AVROPA RUSİYANIN QARŞISINDA ACİZDİR Brüssel sammitində Moskvaya qarşı sanksiyalar tətbiqi baş tutmadı Dünən Brüsseldə Avropa Birliyinin Cənubi Qafqazda yaranmış vəziyyətlə bağlı növbədənkənar sammiti başlayıb. Sammitdə Rusiyaya qarşı iqtisadi və siyasi sanksiyaların tətbiqi müzakirəyə çıxarılıb, lakin hələ sammit başlamazdan əvvəl aydın idi ki, Avropa Birliyinin daxilində Rusiyaya dair birmənalı mövqe hakim deyil və qurumun sıralarında ciddi parçalanma var. Xəbər verildiyi kimi, Avropa Birliyinin növbədənkənar sammiti Rusiyanın Gürcüstandan qoşunlarını tam çıxarmaqdan imtina etməsindən sonra bu quruma sədrlik edən Fransanın prezidenti Nikola Sarkozi tərəfindən çağrılıb. Sammitdən əvvəl məlum olub ki, Avropa liderləri Rusiya ilə münasibətlərin yeni çərçivəsini müəyyən etməyə çalışacaqlar. Çünki Rusiya və Avropa qarşılıqlı olaraq bir-birlərindən asılıdır. Brüsseldəki diplomatik mənbə “Frans Press”ə bildirib ki, onlar Rusiyanı təcrid etmək istəmirlər, lakin Moskva da nə istədiyini nümayiş etdirməlidir. Fransanın xarici işlər naziri Bernar Kuşner isə deyib ki, sammit Rusiyaya qarşı sanksiyaları müzakirə edəcək, ancaq o, Rusiya ilə münasibətlərin kəsilməsində maraqlı deyil. Məlum olub ki, Almaniya da sanksiyaların tərəfində deyil. Xarici işlər naziri Frank-Valter Ştaynmayer bildirib ki, o, Rusiyaya qarşı sanksiyaların tətbiqinə şübhə ilə yanaşır. “Hətta bu cür gərgin situasiyada da təmkinlə davranmaq lazımdır”, deyə nazir bildirib. İspaniya xarici işlər naziri Miqel Anhel Moratinos da Rusiyaya qarşı sanksiyaların əleyhinə çıxıb. Onun fikrincə, indi Rusiya ilə dialoq daha çox vacibdir. Məlum olub ki, sammitin gündəliyinə iki qətnamə layihəsi çıxarılıb. Onlardan biri Polşa tərəfindən irəli sürülüb və Rusiyaya qarşı sanksiyaların tətbiqini nəzərdə tutur. Digər layihə isə İtaliya tərəfindən təqdim edilib və Rusiyanın hərəkətlərini ancaq pisləməklə kifayətlənir. Bu layihədə həmçinin deyilir ki, Rusiya öz qüvvələrini Gürcüstanın Poti limanından, habelə Abxaziya və Cənubi Osetiya ətrafındakı bufer zonalardan çıxarmalıdır. Məlumatlara görə, sammitdə Rusiyaya qarşı sanksiyalarla yanaşı Gürcüstana yardım göstərilməsi məsələsi də qoyulub. Sammitə Gürcüstandan xarici işlər naziri Eka Tekelaşvili, baş nazir Lado Qurgenidze və dövlət naziri Temur Yakobaşvili də qatılıb. Brüsseldən bildirilib ki, Gürcüstan Avropa Birliyinin üzvü olmadığına görə sammitə dəvət edilməyib, bu ölkənin rəsmiləri isə sammitə qeyri-formal şəkildə qatılıblar. Yəni onlar rəsmi toplantıda yox, kuluarlarda görüşəcəklər. Sammit ərəfəsində Britaniyanın baş naziri Qordon Braun “The Observer” qəzetində dərc edilmiş məqaləsində yazıb ki, Avropa Birliyi Rusiya ilə yeni münasibətlərə dair saziş üzərində işi dayandırmalıdır. Bu saziş layihəsi Rusiya ilə daha dərin iqtisadi, siyasi münasibətləri nəzərdə tuturdu. Fransanın “Le Fiqaro” qəzeti isə Avropa Birliyinin Rusiya qarşısında aciz olduğunu yazıb. Qəzet yazıb ki, AB daxilindəki fərqli mövqelər və quruma daxil olan ölkələrin Rusiya qazından asılılığı Moskvaya qarşı hansısa təsirli mexanizmlərin işə salınmasına imkan vermir. Bildirilir ki, AB heç vaxt dünya diplomatiyasında ABŞ kimi təsirli rola sahib ola bilməyəcək. Rusiyadan isə bəyan ediblər ki, AB-nin mümkün sanksiyaları onları qorxutmur. Prezident Dmitri Medvedyev AB-nin Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq edəcəyinə inanmadığını, ancaq belə sanksiyaların tətbiqi halında Rusiyanın cavab verməyə hazır olduğunu bildirib. Gürcüstanın özündə isə Rusiya işğalına beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini cəlb etmək üçün dinc aksiya keçirilib. On minlərlə gürcü Tiflis küçələrinə çıxaraq canlı zəncir yaradıb, aksiya iştirakçıları əllərində “Rusiyanı dayandırın!” şüarları tutublar. Bu cür aksiyaların Gürcüstanın digər şəhərlərində də təşkil ediləcəyi bildirilir. Tiflisdə keçirilən aksiyada prezident Mixail Saakaşvili və parlamentin spikeri David Bakradze də iştirak edib. F.MƏMMƏDOV musavat