Görkəmli ziyalı Əhməd bəy Ağaoğlunun anım günüdür

19.05.2022, 05:45

Azərbaycan ictimai fikrinin böyük nümayəndələrindən biri, görkəmli publisist və tənqidçi, tanınmış hüquqşünas və şərqşünas alim Əhməd bəy Ağaoğlunun anım günüdür. 

Gunaz.tv Quote | Gunaz article

Əhməd bəy Mirzə Həsən oğlu Ağayev 1869-cu ilin dekabrında Azərbaycanın qədim Şuşa şəhərində zadəgan ailəsində dünyaya göz açıb. Atası Qarabağın Qurdlareli tayfasından Mirzə Həsən bəy, anası Sarıcalı tayfasından Tazə xanım olub. 

Əvvəlcə Şuşada, ardınca Tiflisdə liseyi bitirən Əhməd bəy Ağaoğlu 1887-ci ilin avqustunda ali təhsil üçün Sankt-Peterburqa yollanıb. Sonra təhsilini Parisdə davam etdirmək qərarına gəlib və çox keçmədən Sorbonna Universiteti yanında Paris Hüquq Məktəbinin tələbəsi olub. 

Parisdə təhsilini başa vuran Əhməd bəy 1894-cü ildə İstanbula yollanıb və orada “İttihad və Tərəqqi”nin orqanı olan “Şurayi-Ümmət” qəzetində məqalələri dərc edilib. Burada 6 ay yaşadıqdan sonra atasının Şuşada vəfat etməsi xəbərinı alan Əhməd bəy Qafqaza qayıdıb. Bir müddət Tbilisidə yaşayıb və gimnaziyada fransız dilini tədris edib, eyni zamanda, “Kafkaz” qəzetində məqalələri dərc olunub. 1896-cı ildə doğma Şuşa Real məktəbinə fransız dili müəllimi təyin olunub.

1905-ci ildə ermənilərin “Daşnaksutyun” terror təşkilatının Azərbaycan xalqına qarşı amansız divan tutmasından və Rusiya imperiyasının buna biganəliyindən hiddətlənən Əhməd bəy Sankt-Peterburqa gedərək müsəlmanların müdafiəsi üçün çıxış edib. Lakin imperiya məmurlarının ermənipərəst mövqeyindən daha da hiddətlənərək Bakıya qayıdıb. 

Danışıqların fayda vermədiyini görən Əhməd bəy, ermənilərə elə onların öz üsulları ilə cavab verməyi qərara alır. Bu məqsədlə də 1906-cı ilin oktyabrında gizli “Qafqaz Ümummüsəlman Müdafiə Komitəsi” – “Difai”ni yaradır. “Difai”nin qurulmasında əsas məqsəd azərbaycanlıları ermənilərin hücumundan, eləcə də çar məmurlarının zülmündən qorumaq idi. 

Əhməd bəyin Azərbaycan xalqı üçün ermənilərə qarşı apardığı mübarizə onun İstanbula gedişindən sonra da davam edir. 

Əhməd bəy Ağaoğlu Türkiyədə yaşasa da, doğma Azərbaycanla əlaqələrini heç vaxt kəsməyib. 1915-ci ildə o, Rusiyada yaşayan milli azlıqların Lozannada keçirilən konfransında Azərbaycanın təmsilçisi kimi çıxış edib. 

Nuru paşanın komandanlığı ilə Qafqaz İslam Ordusunun tərkibində Vətənin harayına gələnlər arasında Əhməd bəy Ağaoğlu da var idi. 

1939-cu il mayın 19-da türk dünyasının böyük oğlu Əhməd bəy Ağaoğlu İstanbulda vəfat edib.

Ondan geriyə isə minlərlə məqalə “Mən kiməm”, “İran və inqilabı”, “Könülsüz olmaz”, “İxtilalmı, inqilabmı?”, “Sərbəst insanlar ölkəsində”, “Tanrı dağında”, “İngiltərə və Hindistan”, “Dövlət və fərd”, “Üç mədəniyyət” kimi dəyərli əsərlər qalıb.

Ayxan

Post | Gunaz article thumb

Paylaş :

Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social Post | Gunaz article social
gun az article

“Çevik Ekspertlər Qrupu”nun üzvləri Füzulidə qadınlarla görüş keçirib

2022-12-07

gun az article

İranın sabiq prezidenti ölkə hakimiyyətini tənqid edib

2022-12-07

gun az article

Azərbaycanın millət vəkilləri Sosial Tədqiqatlar Mərkəzində Əhməd Obalı ilə görüş keçirib

2022-12-07

gun az article

"Qardaşım İran xalqının səsinə qulaq asmır"-Xameneyinin bacısı

2022-12-07

gun az article

"İran hakimiyyətinə aldanmayın, zorakılıq və qadınlara qarşı qəddarlıq davam edir"-Beynəlxalq Əfv Təşkilatı

2022-12-07

gun az article

İran "əks inqilabçı" qrupun zərərsizləşdirildiyini iddia edir

2022-12-07

gun az article

“Qarşımı kəsə bilməzsən, bura bizim torpaqlardır…”-Jurnalist Laçın dəhlizini keçdi, sülhməramlılar qarşısını kəsdi, mübahisə düşdü- VİDEO

2022-12-07

gun az article

Sülhməramlılar Azərbaycan jurnalistlərini Xocalıya buraxmadı

2022-12-07

gun az article

Xankəndiyə daha 13 iranlı gəldi - Foto və pasportlar

2022-12-07

gun az article

"Amerika İranı BMT-nin Qadınların Vəziyyəti Komissiyasından çıxarmağa sadiqdir"-Ned Prays

2022-12-07

gun az article

Azərbaycanlılar Xocalıya yola düşüb

2022-12-07

gun az article

ABŞ Rusiyanı G20-dən çıxarmaq istəyir

2022-12-07

gun az article

“44 günlük zəfər - tarixi yazanların gözü ilə” adlı tədbirlər keçirilib

2022-12-06

gun az article

ABŞ-ın Türkiyəyə “F-16” satışına qoyduğu qadağa götürüldü

2022-12-07

gun az article

Ukrayna aviasiyası İran dronlarını məhv etdi

2022-12-07

gun az article

İran parlamentinin keçmiş üzvü: "16 ayda İran kapitalının 50 faizi itirilib"

2022-12-07

gun az article

İrandan Türkiyəyə göndərilən narkotik maddələr saxlanılıb

2022-12-07

gun az article

İran patrul qayığı ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gəmilərinə təhlükəli məsafədə yaxınlaşıb

2022-12-07

gun az article

“Şəhid ailələrinin, müharibə əlilləri və veteranlarının sosial müdafiəsinə dəstək təşəbbüsləri” adlı layihə uğurla sona çatdı

2022-12-06

gun az article

İranda öldürülən etirazçıların son sayı açıqlanıb

2022-12-06