirilən prezident seçkisinin rəsmi nəticəsinə etiraz aksiyaları zamanı həbs olunanların arasında zərif cinsin çoxlu sayda təmsilçisi də olub. Onların bir çoxu barəsində azadlıqdan məhrumetdilmə hökmü çıxarılsa da onlar hələ zinadana salınmayıb, ancaq həmin qadınlar öz «cəzalarını» çəkməyi gözləyirlər. Qadınlardan bəziləri «cinayət işləri» ilə bağlı Appelyasi məhkəməsinə müraciət edib.

Yerli müşahidəçilərin fikrincə, ölkədə baş verənlərə və hələlik həbsxanaya salınmayanlara dair məlumatlara əsasən demək olar ki, yaxın aylarda qadın siyasi dustaqların sayının artacağı istisna edilmir.

İlk baxışdan  siyasi qadın məhbuslar üçün ayrıca bölmənin yaradılması müəyyən məna da müsbət dəyərləndirilsə də, bu İran cəmiyyətinə xas olmayan hal kimi qiymətləndirilir. Çünki belə bir durum – qadınların həbsə alınması, siyasi düşüncələrinə görə cəzalandırılması inqilabdan sonrakı ilk illəri xatırladır.

Həmin illərdə bir çox siyasi qadın dustaq həbsxanalarda ağır işgəncələrə, təcavüzə məruz qalır, uzun müddətə azadlıqdan məhrum olunurdular.Onda həmin qadınların  bir qismi məhkəməsiz edam olundu, digərləri isə həbsdən azad olunduqdan sonra ölkəni tərk etməyə məcbur oldu.

Hakimiyyət belə bölməni yaratmaqla həm də qadın siyasi dustaqları zindanda belə nəzarətdə saxlamağa, başqa məhbuslara onların təsir etməsinin qarşısının almağa çalışır.

Belə bir vəziyyət Tehran hakimiyyətinin siyasi məhbusları gizlətməsi üçün də problemdir. Çünki ölkə rəhbərliyi uzun illərdir ki, «siyasi suça» görə, uyğun maddəni qəbul etmir. Qadın siyasi məhbuslar «özəl bölmənin» yaradılması hakimiyyətin bu istiqamətdəki məntiqsiz davranışını da təsdiqləyir.

Qətnamənin təşəbbüskarı Avropa Birliyi ölkələri, ABŞ və Kanadadır. İranın  BMT– dəki təmsilçisi isə sənədi «mənasız və ədalətsiz» adlandırıb. 

Xatırladaq ki, BMT Təhlükəsizlik Şurası atom-nüvə proqramına qarşı sonucu qətnamənı qəbul edəndə də İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad həmin sənədi «adi kağız parçası» adlandırmışdı. Ancaq həmin sənədin qəbulundan bir neçə ay sonra İranda gündəlik tələbat mallarının qiyməti 3-5 dəfə bahalaşdı. Dünyanın aparıcı neft şirkətələri İranı tərk etdi və s. 

Baş verənlərə əsasən, belə ehtimal etmək olar ki, beynəlxalq ictimaiyyət Tehran hakimiyyətinə  atom – nüvə proqramındakı qaranlıq məqamlara, terrrçuluğu himayə etdiyinə görə deyil, həm də insan haqlarını pozuduğu üçün təzyiqlər edəcək.

Yada salaq  ki, bu il sentyabrın sonunda insan haqlarının tapdanmasında birbaşa rolu olan İranın 8 yüksək rütbəli vəzifəlisinə (İslam İnqilab keşikiçiləri Qvardiyasının komandanı Məhəmmədəli Cəfəri, onun kəşifiyyat üzrə müavini, «bəsic»in komandanı   Hüseyn Taib, sosila təminat naziri Sadıq Məhsuli, daxili işlər naziri Mustafa Məhəmməd –Nəccar, baş prokuror Qulamhüseyn Möhsüni-Ejei, Tehranın keçmiş prokuroru Səid Mürtəzəvi, Tehran polis  polis qoşununun komandanı Əhmədrza Radan, informasiya və milli təhlükəsizlik naziri Heydər Möslehi (ETTELAAT-ın başçısıi) ABŞ  (Amerika Birləşmiş Ştatları)  sanksiya tətbiq edib.

ABŞ-ın dövlət katibi Hillari Klinton jurnalistlərə məsələ ilə bağlı informasiya vasitələrinə açıqlamasında vurğulamışdı : « Bu , insan haqlarını kobudcasına pozduğuna görə Amerikanın İrana qarşı ilk sanksiyasıdır». Sədrəddin Soltan