Vəhabilər cənuba axışır İki gündür ki, Dağıstanda yeni antiterror əməliyyatı keçirilir. Respublikanın hquq-mühafizə orqanları, Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin yerli idarəsi, Daxili qoşunlar və Rusiyanın Şimali Qafqazdakı Ordu Qruplaşmasının xüsusi təyinatlı dəstələrinin birgə apardıqları bu əməliyyat nəticəsində "Zəkəriyyə" ləqəbli Zakir Novruzovun rəhbərlik etdiyi "Cənub" qruplaşmasının 10 yaraqlısı öldürülüb. Dağıstan DİN-nin mətbuat xidmətindən "Ekspress"ə verilən məlumata görə, Novruzovun dəstəsi Süleyman Stalski rayonundakı Smur kəndinin cənubunda mühasirəyə alınıb. "Gecə saat 1 radələrində Federal Təhlükəsizlik Xidməti və Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları kəndin cənub həndəvərində bir qrup silahlı adamın hərəkətini görərək, bu dəstənin yolunda pusquya yatıblar. Tabasaran rayonundan çıxan terrorçular "Qazel" mikroavtobusunda idilər. Onlar mühasirəyə alındıqlarını anlayanda silaha əl atıblar və cavab atəşi ilə məhv ediliblər", - baş leytenant U.Qazimaqomadov bildirdi. Zakir Novruzovun dəstəsinə məxsus mikroavtobusda böyük miqdarda döyüş sursatı, 7 "Kalaşnikov" avtomatı, partladıcı qurğular, xeyli həcmdə ərzaq və qida məhsulları, dini ədəbiyyat tapılıb. Dağıstanın ən sakit rayonlarından biri sayılan Süleyman Stalskidə "Cənub cəmaatı" adlanan qruplaşmanın rəhbəri və onun əlaltılarının öldrülməsi bölgədə vəhabilərin fəallaşmasına dəlalət edən amillərdən sayılır. Mərhum Z.Novruzov ötən həftə Dərbənddə mühasirəyə alınaraq qətlə yetirilmiş azərbaycanlı, "Əbdülməcid" ləqəbli İlqar Mollaçiyevin yaxın silahdaşlarından biri idi. "Çeçenistan mücahidlərinin əmiri" olmuş Şamil Basayevin başçılıq etdiyi dəstələr Dağıstana soxularaq Botlix rayonunda kəndləri ələ keçirib döyüşlərə başlayanda İlqar Mollaçiyev tank əleyihinə idarə olunan mərmi ilə Rusiya Silahlı Qüvvələrinin "Mi-8" döyüş vertolyotunu vurub salmış, Rusiya qəhrəmanı mayor Yuri Naumov da həlak olmuşdu. Buna görə də Mollaçiyev "şanlı mücahid" elan edilmiş, Şamil Basayev tərəfindən "Çeçenistan-İçkeriyanın Şərəf Ordeni" ilə təltif olunmuşdu. Həmin mərasim zamanı çıxış edənlər arasında Z.Novruzov da vardı. O, İ.Mollaçiyevi təbrik edərək Zaqataladan Dağıstana gedərək "mücahid"lik yolunu seçmiş soydaşımızı "əziz qardaşım" adlandırmışdı. Dağıstan DİN-dəki mənbələrin verdikləri məlumata görə, Azərbaycanda "Əbu Bəkr" məscidindəki partlayış, habelə respublikanın cənub rayonlarında vəhabilərin fəallaşması barədə məlumatlar alınandan sonra Süleyman Stalski, Tabasaran, Axtı, Məhərrəmkənd və Qasımkənd rayonlarında hərbçilər, FTX əməkdaşları və milis işçilərinin sayı artırılıb. Təkcə Süleyman Stalski rayonunda dini ekstremizmlə mübarizə idaarəsinin əməkdaşlarının sayı 20 nəfərdən 55-ə çatdırılıb. "İlqar Mollaçiyevin dəstəsi Dərbənddən çıxaraq Azərbaycana sızmış, burada "Meşə qardaşları" adı ilə müxtəlif ağır cinayətlər və terror aktları törədəndən sonra geriyə qayıdıb. Həmin şəxslərin Novruzovun adamları ilə əlaqələri istisna edilmir", - mənbələr söylədilər. "Cənub Cəmaatı" və "Meşə qardaşları"nın Dağıstanın cənub rayonlarında əlaqəli şəkildə fəaliyyət göstərməsi barədə sübutların toplanması davam edir və bu istiqamətdə təhqiqat aparılır. Lakin bir məqam şübhəsizdir ki, özlərini "əhli-sünnə" və ya "xəvariclər" adlandıran dağıstanlı vəhabilər respublikanın cənubunda, Azərbaycanla sərhəd bölgələrdə yeni "dayaq məntəqələri" ilə bahəm, gizli anbarlar, silah-sursat yerləri yaradır, yerli gənclər arasında fəal təbliğat apararaq onları "mürtədlər, münafiqlər və kafirlərlə cihad"a sövq etməyə çalışırlar. Tabasaran və Süleyman Stalski rayonlarında İlqar Mollaçiyev və Z.Novruzovun dəstələrinin "istirahət-bərpa" bazalarının olduğu da iddia