“GÜLÜN SƏFƏRİ İLƏ BAĞLI RƏSMİ BAKININ RAZILIĞI ALINIB” Elxan Mehdiyev: “Ermənistan Türkiyəni Qarabağ məsələsindən ayırmaqla Azərbaycanı tamamilə təkləmək siyasəti yürüdür” Azərbaycanda həssaslıqla qarşılanan, o cümlədən Türkiyənin özündə də etirazlar doğuran prezident Abdullah Gülün Ermənistana nəzərdə tutulan səfəri artıq reallaşmaq üzrədir. Dünən Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin müşavirinin müavini, Türkiyənin Azərbaycandakı keçmiş səfiri Ünal Çeviközün başçılıq etdiyi nümayəndə heyətinin İrəvana getməsi artıq Gülün səfərdən imtina edə biləcəyinə dair şübhələri minimuma endirib. Gülün futbol matçını izləmək bəhanəsilə təcavüzkar ölkənin paytaxtına səfər etməsinə Türkiyənin aparıcı müxalifət partiyalarının etirazları, CXP lideri Dəniz Baykal, MHP başqanı Dövlət Baxçalının kifayət qədər sərt açıqlamaları, o cümlədən MHP-dən olan millət vəkili Atilla Kayanın məsələ ilə bağlı Gülə çox təsirli müraciət ünvanladığı barədə xəbər verilib. Qəribəsi odur ki, Ermənistan-Türkiyə yaxınlaşmasının Azərbaycanın faydasına ola biləcəyi barədə də iddialar eşidilməkdədir. Sonuncu dəfə Türkiyə tərəfindən qardaş ölkənin Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Hulusi Kılıç bu barədə danışarkən “Türkiyə prezidenti Abdullah Gülün Ermənistana səfərinin Azərbaycan üçün faydası olacaq” söyləyib. Diplomat səfərin Türkiyə ilə Azərbaycan arasında münasibətlərə problem yaratmayacağını da bildirib: “Problemi yaratmaq istəyənlər yarada bilər. Ancaq niyə yaransın ki? Ermənistan yetkililəri ilə Azərbaycan yetkililəri də görüşür. Türkiyə yetklilərinin də görüşməsində hər hansı problem yoxdur. Bu, sadəcə, bir matçdır”. Buna oxşar fikirlər əslində səfərin reallaşmasına yumşaq formada da olsa, etiraz etməli, Türkiyə ilə məsləhətləşmələrə başlamalı olan rəsmi Bakıdan da eşidilir. XİN səviyyəsində bunu Türkiyənin daxili işi kimi qiymətləndiriblər. Digər tərəfdən hakim Yeni Azərbaycan Partiyasından olan deputatlar da bu səfərə dəstəyini ifadə ediblər. ANS-ə açıqlaması zamanı YAP-ın icraçı katibinin müavini Mübariz Qurbanlı və Şuşa rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Nizami Bəhmənov Gülün səfərinə normal yanaşdıqlarını ifadə ediblər. Ancaq fakt budur ki, ölkə müxalifəti, Qarabağla əlaqəli fəaliyyət göstərən qurumlar bu səfərin Azərbaycana zərər verəcəyi, üstəlik Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinə xələl gətirəcəyi iddiasındadır. İqtidarın fərqli siyasətinin əsasında nə dayana bilər? Konfliktlərin həlli mərkəzinin rəhbəri Elxan Mehdiyev güman edir ki, Türkiyə bu məsələni Azərbaycanla razılaşdırıb: “Mümkündür ki, bu barədə rəsmi Bakıya xəbər verilib. Ən azı Ərdoğan Bakıya gələndə məsələni danışıb və Gülün İrəvan səfərinin önəm daşımadığını deyərək Azrbaycan rəhbərliyinin razılığını alıb. Bu mənada yəqin ki, səfər Azərbaycan rəhbərliyində etiraz doğurmayacaq”. Bununla belə, E.Mehdiyev rəsmi Bakının Ankaradan inciməyə haqqının olmadığını da xüsusi vurğuladı: “Azərbaycan tərəfi Qarabağın işğaldan azad olunması ilə bağlı heç bir şey etmirsə, o zaman Türkiyə Azərbaycanın girovuna çevrilməyəcək ki”. Ancaq konfliktoloq istənilən halda Gülün İrəvan səfərini Türkiyə üçün bənzəri olmayan hadisə sayır: “Heç şübhəsiz Gülün bu hərəkəti Türkiyə daxilində də çox böyük problemlərə gətirəcək və etiraz doğuracaq”. Ekspert hesab edir ki, bu səfərin Azərbaycana faydası olduğunu demək təbliğatdan başqa bir şey deyil: “Türkiyə iddia edir ki, Ermənistanla münasibətlər qursa, Dağlıq Qarabağ məsələsi tezliklə yoluna qoyula bilər. Ancaq bu, yanlış fikirdir. Çünki erməni tərəfinin Türkiyə ilə münasibətlər qurması Qarabağ məsələsi ilə bağlı deyil. Əksinə, Türkiyə ilə münasibətlər qurmaqla ermənilər Türkiyəni Dağlıq Qarabağ məsələsindən ayırmaq istəyirlər. Yəni Ermənistan bu yolla Azərbaycanı tamamilə təkləmək siyasəti yürüdür”. E.Mehdiyev şübhə etmir ki, bu, Türkiyə üçün ən böyük alçaldıcı səfər olacaq: “Ermənistanı tanıyan adam kimi mən əminəm ki, stadionda Türkiyənin milli marşı çalınan zaman Türkiyəyə, Gülün özünə qarşı təhqirlər yağdırılacaq. Həmçinin 90 dəqiqə ərzində Türkiyəyə ünvanlı hədələr səslənəcək. Beləliklə, Abdullah Gül özü də təhqir olunub qayıdacaq”. Konfliktoloq Türkiyə hakimiyyətinin Ermənistandakı durumu və bu ölkənin niyyətini anlamadığını bildirdi. Qeyd etdi ki, səfərin reallaşması da məhz bu məlumatsızlıqdan irəli gəlir: “Bir də ki, bu, Türkiyədəki rejimin Ermənistan və regiondakı prosesləri dərindən anlamamağından doğan primitiv addımdır. Gülün heç bir mənası olmayan Türkiyə-Ermənistan oyununa gəlməsində əslində başqa bəhanənin olduğu da görünür. Türkiyənin marağına uyğun olmasa da, indiki rejim o qədər təcrübəsizdir ki, xarici basqılar altında hərəkət edir. Bu, Ermənistana səfər məsələsində aydın görünür. Şübhəsiz ki, Türkiyəyə Avropa Birliyi və Amerika tərəfindən təzyiqlər olunur və bu səfər də onların məsləhəti ilə reallaşır”. E.Mehdiyev İrəvana gedəcək nümayəndə heyətinə adı salınan AKP-li deputatın səfərdən imtinasını da ciddi hadisə saymır: “AKP-nin 350-yə yaxın deputatı var. Bir neçəsinin səfərdən imtina etməsi heç nəyi dəyişmir. Faktiki AKP hökuməti istəyir ki, Ermənistanla əlaqələr qursun. Bu qərar hakim partiyanın qurduğu hökumətin qərarıdır. AKP bunun əleyhinə olsaydı, Gül ora gedə bilməzdi”. Ekspert onu da bildirdi ki, Ərdoğanın Qafqaz platforması ilə bağlı təklifi xoşməramlı olsa da, heç bir perspektivi yoxdur. Elşad PAŞASOY musavat