Bu haqda əlaqədar səhiyyə qurumları və insan haqları təşkilatlarının hesabatlarında bildirilir.
 
Hesabatlara əsasən, hər il yüzlərlə insan bu əməliyyat üçün İran Məhkəmə Tibb Ekspertiza Təşkilatından icazə alır.

"Hər il cinsiyyət dəyişikliyi üçün müraciət edənlərdən təxminən 800-dən çox insan bu əməliyyatın reallaşması üçün qanuni icazə almağa müvəffəq olur",- hesabatda qeyd olunub.

Beynəlxalq tendesiyanın əksinə olaraq, İranda cinsiyyətini dəyiçdirərək "kişi" olmaq istəyən və buna nail olan qadınların sayı daha çoxdur. Beləki, cinsiyyət dəyişdirmək üçün müraciət edənlərin 60%-ı qadınlar, 40%-ı isə "kişi"lərdir.

Rəsmi statistikaya görə, son 10 ildə 6000 iranlı cinsiyyətini dəyişdirib, onlardan 3600-ü əməliyyat nəticəsində "kişi" olub, 2400-ü isə "qadın" olub.

İnsan haqları təşkilatlarının bildirdiyinə görə, real rəqəm göstəriləndən daha çoxdur və ictimai qınaq, ətrafın təzyiqi səbəbindən bir çox insanlar cinsiyyət dəyişikliyi barədə məlumat vermədən yaşayış yerlərini dəyişir və ya yaşayş yerini dəyişdirdikdən sonra əməliyyat olunur.

Cinsiyyət dəyişikliyi əməliyyatları xərcinin hazırda təxminən 1 milyard 200 milyon tümən (təxminən 8000 dollar) civarında olduğu, ən çox əməliyyatların isə sıra ilə Məşhəd, Qum və Tehran şəhərlərində həyata keçirildiyi qeyd olunur.

Bununla yanaşı İslam Respublikasının transseksualların sayına görə də dünyada lider ölkələr siyahısında birinci pillələrdə qərarlaşdığı bildirilir.

Cinsiyyətini dəyişmək istəyən iranlıları narahat edən əsas məsələ isə əməliyyat xərclərinin çox olması və prosedurların uzun çəkməsidir.

Onlar əməliyyatın həyata keçirilməsi üçün psixiatrik prosedurlardan keçmək, ixtisaslaşmış qrupların təsdiqini almaq və nəhayət, İran Məhkəmə Tibb Təşkilatından rəsmi lisenziya almağın vaxt apardığından gileylənirlər.

Həmin şəxslər insan haqları təşkilatlarına müraciət və müsahibələrində qanuni mərhələlərin uzun sürməsini və əməliyyat qiymətinin baha olmasının cinsiyyətini dəyişdirmək istəyən daha çox şəxsin vaxtında buna nail olmasına mane olduğunu bildirirlər.

Onların iddiasına görə, cinsiyyətini dəyişdirmək istəyənlər arasında Qum və Mşhəd şəhərlərində dini təhsil alan şəxslər və din xadimlərinin də sayı kifayət qədərdir.

Transseksuallar və cinsiyyətini dəyişdirən və ya dəyişdirmək istəyənləri narahat edən məsələlərdən biri də, din xadimləri və dini təhsil alan tələbələrin maneələrlə üzləşməsidir.

Onların sözlərinə görə, cəmiyyətdə olan mənfi münasibət bir çox din xadimi və dini təhsil alan şəxslərin cinsiyyətlərini dəyişdirməyə cəsarət etməmələrinə səbəb olur və bununla da onların hüquqları pozulur:

"Din xadimi olan həmməsləklərimiz bu səbəbdən istədikləri cinsiyyətə qovuşa bilmir və olduqları cinsiyyətlə barışmalı olduqlarına görə əks cinsi əlaqələrdə olur və bunun ucbatından da ruhani imiclərinə xələl gəlir".

Cinsi azlığa mənsub iranlılar, xüsusən Qumdakı bəzi mərkəzlərin ölkədə dini təhsil alan xarici tələbələrə cinsiyyətlərini dəyişdirmək üçün yardım etdiklərini də iddia edib, vətəndaşlara qarşı ayrı-seçkilik edildiyindən gileyləniblər.

"Bu mərkəzlər Əfqanistan, Pakistan, Gürcüstan, Hindistan, İraq və Afrika ölkələrindən olan müsəlman dini tələbələrin cinsiyyətlərini dəyişdirmək prosedurlarının yüngülləşdirilməsi və əməliyyat xərclərinin təmin olunmasına yardım edirlər, imkansız iranlı müsəlmanlar isə əməliyyat üçün illərlə gözləməli olurlar",- onlar qeyd ediblər.

Onların iddiasına görə, bu, xaricdən daha çox tələbə cəlb etmək məqsədi ilə olsa da, burada din xadimləri və dini müəllimlərin xarici tələbələrlə şəxsi münasibətlərinin daha yaxşı olmasından da irəli gəlir:

"Din xadimləri və vəzifəli şəxslər xüsusi məclislərində cinsi azlığa mənsub olan dini təhsil alan xarici tələbələrə daha çox üstünlük verir, bu da xaricilərin daha çox imtiyazlar əldə etmələrinə səbəb olur".

İranlı cinsi azlıq nümayəndələri eyni halda həmin mərkzlərin müsəlman ölkələrindən transeksual və transgenderlərin İrana səfərlərini təşkil etdiklərini, onlardan həm də siyasi və ideoloji təbliğatçı kimi istifdə etdiklərini bildirirlər.

Qeyd edək ki, İranda cinsiyyət dəyişikliyinin şərii baxımdan da problemsiz olduğu barədə fətva və icazə var.

İranın keçmiş rəhbəri və islam inqilabının banisi Ayətullah Ruhullah Xomeyni hələ 1964-cü ildə "Təhrir əl-Vəsilə" kitabında cinsiyyət dəyişikliyinin "cayiz" (icazə verilən) olduğu barədə fətva verib.

Xomeyni bundan sonra İslam Respublikasının rəhbəri olduğu 1985-ci ildə də bu barədə yenidən fətva verib və onun bu fətvası İranda cinsiyyət dəyişmə əməliyyatları üçün rəsmi və rəhbər qərar kimi təsdiq edilib.

GünazTV