edilir. Bütün bunlar bir qədər qəribə təsir bağışlasa da, əndişə yaratmaya bilməz. Belə ki, Dağıstanın şimal, Çeçenistan və İnquşetiya ilə sərhəd boyunca yerləşmiş bölgələrindən fərqli olaraq cənub rayonlarının əhalisində radikal dindarlıq təmayülləri olduqca zəifdir. "Ekspress"in əldə etdiyi məlumatlara görə, hazırda Dağıstanda 1400 vəhabi var və onların 165 nəfəri respublikanın cənub bölgələrindədir. Həmin şəxslər arasında isə yalnız 41 nəfər əldə silah "cihad"la məşğuldur. Buna rəğmən, Dağıstanın cənubu, xüsusilə də Rusiya-Azərbaycan sərhədi boyunca olan bölgələrdə vəziyyət gərginləşə bilər. Eyni zamanda, Dağıstan ləzgilərinin separatçı "Sadval" təşkilatı üç ildən bəri davam edən "yuxulu vəziyyət"dən çıxaraq vəhabilərlə birləşmək niyyətindədir. Dağıstanın cənub, Azərbaycanın isə şimal bölgələrini birləşdirərək "Azad Ləzgistan" dövləti ideyası ilə çıxış edən, onlarla üzvünü Ermənistana yollayaraq orada təlim keçirdən və Azərbaycanda bir neçə terror aktını gerçəkləşdirən "Sadval" yaranmış situasiyadan yararlanmağa çalışır. "Sadval"ı cəlb edən vəhabilərin aqressivliyi, mütəşəkkiliyi və xaricdən sürəkli, fasiləsiz aldıqları maliyyə yardımlarıdır. Vəhabilərin arasında dağıstanlı ləzgilərinin sayının artmasını Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti ilə Dağıstanın hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları da təsdiqləyirlər. Onlar hətta deyirlər ki, Dağıstandakı vəhabi "cəmaat" və qruplaşmalarının ideoloji strukturlarının üzvləri arasında ləzgilərin sayı hətta qeyri-proporsional şəkildə yüksəkdir. Buynak rayonunun Çabanmaxi və Qaramaxi, Dokuzpara rayonunun Mikrax və Kuruş kəndlərində isə söz sahibi məhz vəhabi ləzgilərdir. Onların mütəşəkkil şəkildə hərəkətə gələrək "cihad"a qalxacaqları zaman mübarizənin necə aparılacağı isə bilinmir. "Yetər ki, Unsukul rayonundakı vəziyyətə baxın. Buradakı Gimri aulunda ötən ilin dekabrın 15-dən bəri 18 nəfəri vəhabi yaraqlı mühasirəyə alınıb. Kəndə girmək evlərin dağıdılması deməkdir. Gimri isə imam Şamilin vətənidir. Buna görə də çəkinirik və məcburuq ki, kəndin qırağını əhatəyə alıb gözləyək", - podpolkovnik Həsən Qaramatov dedi. Bütün bunlarla yanaşı, dağıstanlı vəhabilərin Azərbaycanda "cəmaatlar" yaratmaq planları hələ də qüvvədədir. "Meşə qardaşları"nın liderləri İlqar Mollaçiyev və Samir Mehdiyevin də əsas məqsədlərindən biri bu idi. İ.Mollaçiyev ilkin dövrlərdə "Sumqayıt cəmaatı" və "Quba-Qusar cəmaatı" yaratmaq istəyirdi. Bu dəstələrdən birincisi Bakıda qətl və qarətlər törətməli, əldə olunan pullara isə silah, sursat almalı, terror aktlarını gerçəkləşdirməli idi. "Quba-Qusar cəmaatı"nın Azərbaycanın şimal və şimal-qərb bölgələrindəki dağlıq-meşəlik zonalarında hərbi-təlim düşərgələrinin yaradılması planlaşdırılmışdı. İ.Mollaçiyevin göstərişi ilə Qusar rayonundakı meşəliklərdə 5 xüsusi və möhkəmləndirilmiş blindajlar qazılmış, silah və döyüş sursatı yığılmış, ərzaq ehtiyatı yaradılmışdı. Bütün bunlar Azərbaycanda "sələfilik" adlandırılan vəhabiliyin yayılması, dövlət strukturlarına hücumlar və gərginlik yaradılması üçün nəzərdə tutulmuşdu. İ.Mollaçiyev və Z.Novruzov qətlə yetirilsələr də, onların dəstələri hələ də "iş"dədir. "Əbdülməcid"in 36, "Zəkəriyyə"nin isə 26 adamı indi Dağıstanın Tabasaran, Axtı, Süleyman Stalski və Məhərrəmkənd rayonlarındadır. Onların bəzilərinin Azərbaycanda olduğu da istisna edilmir. Xatırladaq ki, Çeçenistandakı mücahidlər Dağıstanı və Azərbaycanı sadəcə, "Qafqaz imarətinin vilayətləri" sayırlar. Dünən isə Süleyman Stalski və Xiv rayonlarında yenidən vəhabilər üzə çıxıb. Onlar İçin, Smur, Karankənd və Snal kəndlərində özlərini çox rahat hiss edirlər. Həmin kəndlər Azərbaycandan uzaqda deyil... Həsən AĞACAN express